De Alpen krijgen de komende dagen te maken met regionaal extreem grote neerslaghoeveelheden. Een kleine 1500 kilometer verderop, onder meer in het noorden van Marokko, kwam het de afgelopen week al tot uitzonderlijke neerslagsommen, soms met desastreuze gevolgen.

We beginnen met de situatie in Marokko. Vorige week nestelde zich boven het noordwesten van Afrika  een zogenaamde ‘koude put’. Dat is een zone hoog in de atmosfeer waarin een koude bel lucht aanwezig is. Onder invloed van zo’n koude put is de atmosfeer onstabiel en vallen, zeker in gebieden waar het aan de oppervlakte nog relatief warm is, soms zware en langzaam trekkende buien. Dit was precies wat er gebeurde.

Vorige week: 176 millimeter in vijf uur

Vorige week donderdag viel nabij Tanger binnen vijf uur 176 millimeter neerslag, 3 keer de klimatologisch gemiddelde hoeveelheid neerslag voor de hele maand oktober. In de nacht van donderdag op vrijdag vielen in totaal 17 doden in het noorden van Marokko. Elf in de buurt van Nador, vier in en rond Oujda en twee in Tanger, meldt de Volkskrant op basis van informatie van het officiële Marokkaanse persbureau MAP.

Het afgelopen weekend was het wederom raak. De Spaanse enclave Melilla, een stadsregio die geheel omgeven is door Marokkaanse grondgebied en de Middellandse Zee, is van de buitenwereld afgesloten geraakt. Er zijn tenminste twee rivieren buiten hun oevers getreden, waarbij op de luchthaven van Melilla een gat van dertig meter in een muur werd geslagen. Hierdoor kwam de terminal blank te staan en alle vluchten moesten worden geannuleerd. Drie bruggen die de stad met Marokko verbinden zijn noodgedwongen gesloten, omdat de rivieren waar ze overheen lopen te wild te waren.

Van nieuwe slachtoffers werd in de nieuwsberichten ten tijde van het schrijven van dit artikel nog niet gerept, maar het is helaas vrij waarschijnlijk dat dit nog zal veranderen. De hoeveelheden neerslag waren namelijk wederom extreem groot.

Het afgelopen weekeinde: 304 millimeter

In Melilla zelf kwam het tussen zaterdagochtend 8 uur en maandagochtend 8 uur tot in totaal 192 millimeter, waarvan in de laatste 24 uur 152 millimeter. Zo’n 40 kilometer zuidelijker, op het vliegveld Airport El Aroui in Marokko, lagen de sommen nog hoger: 186 millimeter binnen het laatste etmaal, en in totaal tussen zaterdag- en maandagochtend 304 (!) millimeter.

Zowel dit vliegveld als Melilla liggen aan de flanken van de uitlopers van het Rif-Gebergte. In dit berggebied zijn er nauwelijks meetstations, maar in delen van het massief heeft het zeker eveneens gespookt. Ook in sommige afgelegen dorpjes waar vandaan nog geen berichten zijn gekomen zal schade zijn aangericht.

Overigens trekken de zwaarste buien nu weg uit het noorden van Marokko, maar zien we met name in delen van het Atlasgebergte – zuidelijker gelegen – vooral dinsdag lokaal weer tientallen millimeters vallen. Gelukkig net iets minder heftig dan de buien van de afgelopen week.

Zware regen en sneeuw in de Alpen

Niet ver ten noorden van Marokko, aan de Spaanse costa’s en op de Belearen zien we de buienactiviteit dinsdag juist weer fors toenemen. Dat heeft te maken met het binnenstromen van hele koude lucht vanuit het noordwesten. Op die overgang kende Engeland het afgelopen weekeinde regionaal al problematische neerslaghoeveelheden van op diverse plaatsen tussen 50 en 100 millimeter, en zagen wij de zondag verregenen.

En kijken we niet terug, maar vooruit, naar niet alleen dinsdag, maar ook woensdag en donderdag, dan zien we dat vooral de Alpenregio het wel heel zwaar te verduren krijgt.

De grootste sommen zullen aan de zuidflanken van het Alpenmassief kunnen worden genoteerd, in de buurt van bijvoorbeeld Locarno. In drie dagen tijd gaat in die regio naar verwachting gemiddeld in totaal ruim 200 millimeter neerslag vallen. Van plaats tot plaats ontstaan daarbij in de praktijk altijd verschillen. Dat betekent dat lokaal lagere sommen genoteerd zullen worden, maar op andere plaatsen nog hogere (!). Ook de rest van het Alpengebied krijgt flink wat neerslag te verwerken, zij het net iets minder. Nog altijd komt het op de meeste plaatsen tot meer dan 50 millimeter neerslag (in gesmolten toestand).

Bij dit alles komt de grens tussen de hele koude lucht die vanuit het noordwesten binnendringt en warme lucht die daar vooruit vanuit het zuiden wordt aangevoerd, dwars over de Alpen tot stilstand. Dit heeft grote consequenties voor de hoogte van sneeuwgrens (zie ook het kaartje voor woensdagmiddag met de verwachte hoogte waarboven tenminste sneeuw valt). Vooral het noordwestelijke gedeelte van de Alpen lijkt af te stevenen op een fors pak sneeuw tot in de dalen, terwijl elders tot op grote hoogte regen blijft vallen, met regionaal forse wateroverlast.

Afbeelding homepage: archief

Bronnen: Meteo Consult, Volkskrant