Je kunt er de klok op vooruit zetten, in de periode begin september tot en met half november zijn er altijd lieden die, om wat voor reden dan ook, een strenge winter zien aankomen. Soms krijgen ze gelijk, maar meestal niet. Strenge winters in ons land zijn nu eenmaal geen gemeengoed. Wat dat betreft kan een veel hoger scoringspercentage worden verkregen door telkens een vrij zachte winter in het vooruitzicht te stellen, met daarbij de veelbetekenende opmerking: “Maar vooral in januari zal het wel af en toe tot vorst en sneeuw komen, maar de kou zet niet door.” Geheid dat je dan in minstens 30% van alle winters goed zit!

Maar soms gaat men verder. Jaren geleden was er een ziener in Gelderland die verwachtte dat een groot deel van het rivierengebied geconfronteerd zou worden met een enorme overstroming, die op zijn beurt door een gigantische windhoos zou worden opgewekt. Niet gehinderd door enige meteorologische kennis werd deze voorspelling voor radio en tv geponeerd. Overbodig om te zeggen dat de voorspelling van deze persoon geen realiteit werd.

Maar ook sommige vakbroeders wagen zich soms op glad ijs. Zo veroorzaakte de Engelse weerkundige Piers Corbijn vandaag enige opschudding in de media door de verwachting uit te spreken dat we in de loop van november met een ‘superstorm’ te maken zouden krijgen, dit op basis van de zonneactiviteit. De eerste zware storm zou tussen 8 en 13 november de Noordzee gaan bezoeken en ook Nederland vol gaan treffen, met een kanspercentage van 80%. Daarbij zouden er windstoten van 145 tot 175 km/uur gaan optreden. Die laatste waarde is trouwens hoger dan de krachtigste windstoot tijdens een storm die ooit in ons land is geregistreerd. Maar deze storm zou slechts een voorproefje zijn van de orkaan die we tussen 24 en 28 november over ons heen zouden krijgen! Windstoten zouden dan de 200 km/uur te boven gaan en tornado’s zouden de chaos compleet maken. Deze ‘superstorm’ zou eind november langzaam uitdoven, terwijl het stormachtig en nat zou blijven. Begin december zou het dan kouder worden met een kans op sneeuw.

Voor wat betreft dat laatste, hoeft men geen meteorologie gestudeerd te hebben om te verwachten dat er ‘een kans’ is op kouder weer en misschien ook sneeuw in december. Sterker nog, een ieder zou nu al kunnen beweren dat er in juli volgend jaar wel kans is op een aantal zomerse dagen, maar dat het ook wel eens tot een onweersbui komt… Hetzelfde geldt trouwens voor juli 2009, 2010, enzovoorts. Dit soort nietszeggende ‘verwachtingen’ komen vrijwel altijd uit.

Het is beter dat we ons maar eens met de realiteit bezighouden en eens kijken wat de nieuwste weermodellen voor ons in petto hebben. Duidelijk is in ieder geval dat het rustige herfstweer nu passé is. De komende dagen waait het flink, aan zee geregeld krachtig tot hard en ook houden we het niet droog. De eerste zware storm van Piers Corbijn lijkt op 8 en 9 november over het uiterste zuiden van Noorwegen en vervolgens over Zuid-Zweden naar de Oostzee te koersen. Het is een flink actief systeem en op de noordelijke Noordzee komt tijdelijk een windkracht 10 te staan (zie kaartjes). Het stormveld is echter niet erg groot qua omvang en mist ons land ook grotendeels. Vooral in het Waddengebied kan er tussen donderdagmiddag en vrijdagavond windkracht acht worden bereikt, en eventjes windkracht negen is ook nog mogelijk, dat zullen de ontwikkelingen van de komende dagen echter nog moeten uitwijzen.

Met andere woorden, er is gewoon sprake van een huis-tuin-en-keukenstorm, zoals die veel vaker in november optreden, niets om ons druk over te maken. Mocht het toch langs onze kusten tot een storm komen, dan zal deze ongetwijfeld enige overlast of hinder veroorzaken, maar niet meer dan dat. “Typisch herfstweer” zal menigeen dan zeggen, om vervolgens over te gaan tot de orde van de dag. Of we later deze maand misschien wel een echte zware storm over ons heen krijgen, valt nu nog niet te zeggen. Waarschijnlijk niet, héél misschien wel. Maar een superstorm? De kans daarop is wellicht niet nul, maar waarschijnlijk (veel) kleiner dan 1%. De kans dat er in de komende vijf winters ook vijf maal een Elfstedentocht gereden kan worden, zal wellicht ongeveer even groot zijn. Ik zou mijn geld er niet op zetten…

De vier-weekse verwachting, uitgegeven op 1 november gaf voor Den Helder in ieder geval géén duidelijke aanwijzing voor een zware storm op die termijn. Wél valt op dat het de hele periode tamelijk winderig is. Let wel, de grafiek geeft de gemiddelde windsnelheid voor het hele etmaal. De kans is steeds zo’n 10% dat dit daggemiddelde in Den Helder rond 20 knopen of meer ligt. Aardig detail is trouwens dat volgens deze modelrun grootste kans op een sterke wind juist op 28 november valt. De kans op minimaal 20 knopen is dan ruim 20% en de kans op meer dan 24 knopen 10%. De kans op een etmaalgemiddelde van 28 knopen (windkracht 7 dus) is dan 1 of 2% en in dat geval kan het een deel van dat etmaal flink stormen. Maar dat kan ook op andere novemberdagen gebeuren en is, zoals hiervoor al is verteld, voor de kuststrook in november natuurlijk een betrekkelijk normaal verschijnsel.

Hoe dan ook, voor de ontwikkelingen in het weerbeeld voor de komende dagen kunt u de Meteo Consult Weerlijn bellen, onder 0900-0725. Daarin kunt u gedetailleerde weersverwachtingen beluisteren tot 5 dagen vooruit, maar ook meer globale verwachtingen tot 10 dagen vooruit en zelfs verwachtingen voor de komende vier weken, december en januari. Mochten we een zware storm zien aankomen, dan wordt u in ieder geval tijdig gewaarschuwd!

Bronnen: Meteo Consult, weerwoord, ECMWF.

Foto’s: J. van Kruysdijk (voorpagina); Martha Kivits; Evelien van Poppel.