Al ruim een maand is de IJslandse vulkaan Eyjafjallajökull  in het nieuws. Na een forse uitbarsting zo’n vier weken geleden, waarbij het luchtruim in Noord- en West-Europa enkele dagen gesloten was, bleef het een tijdje rustig. Alleen op IJsland zelf had men eind april nog even last van de aswolk van de vulkaan. Afgelopen week kwam hier verandering in. Een nieuwe aspluim schoof richting Schotland en Ierland waar een aantal dagen geleden het luchtruim opnieuw voor enige tijd gesloten werd. Op dit moment spuwt de vulkaan een enorme hoeveelheid as uit en iedereen die de komende dagen met het vliegtuig richting Zuid-Europa of zelfs naar Noord-Amerika vliegt, hoopt erop dat de aswolk niet voor (nog meer) problemen gaat zorgen.

De situatie op IJsland zelf
In de directe omgeving van de vulkaan zorgt de aswolk voor een enorme luchtvervuiling. De concentratie as aan het aardoppervlak is de afgelopen dagen op een recordhoog niveau uitgekomen en de IJslandse overheid raadt mensen aan om zoveel mogelijk binnen te blijven. Scholen waren eind deze week ook gesloten. Overigens is dit maar het geval op een klein deel van het vulkanische eiland omdat er een noordenwind waait. Hierdoor wordt de aswolk aan de zuidkant van het eiland vrijwel direct de Atlantische oceaan opgeblazen.

Ook het toerisme heeft inmiddels last van de actieve vulkaan. Was er in maart nog een lichte toename van het aantal toeristen toen de vulkaan Fimmvörduháls lava en as spuwde, in april nam het aantal bezoekers op de nationale luchthaven af. Blijkbaar trok de eerste uitbarsting juist toeristen, maar is dat nu voorbij omdat de kans bestaat dat ze niet op IJsland kunnen landen, of omdat ze het eiland na een paar dagen niet kunnen verlaten. De IJslandse regering is inmiddels bezig om een reclamecampagne op te zetten om toeristen over te halen om vooral toch naar IJsland te komen.

As richting Zuid-Europa
De wind waait de komende dagen uit het noorden en daardoor waait de as langzaam naar het zuiden. Via een omweg (om de Britse eilanden heen) worden nu ook delen van Spanje en Portugal aangedaan door het as. In het noorden van Spanje zijn nu al enkele luchthavens gesloten. De mogelijkheid bestaat dat ook in Portugal luchthavens sluiten. Met de aanwezigheid van een actief lagedrukgebied zou de lucht hier wel sneller schoongespoeld kunnen worden. Zolang de Eyjafjallajökull nog altijd as spuwt en er een noordelijke wind staat, is er voor het Spaanse en Portugese luchtruim nog geen structurele verbetering op komst.

Geen directe problemen voor Nederland
De aswolk blijft voorlopig ruim ten westen van ons land en directe gevolgen zijn er voor Nederland dan ook niet. Wel is vandaag bekend gemaakt dat vluchten richting Noord-Amerika om de aswolk vliegen en dat kost uiteraard tijd. Op schiphol wordt dan ook wel rekening gehouden met enige vertraging voor de trans-Atlantische vluchten.

Voorlopig geen verbetering?
Nu de Eyjafjallajökull de afgelopen dagen toch weer meer as is gaan uitspuwen is er voorlopig geen zicht op verbetering. Gelukkig staat de wind nu een stuk ‘gunstiger’ dan enkele weken geleden waardoor de as voornamelijk boven de oceaan is terug te vinden en niet boven het Europese vasteland. Ook de komende dagen zal dat zo zijn want de windrichting in de omgeving van IJsland zal niet of nauwelijks veranderen. Wel bestaat er volgens wetenschappers een gerede kans dat een naastgelegen en grootste vulkaan van het land, de Katla ook nog gaat uitbarsten. In het verleden was het namelijk zo dat na een uitbarsting van de Eyjafjallajökull de Katla vrij snel volgde. Of dat ook nu het geval is, moet nog blijken. Als de Katla ook gaat, dan kan dat grote problemen veroorzaken op IJsland omdat de Katla onder een veel grotere gletsjer, de Myrdalsjokull ligt.

Bron: Meteo Consult, nu.nl, Iceland Review, weerspinsels.blogspot.com (Karim Hamid), Eumetsat. Foto voorzijde: Corina Magielse.