Uw planten kunnen wel weer water gebruiken en ook de akkers zullen beregend moeten blijven worden. De droogte neemt namelijk (weer) toe, aangezien er de komende vier dagen weinig of geen regen valt en er bovendien bij zonnig weer soms wel 5 millimeter water per dag in deze tijd van het jaar kan verdampen.

De laatste regen van betekenis hadden we op 12 mei. Toen viel er in het oosten en noordoosten in 24 uur tijd zo tussen 20 en 27 millimeter regen. Maar in de westelijke helft van Nederland was het minder nat. Dergelijke hoeveelheden zijn de komende vier à vijf dagen niet aan de orde. Alleen het uiterste zuiden van het land zou nog net te maken kunnen krijgen met een regenstoring vanuit Frankrijk op woensdag. En dan valt daar misschien 5 tot 10 millimeter regenwater. Maar zelfs dit zal te weinig zijn om de droogte op natuurlijke wijze aan te pakken.

Neerslagtekort
Het KNMI houdt dagelijks het neerslagtekort bij. Dat wordt verkregen door het aantal millimeter water dat verdampt van de hoeveelheid neerslag, ook in millimeters, af te trekken. Stel: er verdampt op een dag 2 millimeter en er valt 0 millimeter regen, dan is het tekort van die dag 2 millimeter. 
Tot en met eind april was het nog extreem droog. Daarna nam het neerslagtekort af dankzij het wisselvallige en koele weer. Op 20 mei resulteerde dit in het noordoosten en plaatselijk ook midden van het land in een klein neerslagOVERSCHOT. Zie het kaartje hiernaast. Door het zonnige en droge weer van dit moment zal dat echter snel veranderen of al veranderd zijn. Op deze mooie dagen kan er in april en mei tot zo'n 5 millimeter per dag verdampen. En gezien de weersverwachting voor de komende dagen, zal het neerslagtekort verder oplopen.

Plantengroei en droogte
Het beschikbare hoeveelheid vocht hangt af van de verhouding tussen de neerslag en de verdamping. Het is niet eenvoudig om de verdamping aan te geven, omdat ook de planten zelf een rol spelen in het proces. Sterk groeiende planten zorgen voor veel verdamping, maar hebben ook veel vocht nodig. Zowel regen als zon zijn van invloed op de groei. Maar op zonnige, droge dagen moet het benodigde vocht uit de bodem komen. Bij droogte wordt het steeds moeilijker voor de plant om vocht uit de bodem te zuigen, waardoor deze minder groeit. Voor landbouwgewassen is dat van belang, want minder groei betekent minder opbrengst. En met de groei neemt ook de verdamping af: de verdamping is dus ook een maat voor de opbrengst.

Verdamping
Onderzoeker Petrus van Musschenbroek had dat in de 18^de eeuw al door. Hij begon als eerste de "uitwaseming" te meten met behulp van een met water gevulde bak. De referentie-gewasverdamping die het KNMI tegenwoordig hanteert is gebaseerd op de rekenmethode van Makkink en heeft betrekking op een van voldoende vocht voorzien grasland.

Met behulp van gewasfactoren kan de verdamping voor andere gewassen worden bepaald, waarbij rekening wordt gehouden met de ontwikkeling van de verschillende planten (in blad, zonder blad) of gewassen (jong, volwassen, afrijpend..). Als het vochttekort in de bodem groter wordt, is de werkelijke verdamping kleiner dan de gewasverdamping. Voor boeren is de gewasverdamping erg nuttig, zij kunnen aan de hand hiervan bepalen hoeveel water hun gewas nodig heeft om optimaal te kunnen blijven groeien en of zij wel of niet hoeven te beregenen. 

De eerdergenoemde referentie-gewasverdamping hangt sterk samen met de zonnestraling en is ’s zomers daarom veel groter dan in de winter. In De Bilt verdampt er door het referentie-gewas per jaar ongeveer 540 millimeter. De maand januari levert een gemiddelde verdamping van ongeveer 8 millimeter op, tegen 90 millimeter in juli. In april/mei verdampt er zo’n 2,5 millimeter per dag. Maar op zonnige dagen kan dus de dubbele hoeveelheid verdampen. En op zeer warme, zonnige en winderige dagen in juli kan er wel 7 millimeter per dag verdampen. 

Situatie in Groningen
Jannes Wiersema, weeramateur en weerfotograaf in het Groningse Roodeschool, houdt nauwkeurig de stand van zaken in de land- en akkerbouw bij. Hij zegt over de droogte: "De droogte zit meest bovenin de toplaag. Ze zijn voor de wortelzaadjes al aan het korstbreken geweest. Door de 20 mm regen van vorige week woensdag is een enorme korst op de kleilaag gekomen, vanwege het drogende en zonnige weer." En verder: "Veel boeren hebben het meer over het te koude voorjaar. De groei zit er niet echt goed in. De aardappelen komen nog maar amper boven de grond. En ook voor de mais is het veel te koud. Ze staan geel op het land van de kou. De suikerbieten groeien ook traag."

Bron: KNMI, Meteo Consult, Jannes Wiersema.