Na gisteravond opnieuw een eruptie van de vulkaan onder de Eyjafjallajökull gletsjer is vanochtend een volgende aswolk onderweg naar Noordwest-Europa. We hebben er de afgelopen dagen al meerdere malen over geschreven en met zo’n unieke situatie zou je bijna vergeten dat er ook nog interessante zaken te melden zijn omtrent het ‘gewone’ Nederlandse weer. Zo hebben we afgelopen dagen een aantal prachtige dagen gehad met veel zon en middagtemperaturen tot lokaal 21 graden en zitten we momenteel even in een korte dip wat de kwikstanden in de middag betreft. Vandaag weet het kwik in de thermometer nog op te lopen tot lokaal 15 graden in Limburg, maar morgen – woensdag – maken we een flinke uitglijder omlaag met in het hele land nog maar 9 of 10 graden. Daarna krijgt een hogedrukgebied vanuit het noordwesten langzaam meer invloed op ons weerbeeld en maken de maximumtemperaturen weer een flinke spurt omhoog met in ieder geval weer een paar warme dagen. Mogelijk ook de eerste zomerse dag van het jaar.

In de meteorologie spreken we van warme en zomerse dagen. Een warme dag wordt gedefinieerd als een dag met maximumtemperaturen van 20,0 graden of hoger en een zomerse dag geldt als een dag met maxima van 25,0 graden of hoger. Warme dagen komen in april vaak al wel voor. De eerste warme dag van het jaar valt zelfs meestal in de aprilmaand, maar er zijn ook gevallen bekend dat in De Bilt halverwege maart al middagtemperaturen van 20,0 graden of meer werden gemeten. In 1961 en ook in 1990 was dat op 17 maart. Toch zijn er ook jaren, zoals 1983, waarin we tot 31 mei moesten wachten op de eerste officiële warme dag.

De term ‘officiële’ is bij deze definiëring echter ook een belangrijke factor. Zo komt een warme of zomerse dag alleen in de boeken als die maximumtemperatuur is gemeten in De Bilt, het hoofdstation van Nederland. In Limburg en Brabant worden deze waarden namelijk over het algemeen al veel eerder in het jaar gemeten. Zo werd het in Maastricht op 19 februari 1920 al ruim 20 graden, maar dit geldt dus niet als een officiële warme dag.

Ook voor zomerse dagen geldt ditzelfde principe. Zo werd het in het zuidoosten al meerdere malen ruim 25 graden in maart, maar in De Bilt werd de 25,0 gradengrens op zijn vroegst op 14 april gemeten. Dat was in 2007 met 27,6 graden en dit geldt dan ook als vroegst gemeten officiële zomerse dag van het jaar.

Warme en zomerse dagen dit jaar
Als we kijken naar dit jaar wordt al vrij snel duidelijk dat we nog geen officiële warme en zomerse dagen hebben gehad. Wel werd het op 24 maart al 21,1 graden in het zuidelijk gelegen Maastricht. De dag daarna, 25 maart, volgde Enschede in Twente met bijna 22 graden, dus de 20 graden grens is op andere plekken in het land al wel bereikt. Afgelopen zondag, 18 april, werd het zelfs nog 20,9 graden in de Limburgse plaatsen Ell en Arcen. Nu is het dus nog wachten op De Bilt.

Warme dagen in aantocht
Hoewel de middagtemperatuur woensdag aan de lage kant voor de tijd van het jaar uitkomt met gemiddeld slechts een graad of 9, komt de warmte daarna vrij snel weer terug. Vooral in het weekeinde loopt het kwik met veel zon en weinig wind in een rap tempo op met ook nu vooral in het zuidoosten alweer middagtemperaturen tot rond 20 graden. Zaterdag komen we vooralsnog net niet aan een warme dag en blijft het kwik steken bij 18 graden, maar zondag draait de wind naar het zuiden en wordt er een zucht warme lucht onze kant opgeblazen, waardoor de temperatuur in De Bilt hoogstwaarschijnlijk uitkomt op 21 graden! Dat zou dan meteen de eerste officiële warme dag van 2010 zijn. In de zuidoostelijke regio’s wordt het zelfs nog een tikkeltje warmer.

De hoofdberekening van het Europese weermodel ECMWF gaat op zondag zelfs voor 23 graden en enkele andere computerberekeningen stijgen na het weekend nog door tot lokaal 26 graden. We moet daarbij gezegd worden dat het merendeel lager uit lijkt te komen. Maar de kans op een eerste zomerse dag is eind april in ieder geval aanwezig, dus we houden de vinger aan de pols.

Bronnen: Meteo Consult, KNMI
Uitsnede foto voorpagina: Nel Span (archief)