Met een krachtig hogedrukgebied bij ons in de buurt was het afgelopen nacht vrijwel helder en er stond bijna geen wind. Dit in combinatie met zowel een frisse noordelijke stroming in de bovenlucht als aan de grond, resulteerde in een groot deel van het land tot temperaturen onder het vriespunt. In het oosten van het land wist het kwik het verst te dalen met in het Twente -3,9 graden. Ook in De Bilt wees de thermometer een graadje onder het vriespunt aan en dat is dan ook meteen de eerste officiële landelijke vorstnacht dit najaar.

Op veel autoruiten bevond zich vanochtend voor het eerst weer een dun laagje ijs, dus het was voor velen krabben geblazen. De grasvelden waren wit en ook de vele rokende schoorstenen verraadden dat het afgelopen nacht flink was afgekoeld. Al eerder dit najaar hadden we te maken met vorst aan de grond, op 10 centimeter hoogte, maar niet eerder kwam het dit seizoen tot vorst op “neushoogte”. Lichte vorst dan wel, want het kwik kwam niet onder -5 graden uit.

Normaalgesproken telt De Bilt in oktober één vorstdag, maar in het oosten koelt het vaak net iets verder af en daar tellen we in deze maand gewoonlijk 2 a 3 vorstdagen. In de kustgebieden duurt het meestal iets langer en komt het vaak in november pas tot vorst. Slechts 3 keer werd er in de officiële meetreeks in september al een eerste vorstdag geregistreerd. Het vroegst was dat op 16 september 1971.

Koudste plekken
Het koudst werd het vannacht in het oosten van het land. Op vliegbasis Twente en in de Gelderse plaats Hupsel, waar zich ook een officieel meetstation bevindt, kwam het tot ruim 3 graden onder nul. Twente als aanvoerder van het geheel met -3,9 graden en zelfs -7,0 graden op grashoogte. Met deze waarden vestigde dit station meteen een klein record, want sinds 1951 werd het daar niet meer zo vroeg zo koud. Hupsel kwam daar direct achteraan met -3,1 graden. De eerste vorstnacht van dit najaar was er dus meteen eentje met allure.

Het was vannacht echter niet alleen in het oosten raak. Ook dieper landinwaarts vroor het licht met op Flevoland bijvoorbeeld -0,2 graden in Lelystad. In Groningen daalde het kwik naar -2,9 graden, maar ook aan de kust koelde het behoorlijk af met -0,8 graden in Wijk aan Zee. Alleen in Zeeland bleef het kwik grotendeels boven het vriespunt met in Vlissingen nog plus 7,0 graden.

Het weer actueel
Enkele waarnemers uit ons samenwerkingsproject met het Weer Actueel maten ook temperaturen tot onder het vriespunt. Zo daalde het kwik in het Gelderse plaatsje Vierhouten bijvoorbeeld naar -3,3 graden en werd het in Meddo -2,3 graden.

Mist en rijp
Door de sterke afkoeling deed het vanochtend op veel plaatsen bijna sprookjesachtig aan. Rijp maakte dat veel weilanden en bomen een witte aanblik kregen en vooral in de waterrijke gebieden kwam mist voor. Hier en daar wat grondmist op open velden en rivieren en beekjes leken te stomen. Het water is relatief gezien natuurlijk nog aan de warme kant en als het daarboven dan ineens zo sterk afkoelt, condenseert de boel en ontstaat grondmist of mist. Op diverse plaatsen werd de mistlaag zo dik, dat bomen volledig uit het zich verdwenen. Dit leverde prachtige plaatjes op.

Maakt u ook regelmatig foto’s van verschillende weersituaties en lijkt het u leuk dat uw foto’s nu en dan getoond worden bij internetverhalen of tijdens een presentatie op televisie? Stuur ze dan hier op en wie weet ziet u uw foto binnenkort op onze website of op tv terug.

Bronnen: Meteo Consult, Het Weer Actueel, KNMI
Uitsnede foto voorpagina: Jan Stapelbroek