Het is weer eens zover deze week: nadat het geregend heeft, blijven er soms bruinige vlekken achter, op daken van de auto’s, tuinmeubelen etc. Het is onder meer zand, getransporteerd, helemaal vanuit de Sahara. Op de weerkaarten en satellietbeelden is dit transport goed te zien. Maar zand is het niet enige waaruit de vlekken bestaan.

Saharazand en de stroming in de bovenlucht

Voor wat betreft het Saharazand is vooral de stroming op grote hoogte van belang. Er ligt op het moment een rug van hoge luchtdruk in de bovenlucht, vanuit Afrika ter hoogte van Libië via onder andere de landen in het voormalige Joegoslavië, Zuid- Scandinavië tot helemaal boven IJsland. Ten westen ervan zien we een langerekte uitloper van lagedrukwerking die loopt vanaf onder meer de zuidwestpunt van Groenland via onder meer Spanje tot boven Algerije.

Tussen deze twee zones in, staat er op het moment een forse zuidenwind op grote hoogte. En daarmee wordt lucht van boven de Noord-Afrikaanse woestijn met grote snelheid Europa binnengevoerd. De lucht bevat op het moment veel fijne zanddeeltjes die boven de Afrikaanse woestijn daarin terecht zijn gekomen. Op de satellietbeelden is het zand goed te zien als een vage bruinige waas. Er is nog méér zand in de lucht, maar niet alles is zichtbaar omdat het voor een groot deel verscholen zit in bewolking.

Buien

De bewolking ontstaat op het grensvlak tussen koele lucht in het westen die grof gezegd gemarkeerd wordt door de uitloper van lage luchtdruk, en warme lucht boven een strook over midden-Europa, gemarkeerd door de uitloper van hogedruk in de bovenlucht. Er ontstaat daarbij niet alleen bewolking, maar er ontwikkelen zich ook flink wat regen- en onweersbuien.

Wij zitten dezer dagen steeds dicht bij die overgang tussen de warme en koelere lucht, en wij hebben dan ook nu en dan met buien te maken. De neerslag uit deze buien bevat onder meer het Saharazand. Na een bui is daardoor vaak wat zand te vinden op de autodaken. Woensdagochtend was het bijvoorbeeld raak toen een smalle regenzone over delen van het land trok, die bijvoorbeeld in de buurt van Leiden maar ook in Wageningen, maar op nog veel meer plaatsen de auto’s rijp maakten voor een wasbeurt.

Pollen

Overigens is zand zeker niet het enige bestanddeel dat na de regen te vinden was. Ook pollen die in die in deze tijd van het jaar vaak in grote hoeveelheden in de lucht aanwezig zijn, waren aanwezig. De neerslagdeeltjes uit de buienwolken met water en zand regenden de pollen uit de lucht.

Homepage: uitsnede foto Martha Kivits

Bron: Meteo Consult