De regenmeters zijn de afgelopen dagen in veel gebieden rijkelijk gevuld geweest en deze maandag is daarop geen uitzondering. In de tussentijd lopen de totale neerslagsommen steeds verder op. Van afgelopen donderdag tot en met halverwege maandagochtend is er op grote schaal 30 tot 50 millimeter gevallen, op een aantal plaatsen nog meer. En daarbij zijn de hoeveelheden van maandag – tijdens het schrijven van dit verhaal grotendeels nog niet bekend – nog niet eens opgeteld.

Verantwoordelijk voor het leeuwendeel van deze neerslag is een regenzone die ons land al vanaf in de loop van vrijdagmiddag in haar greep heeft. Ze vormt de scheiding tussen zachte lucht ten noorden ervan en nog zachtere lucht ten zuiden ervan.

Zaterdag schreven we al over de opvallende verschillen die de locatie van het front verrieden. Maandag was het niet anders – zie ook de afbeelding hiernaast - met grote verschillen in windsnelheid en temperatuur aan het begin van de middag. De neerslagradar van dat moment geeft ook een vrij duidelijke indicatie van de ligging van het front, dat aan de grond zo ongeveer over Texel via het zuiden van Friesland en Zuid-Drenthe naar Duitsland liep. Hierbij is belangrijk te weten dat het front hogerin de lucht (waar de neerslag wordt geproduceerd) niet helemaal op dezelfde plek ligt als aan de grond.

De meeste regen is de afgelopen dagen achtergelaten boven het noorden en midden van het land, waar sinds donderdag bijna overal 30 tot 50 millimeter is gevallen. Delen van Drenthe, Overijssel en Gelderland zaten daar halverwege maandagochtend zelfs al iets boven. Lokaal zijn de totalen opgelopen tot ruim 60 millimeter. In de Achterhoek in Gelderland is tegen de grens met Duitsland in Woold bijvoorbeeld 63,2 millimeter genoteerd. Dat komt overeen met 63,2 liter water per vierkanten meter. Even verderop is men in Lievelde tot 61,9 millimeter gekomen.

De zuidelijke regio’s hebben eigenlijk de hele tijd volop in de zeer zachte lucht gebivakkeerd en dus iets verder van het front. De gemeten neerslaghoeveelheden zijn daardoor in het algemeen kleiner. In grote delen van Limburg is ‘slechts’ 10 tot 15 millimeter gevallen. Flinke gebieden in Brabant zijn echter toch nog tussen 20 en 40 millimeter uitgekomen, vooral gevallen tot en met zondagochtend.

Kijken we naar de totalen van de hele maand januari tot nu toe, dan is de voetafdruk van de nu al dagen boven ons land rondslingerende regenstoring steeds duidelijker te zien. Het gebied waar de afgelopen dagen de meeste neerslag is gevallen, komt ook op dit kaartje terug (zie hiernaast). De lijn Leiden – Nijmegen is zo’n beetje de grens tussen ‘nat’ en ‘nog natter’. Ten noorden ervan is lokaal al zo’n 100 millimeter gevallen.

Het was de afgelopen dagen niet alleen nat, maar ook somber. Afgezien van een vrijdag in het noordoosten van het land nog wel langdurig maar waterig zonnetje, hebben we de zon sinds woensdag niet meer gezien. En deze maandag is het ook al niet opgeschoten.

Verandering is echter in zicht. Ten westen van ons is een knik in de regenzone gekomen en uiteindelijk een lagedrukgebiedje ontstaan. Dit zorgt er allereerst voor dat het later maandagmiddag en in de avond vanuit het westen ook in het midden en zuiden weer op uitgebreide schaal gaat regenen. Het lagedrukgebiedje zelf trekt daarbij over de noordelijke provincies naar Duitsland, en daarmee trekt ook de regenzone weg. Tegen die tijd zullen we op steeds meer plaatsen de 50 millimeter gepasseerd zijn, lokaal vast ergens wel de 70 of heel misschien wel de 80 millimeter (gezien vanaf donderdag). 

Vervolgens trekken in de nacht naar dinsdag nog een paar buien over. Dinsdagochtend verlaten deze via het zuidoosten ons land. Daarachter draait de wind naar het noordwesten en stroomt de minder zachte lucht, die al dagen met de nog veel zachtere lucht in gevecht is geweest, het hele land binnen. Daarbij breken de luchten open en volgen dinsdag een paar mooie zonnige perioden.

Vanaf woensdag, echter, voeren grijze luchten toch voorlopig weer de boventoon, al zullen de neerslaghoeveelheden wel een stukje kleiner zijn dan de afgelopen dagen.

Afbeelding homepage: uitsnede foto

Bron: Meteo Consult, KNMI