Dit jaar is het wat betreft het aantal orkanen op de Atlantische Oceaan een zeer rustig seizoen geweest. Slechts twee stormen brachten het tot orkaankracht, maar raasden vooral boven water. Eerder deze maand kwam Grace nog in het nieuws, die ongebruikelijk ver oost en noord op de oceaan ontstond en uiteindelijk bij Zuidwest-Wales aan land kwam.

Op de Grote Oceaan is het juist wel een zeer actief orkanenseizoen. In het gebied Filippijnen – Taiwan – Japan zijn er meerdere zware orkanen geweest, die ook, zodra ze het vasteland bereikten, nog lang niet waren uitgeraasd. Maar ook helemaal aan de andere kant van de Pacific heeft nu een orkaan er ‘wel zin in’. In de loop van de afgelopen week ontstond daar de tropische storm Rick, die het afgelopen weekeinde tot een ware geweldenaar wist uit te groeien.

Een terugblik.

Op donderdagavond 15 oktober, om 23 uur onze tijd, nog maar dik drie dagen geleden dus, was er ten zuiden van Mexico een depressie ontstaan die genoeg organisatie vertoonde om als tropische depressie aangemerkt te worden. De wind was toen nog zo zwak, dat het systeem nog geen naam kreeg, maar de omstandigheden leken gunstig te zijn voor een snelle ontwikkeling. Er was nauwelijks windschering en het zeewater had een temperatuur van rond 30 graden.

Dat klopte dan ook. Zes uur later was de depressie tot een tropische storm uitgegroeid en had hij de naam Rick gekregen, terwijl hij langzaam in noordwestelijke richting koerste. Daarmee bleef de nog prille storm dus boven de oceaan en trok op een ruime afstand ongeveer parallel aan de Mexicaanse westkust verder.

Slechts 18 uren na dat eerste begin, op vrijdag 16 oktober om 17 uur onze tijd, bereikte Rick al de orkaanstatus, maar daarmee was de koek nog lang niet op. In de nacht van vrijdag op zaterdag en zaterdag overdag werkte Rick zich omhoog op de zogenaamde Saffir-Simpson schaal, waarmee de kracht van orkanen wordt aangegeven op een schaal van ‘1’ tot ‘5’. Zaterdag 17 oktober, in de ochtend onze tijd, was Rick uitgegroeid tot een zogenaamde ‘major hurricane’, waarvan gesproken wordt als de maximale gemiddelde windsnelheid van de orkaan in categorie ‘3’ valt, oftewel 178 t/m 209 km/uur. Nog geen vier uur later behoorde Rick echter al tot het wat selectere gezelschap van orkanen die status ‘4’ hadden bereikt. De gemiddelde maximale windsnelheden rondom het oog van de cycloon bedroegen nu 215 km/uur.

Geweldenaar Rick.

Maar ook op zaterdag waren de omstandigheden nog steeds gunstig voor een verdere toename, en dat gebeurde dan ook. Zaterdag in de namiddag onze tijd was Rick tot een orkaan van de allerhoogste categorie ‘5’ uitgegroeid, en in de late avond onze tijd werden de maximale gemiddelde windsnelheden ingeschat op 285 km/uur met windstoten van meer dan 300 km/uur. Daarmee was Rick uitgegroeid tot de één na krachtigste orkaan die in dit gebied was waargenomen. Linda, die in 1997 in die omgeving raasde, was nog iets krachtiger. De geschatte luchtdruk in de kern bedroeg 906 hPa.

Dit soort windsnelheden zijn totaal niet voor te stellen. Een zware storm van een windkracht 10 langs onze kust is al meer dan indrukwekkend om mee te maken en dan is het bepaald al niet ongevaarlijk buiten. Maar dan spreken we over windsnelheden van rond 100 km/uur. Dit zou dus ongeveer de windsnelheid kunnen zijn tijdens een kortdurende ‘windluwte’ tijdens het hoogtepunt van een categorie ‘5’ orkaan!

Een geluk voor een ieder was dat Rick zich op dat moment nog steeds geheel boven zee bevond. De verwachting was dat hij op zondag wel langzaam wat meer naar het noorden zou gaan afbuigen en zo langzaam maar zeker wat dichterbij de Mexicaanse kust zou komen. Tegelijkertijd zou Rick boven wat koeler zeewater arriveren en ook zou er wat windschering gaan optreden. Hierdoor zou de orkaan zijn kracht eerst vasthouden, maar in de loop van zondag gaan verzwakken. En dat gebeurde dan ook. Vrijwel de hele zondag bleef Rick van de hoogste categorie, maar de afgelopen nacht zwakte Rick af naar kracht ‘4’, met altijd nog formidabele windsnelheden rondom het oog van 230 km/uur en, uiteraard, nog zwaardere windstoten.

Wat gaat Rick nu doen?

Nog steeds raast Rick boven zee en om 11 uur vanochtend onze tijd was Rick afgezwakt tot een klasse ‘3’ orkaan met windsnelheden van 205 km/uur. Zoals op het kaartje hiernaast is te zien, buigt Rick naar het noorden, en vervolgens naar het noordoosten af, zodat hij uiteindelijk land zal bereiken. Waarschijnlijk trekt hij juist ten zuiden van het lange schiereiland Baja California langs, in de nacht van dinsdag op woensdag, onze tijd. Waarschijnlijk zal Rick daarbij nog maar weinig verder aan kracht hebben ingeboet. Uiteindelijk zal Rick in de loop van woensdagavond definitief het Mexicaanse vasteland bereiken, wellicht nog als een categorie ‘2’ orkaan. Gelukkig lijkt de orkaan ongeveer halverwege tussen de grote plaatsen Los Mochis en Culiacán aan land te komen. Deze steden krijgen dus waarschijnlijk niet met orkaanwinden, maar wellicht alleen met stormachtige winden te maken, maar natuurlijk wel met een grote hoeveelheid hemelwater. Mocht Rick echter van plan zijn om zijn koers wat te verleggen, dan kan dit nog anders uitpakken. Daarbij ligt Los Mochis wat meer in de luwte dan Culiacán. Komt Rick noordelijker uit, dan zal hij wellicht over het Californische schiereiland gaan trekken en daar al flink aan kracht inboeten, maar trekt hij zuidelijker, dan blijft hij nog meer boven open water en kan Culiacán haar borst natmaken…  Is Rick eenmaal boven het Mexicaanse vasteland aangekomen, dan zal hij daar door gebrek aan voeding heel snel oplossen. De wind vormt dan geen probleem meer, maar wel de grote hoeveelheden regen, die overstromingen en landverschuivingen kunnen veroorzaken.

Hoe onvoorspelbaar cyclonen zich kunnen gedragen, bleek dinsdagochtend wel. Tegen de eerste verwachtingen in, bleek Rick toch veel sneller aan kracht in te boeten dan eerst werd gedacht. In de afgelopen nacht is Rick afgezwakt tot een zeer zware tropische storm en dus nu al geen orkaan meer. Rick zal naar verwachting nu langzamer afzwakken en nog steeds als een tropische storm het Mexicaanse vasteland gaan bereiken. U kunt het laatste deel van Rick's tocht zelf volgen via de tropische stormenpagina.

Bronnen: Meteo Consult, National Hurricane Center. Foto voorpagina: GOES floater.