Op reis naar een witte kerst

Advertentie
  • De stoomtrein naar de Brocken staat klaar op het station van Wernigerode. Geen sneeuw te bekennen.

    Wernigerode centrum: ook hier is er geen sneeuw te bekennen. Kijkende richting Brocken hangen er veel en donkere wolken....

    Het stationnetje op de Brocken. Grijze lucht, waterkoud.

    Maar er ligt sneeuw!

    Op de Brocken op eerste kerstdag 2012: grijs, nevelig weer. Vanuit deze toren onderhielden de Staatspolitie en de Russen (KGB) in de DDR-tijd contact met hun agenten en informanten in het westen.

    Op 28 december was het weer op de Brocken fraai. Die middag was het -0,5 graden maar met een stevige wind voelde het een stuk kouder aan. De stoomtrein rijdt net het station binnen.

    Een witte wereld op 28 december 2012 op de Brocken.

    Boven het dal hangen (lage) wolken, maar de Brocken steekt daar bovenuit. Daar is wel sluierbewolking te zien, op nadering van een front.

    Wit op de Brocken, maar in het laagland ligt er geen sneeuw. Op de achtergrond van de foto zie je Wernigerode.

  • Op reis naar een witte kerst
    30.12.2012 15:54

    De Harz in Duitsland: het natuurgebied in het noorden van het land waar je als wandelaar en stoomtreinliefhebber je hart kunt ophalen. En de Harz ligt geeneens zo ver van Nederland vandaan. Op ongeveer 450 kilometer rijden van Wageningen ben je er al, met als markant punt de 1141 meter hoge Brocken, de hoogste berg in het noordelijk deel van Duitsland. Daar moet met kerst wel sneeuw liggen, toch?

    • Advertentie

    Toen ik begin dit jaar de prachtige sneeuwfoto's van collega Reinout van den Born zag, bij zijn verhaal over de Brocken, was ik als sneeuw- én treinliefhebber meteen verkocht: "Dit wil ik ook met eigen ogen zien! En dan het liefst met kerst!" Dus lag ik al in januari van dit jaar bij onze roostermakers het verzoek neer om dit jaar mijn kerstvakantie in de Harz door te willen brengen, op reis naar de hopelijk dikke pakken sneeuw op de Brocken.

    Smalspoornet
    In de Harz bevindt zich een groot smalspoornet (spoorwijdte: 1000 mm, dus 1 meter) met een totale lengte van 140,4 kilometer. Het hele jaar door rijden er stoomtreinen en ook een paar railbussen, zogeheten 'Triebwagens' (op diesel). Dit alles onder leiding van de Harzer Schmalspurbahnen (HSB). Eén van de trajecten is Wernigerode-Schierke-Brocken. Deze mooie rit van meer dan 20 kilometer brengt je helemaal tot het stationnetje op de Brocken. En dat zonder tandrad tussen de rails, dat vandaagdedag nog steeds als bijzonder kan worden beschouwd voor een stoomtrein die een flink hoogteverschil moet overbruggen. In de zomer van 2009 was ik daar voor de eerste keer en genoot toen als liefhebber van treinen met volle teugen. En nu kon ik als sneeuwliefhebber ook nog eens hopen op een dik pak sneeuw.....

    Wit en koud op de Brocken
    Vlak voordat mijn kerstvakantie in zicht kwam, keek ik dagelijks op onze website van MeteoConsult (weer.nl) naar de nieuwste weersvooruitzichten voor de Brocken. Op een paar minder koude dagen uitgerekend tijdens Kerstmis na, zou het daar volgens de toen uitstaande weersverwachtingen vrijwel dagelijks (net) koud genoeg zijn voor sneeuwval met middagtemperaturen van rond het vriespunt. En op de website van de HSB las ik vlak voor mijn reis naar de Harz dat er op de Brocken maximaal 74 centimeter sneeuw zou moeten liggen. Nou hoopte ik overigens wel op een heldere dag, want bij neerslag zit de Brocken natuurlijk in de wolken. En dat zou inderdaad bijna dagelijks het geval zijn. Alleen afgelopen vrijdag, op de dag van onze terugreis, konden we met zonnig weer over het Duitse laagland uitkijken!

    Zielige sneeuwhoopjes in Wernigerode
    Bij aankomst op 24 december in Wernigerode, waar we al die dagen in een hotel dat uitkijkt op het spoorwegemplacement verbleven, was het zacht en bewolkt. Op parkeerplaatsen zag je her en der aan de kant nog wat bijelkaargeveegde heel vieze sneeuwhoopjes liggen, de restanten van een blijkbaar koude periode die ook in Wernigerode was afgelopen. Tijdens kerstavond - in Duitsland Heiligabend genoemd - lazen we in onze hotelkamer in een nieuwsbericht op teletekst van de ZDF dat er temperatuurrecords waren geboekt: in München was het maarliefst 20,7 graden geworden en in Freiburg 18,5 graden. Zo warm was het op 24 december nog niet eerder geweest. Met dit soort temperaturen kun je je niet voorstellen dat er op de Brocken nog een pak sneeuw zou moeten liggen.....

