Veel mensen zijn bekend met de gevaren van verhoogde concentraties koolstofdioxide in de atmosfeer, maar de gevolgen van methaan zijn bij de bewolking minder bekend. Ook dit is een belangrijk broeikasgas. Door de stijging van de temperatuur op aarde lijkt er de laatste jaren zelfs meer gas vrij te komen. Wat zijn precies de veroorzakers van het vrijkomen van dit gas? En misschien nog wel belangrijker: wat zijn de gevolgen?

Het klimaat als onderwerp is bij veel mensen nog steeds ‘hot’. Steeds meer mensen gaan bewuster met hun leven om en proberen op die manier ‘klimaatneutraler’ bezig te zijn. De energieproductie moet milieuvriendelijker, we willen zuinigere auto’s, betere isolatie van huizen, noem maar op… Toch zijn er ook mensen die steeds kritischer tegen de hele klimaatdiscussie aan gaan kijken en vinden dat maar bewezen moet worden dat koolstofdioxide daadwerkelijk een bijdrage levert aan de versterking van het broeikaseffect. Is het bij die mensen misschien de angst voor het onbekende die overheerst? Misschien wel, want niemand weet wat op de langere termijn de gevolgen van het versterkte broeikaseffect precies zullen zijn.

Methaan als broeikasgas

Uit onderzoek is gebleken dat er vijf gassen belangrijk zijn voor het broeikaseffect: koolstofdioxide, methaan, waterdamp, stikstofdioxide en ozon. Deze gassen zitten van nature al in de atmosfeer en zijn noodzakelijk voor het leven op aarde. Het broeikaseffect is namelijk een natuurlijk proces. Zonder broeikaseffect zou de temperatuur op aarde zo laag zijn dat leven niet mogelijk is.

De mens is echter verantwoordelijk voor een toename van het aantal broeikasgassen in de atmosfeer. Zo komt er bijvoorbeeld koolstofdioxide vrij bij het verbranden van fossiele brandstoffen. Een gevolg van hiervan is het stijgen van de temperaturen op aarde. Door het stijgen van deze temperaturen komt het broeikasgas methaan vrij, een gas waarvan bekend is dat het effect twintig keer zo sterk is als koolstofdioxide.

Een zichzelf versterkend proces?

Grote concentraties methaan liggen in een gebonden vorm opgeslagen op de zeebodem. In deze hoedanigheid wordt gesproken van methaanhydraat. Door de versterking van het broeikaseffect stijgen de temperaturen op aarde. Een gevolg hiervan is dat methaanhydraat op de bodem van de zee gaat ontbinden, waardoor methaangas vrij komt en op kan borrelen uit de zee. Er zou dus gesteld kunnen worden dat het versterkte broeikaseffect zichzelf steeds verder versterkt door het vrijkomen van deze broeikasgassen.

Maar niet alleen de oceanen zijn producenten van het broeikasversterkende gas methaan. Afgelopen zaterdag stond er in de wetenschapsbijlage van NRC Handelsblad een verontrustend bericht dat methaan niet alleen in de zomer vrijkomt uit permafrostgebieden, maar dat uit de toendra in het noordoosten van Groenland in de winter net zoveel van dit gas vrijkomt als in de zomer het geval is. Het methaangas in de permafrostgebieden is afkomstig van bacteriën. Dat de concentratie methaan die in de winter vrij komt net zo groot is als in de zomer, is verwonderlijk omdat bij lagere temperaturen verondersteld mag worden dat bacteriën minder methaan produceren.

Hoe dan ook, methaan blijft dus een tikkende tijdbom bij de versterking van het broeikaseffect.

Wilt u meer weten over klimaatsverandering? Bekende meteorologen als Reinier van den Berg, Margot Ribberink en Reinout van den Born verzorgen workshops, presentaties en lezingen over dit onderwerp. Wilt u zich hiervoor opgeven? Klik dan hier voor meer informatie.

Bronnen: Meteo Consult, NRC Handelsblad.

Foto voorpagina: zeeburgnieuws.nl