Eind juli werden in het westen van het land ruim de helft meer wespennesten gemeld dan vorig jaar, terwijl de aantallen in het oosten juist minstens gehalveerd waren. Het ontbreken van nachtvorst in het westen halverwege april lijkt de oorzaak van de grote verschillen, aldus De Natuurkalender.

Zoetigheid en wespen
Als er in de zomer wespen op zoetigheid afkomen betekent dit dat er wespennesten zijn waarin het aantal larven aan het afnemen is, terwijl het aantal werksters nog toeneemt. Larven scheiden in ruil voor voedsel een zoetstof af voor de werksters. Als er naar verhouding minder larven zijn en dus minder zoetstoffen, gaan werksters op zoek naar andere bronnen van zoetigheid. Vanaf dat moment staat er mogelijke wespenoverlast voor de deur.

Nestontwikkeling
Vorig jaar leverden wespen in veel gebieden overlast op. Er werd toen zelfs gesproken over een echte plaag. Dat kwam door het gunstige voorjaar (warm en zonnig). De eerste koninginnen ontwaakten toen al snel uit hun winterslaap en begonnen vervolgens ook snel met de ontwikkeling van hun nesten. Dit jaar gebeurde dat vanaf 17 maart, aldus de waarnemingen die via De Natuurkalender werden doorgegeven. In vooral 2008 waren ze er overigens nog vroeger bij; al ruim voor half maart. En dat kwam door de hoge temperaturen in januari en februari.

Door de koude winter bleven vroege wespenmeldingen dit jaar uit. De landelijke piek van de eerste meldingen kwam op 14 april uit. Deze piek was ten opzichte van vorig jaar en 2008 maar een paar dagen later. Door de relatief hoge temperaturen in de tweede helft van maart werden vrij veel koninginnen versneld wakker. Tijdens de extreem warme start van 2007 lag de piek twee weken overigens eerder dan dit jaar.

Landelijk grote verschillen
Ongediertebestrijders in de Randstad en Zeeland hadden het eind juli opvallend druk. In de Randstad moesten toen al ongeveer 60 nesten per week worden verwijderd. En in Zeeland waren er tussen 50 en 75 procent meer meldingen dan vorig jaar, toen het ook al druk was met wespen. De meldingen kwamen ongeveer drie weken eerder dan in 2009. Sommige nesten hadden de grootte van een voetbal. Maar de verschillen tussen het (zuid)westen en (noord)oosten van het land waren groot. Zo waren er in de Achterhoek eind juli juist 50 tot 75 procent minder meldingen van wespennesten dan vorig jaar. En een ongediertebestrijder in de provincie Groningen moest eind juli 2009 al volop aan de slag, terwijl in dezelfde periode dit jaar pas de eerste meldingen binnenkwamen. De ontwikkeling lag op dat moment in Groningen naar schatting zo'n drie weken achter ten opzichte van het midden van het land, al werden er al wel enkele grote nesten gemeld. Het zou kunnen zijn dat er in de provincie Groningen dit jaar veel minder wespennesten zijn, maar daar is pas later in het jaar wat over te zeggen.

In de provincie Utrecht was de ontwikkeling van de wespen aan het einde van de maand juli ongeveer drie weken later dan vorig jaar. De wespen waren nog vooral bezig met het bouwen van de nesten en waren nog niet agressief. Bovendien waren de nesten nog niet zo groot als vorig jaar, dat in de provincie Utrecht als een 'zwaar' wespenjaar de boeken inging. Daarnaast waren de wespen nog relatief klein. Een opvallende constatering door Ongediertebestrijding Maarssen was dat ze tot eind juli nog geen enkel nest van hoornaars hebben zien. Terwjil ze vorig jaar zo'n 25 tot 30 hoornaars hebben moeten verwijderen. Een hoornaar is ruim twee keer zo groot als de normale wesp, maar is duidelijk minder agressief. Het aantal hoornaars lijkt de laatste jaren overigens toe te nemen.

Ook in Zuid-Limburg liep de ontwikkeling van de wespennesten dit jaar flink achter op de ontwikkeling van de voorgaande jaren. Het aantal nesten was echter vergelijkbaar met dat van voorgaande jaren.

Nachtvorst april oorzaak
Volgens Traas Ongediertebestrijding die in Zeeland wespennesten verwijdert, is een verschil in de hoeveelheid nachtvorst tussen de diverse regio's op het moment dat de wespenkoninginnen kwetsbaar waren de verklaring van de grote verschillen in het land. Half maart ging de temperatuur omhoog, maar tussen 10 en 24 april werd in verschillende delen van het land weer nachtvorst geregistreerd. Dit was de periode dat veel koninginnen uit hun winterslaap kwamen. Ze zaten net in hun meest kwetsbare periode. De gegevens van KNMI-weerstations in de periode 10 tot 24 april laten zien dat de gemiddelde minimumtemperatuur in Gelderland, Overijssel en Groningen het laagst was met achtereenvolgens 0,48; 0,52 en 0,76 graden. En dat waren precies de provincies waar de meldingen van wespen achter liepen ten opzichte van voorgaande jaren. In de kustprovincies lag de gemiddelde minimumtemperatuur een stuk hoger met in bijvoorbeeld Zeeland 3,98 graden.

Het wisselvallige, natte en ook vrij koele weer heeft ertoe geleid dat een (flinke) landelijke wespenpiek in augustus is uitgebleven. Het gebrek aan 'mooi buitenzitweer' leverde minder mensen met allerlei zoetigheden op en daardoor was het contact met wespen niet zo groot.

Bronnen: Natuurkalender.nl, urbanextension.wordpress.com (foto's)