    Op naar een witte kerst!
    Op eerste kerstdag namen we in de loop van de ochtend de stoomtrein naar de Brocken. Het was niet zo druk in de trein. We vertrokken vanuit een 'groen' Wernigerode met opnieuw bewolkt, grijs en zacht weer (9 graden) met soms wat regen. Ongeveer een half uur later kwamen we aan bij het stationnetje Steinerne Renne dat in de bossen van de Harz op 311 meter ligt. Hier lagen her en der restanten sneeuw, weer van die oude, vieze sneeuwhopen. Maar ze waren wel groter en wat hoger. Vervolgens tufte de stoomtrein verder naar Drei Annen Hohne, het station dat op 540 meter ligt en waar de lijn van en naar Wernigerode, het traject van en naar de Brocken en de lijn van en naar Nordhausen samenkomen. Daar nam de trein water in. Ik zag wat meer sneeuw liggen, tussen de bomen en ook op het stationsdak. Maar van een mooi sneeuwdek was geen sprake of liever gezegd, geen sprake meer. De thermometer wees er 5 graden aan.....

    Schierke is het laatste, idyllische stationnetje voor de Brocken en ligt op 685 meter. Het landschap was duidelijk witter dan in Drei Annen Hohne. Verder was het nevelig, grijs en voor mijn gevoel waterkoud. Maar ook hier dooide het en viel er miezerregen. Op de takken van de bomen lag geen sneeuw. De spanning steeg. Hoe zou het hogerop zijn, het zou toch een stuk witter moeten zijn daarboven!? De resterende 30 minuten, het laatste stuk naar de Brocken, bracht ik buiten op het balkon van de wagon door en ik filmde onderweg het landschap dat met het toenemen van de hoogte geleidelijker witter werd. Maar nog geen sneeuw op de bomen. Wel ging op een gegeven moment de regen over in sneeuw, een ervaring die je als meteoroloog zo vaak mogelijk wilt meemaken. Ik vermoed dat dat gebeurde op een hoogte van rond 800 meter. Het was geen aanhoudende neerslag, vanwege de vlagerige wind waren het 'sneeuwvlagen'. De stoomtrein vond met volle kracht en snelheid (tussen 20 en 40 kilometer per uur) met veel stoom en af en toe gefluit bij enkele spoorwegovergangen zijn weg omhoog.

    Op de Brocken aangekomen stapten we in een besneeuwd landschap en sneeuwde het nog steeds, licht van intensiteit. Op de paden lag echter geen mooie dikke sneeuwlaag, maar een laag sneeuwijs, laat ik het zo maar noemen. Want het had er blijkbaar even gedooid, maar door de sneeuwval begon de grond nu duidelijk weer af te koelen....Verder waren er niet veel mensen, vermoedelijk door het grijze weer met een harde, koude wind. En het zicht was slecht. De gevoelstemperatuur lag vele graden onder nul, maar het was daadwerkelijk precies nul graden. Toen we eenmaal in het restaurant zaten en genoten van een kop koffie en een gebakje, werden buiten de sneeuwvlokken groter. We konden goed zien dat de sneeuw vrijwel niet op de grond vlak voor het warme restaurantgebouw bleef liggen. Maar een half uurtje later toen we buiten stonden begon het wel aan te witten.

    28 december: helder weer op de Brocken!
    Volgens de Duitse weersverwachtingen zou het ook op tweede kerstdag en de dagen daarna wisselvallig blijven met op de Brocken middagtemperaturen van rond het vriespunt en regelmatig sneeuw. We checkten in het stationsgebouw van Wernigerode dagelijks de webcam op de Brocken. En daarop was duidelijk te zien dat het boven alweer grijs en grauw was, maar er was wel sneeuw bijgekomen! Op onze laatste dag, vrijdag 28 december, was het zonnig in Wernigerode en konden we de Brocken vanuit ons hotel zien. Buiten vroor het. Eindelijk was het ook in het laagland wat winters geworden. Op de auto's lag een dun laagje ijs. Het weer nodigde uit om, voordat we naar Nederland zouden vertrekken, de stoomtrein naar de Brocken te nemen. Ditmaal gingen we eerst met de auto naar Drei Annen Hohne, waar volgens de winterdienstregeling meer treinen naar de Brocken rijden dan vanuit Wernigerode. Het zachte weer van de laatste dagen had in Drei Annen Hohne trouwens ook vrijwel alle sneeuw doen smelten; de aanblik van het veelal nog groene landschap deed mij nog meer verlangen naar het fraaie winterwonderlandschap op de Brocken.....Maar blijkbaar waren meer mensen dat van plan. Want wat was het druk! Wel meer dan tien keer zoveel mensen dan op eerste kerstdag! De stoomtrein van 12 uur zat dan ook helemaal vol en wij besloten om de volgende trein die 45 minuten later zou vertrekken, te nemen.

    En deze rit was veel leuker: zonnig, helder en rustig weer onderweg met mooie doorkijkjes naar de bossen, heuvels en dalen en vanaf 700 à 800 meter een besneeuwder landschap dan dinsdag. De sneeuw-/dooigrens was de afgelopen dagen blijkbaar niet verder omlaag of omhoog gekomen. In de laatste bochten voor de Brocken en op de berg zelf waren de boomtakken ook mooi wit. Een prachtig gezicht! Eenmaal op de berg aangekomen kon je heerlijk de wereld uitkijken en in de dikke lagen sneeuw - op plekken lag er zeker wel 20 centimeter verse sneeuw - kon ik Wernigerode zien liggen. Duidelijk te zien was ook de grens tussen 'wel wit op de top' en 'niet wit' in het laagland. Een onvergetelijke ervaring.

    Bron: MeteoConsult, hsb-wr.de, DWD

    Door: Jordi Bloem
    Beoordeel dit verhaal en/of stuur een reactie.
Stuur deze pagina naar een vriend

Volg MeteoConsult op Twitter

De websites van MeteoGroup maken gebruik van Cookies. Voor meer informatie klik hier.