Voor de liefhebbers van astronomische verschijnselen is het smullen deze week. Na de vallende sterren is er komend weekend een gedeeltelijke maansverduistering in Europa te zien. Ook in Nederland zullen we, als de bewolking meewerkt, deze goed zien.

Zaterdagavond om 20.23 uur komt de maan de bijschaduw (penumbra genaamd) van de aarde binnen. Veel is er dan nog niet te zien, want de maan komt pas om 20.50 uur op en de zon gaat pas om 21.01 uur onder. Vanaf dat moment is te zien dat het aan de linkerkant van de maan dan langzaam iets donkerder wordt.

Om 21.26 uur begint de echte verduistering. Dan komt de maan in de kernschaduw van de aarde (umbra genaamd) terecht en wordt er een stuk aan de linker onderkant van de maan weggenomen. Om 23.10 uur is de maansverduistering op zijn maximum. Een stuk van 81 procent van de maan ontbreekt dan. Vanaf dat tijdstip wordt de maan geleidelijk wat groter. Om 0.44 uur is de maansverduistering helemaal voorbij. Toch is dan nog steeds te zien dat de maan nog in de bijschaduw van de aarde zit. Hierdoor blijft een stuk van de maan nog wat donkerder. Pas om 01.57 uur verlaat de maan de bijschaduw en ziet hij er weer ‘normaal’ uit.

De bewolking werkt grotendeels mee

Naar verwachting zal de verduistering in Nederland goed te zien zijn. De wolken die zaterdag overdag ontstaan verdwijnen ’s avonds vrijwel helemaal, waardoor er een zo goed als heldere hemel is. Alleen in het zuidwesten lijkt er wat meer bewolking te zijn. Dit wordt veroorzaakt door de nadering van een storing vanuit het zuidwesten. Overwegend goed nieuws dus voor de mensen die de verduistering al enige tijd in hun agenda hebben staan.

Het is wel voorlopig de laatste keer dat er een maansverduistering te zien is. Pas op 21 december 2009 is er een nieuwe maansverduistering. Maar deze zal lang niet zo spectaculair worden als de maansverduistering die ons komend weekend te wachten staat. Er komt dan slechts 8 procent van de maandiameter in de schaduw van de aarde terecht. Lang niet zoveel als dit keer dus!

Beroerde planning

Na 2009 volgen er opnieuw twee maansverduisteringen die in Nederland niet goed te zien zullen zijn. Dit heeft te maken met het tijdstip van de verduistering. Op 21 december 2010 is de verduistering tegen zonsopkomst en op het moment dat de zon ondergaat.

Ook op 15 juli 2011 zullen wij de totale zonsverduistering in ons land niet goed kunnen zien. De verduisterde maan komt dan namelijk op als de zon ondergaat. Dat klinkt in eerste instantie gunstig, maar omdat we midden in de zomer zitten blijft het nog lang schemeren. Voor een totale maansverduistering die we goed kunnen zien zullen we moeten wachten tot 28 september 2015. Helaas weten we natuurlijk nog niet of de bewolking dan wel meewerkt.

Het ontstaan van de maansverduistering

De maan is geen ster zoals de zon en geeft daarom dus zelf ook geen licht. Het licht van de maan dat wij te zien krijgen is eigenlijk een weerkaatsing van het zonlicht. Aanstaande zaterdag trekt de maan door de schaduwkegel van de aarde, waardoor de zonnestralen hem niet kunnen bereiken. Hierdoor kan de maan geen licht weerkaatsen en verduistert hij dus gedeeltelijk.

Deze schaduwkegel ontstaat aan de donkere kant van de aarde. Dat is de kant waar de zonnestralen de aarde niet kunnen bereiken. Hierachter valt een deel van de ruimte in de schaduw van de aarde, welke we de schaduwkegel noemen.

Degenen die maansverduistering willen bekijken kunnen via de Meteo Consult weerlijn op de hoogte blijven van de laatste bewolkingsverwachtingen. Hiervoor belt u met 0900-9725 (€ 0,55 per minuut). Onder optie 1 vind u het gesproken korte en actuele weerbericht, geldig tot de volgende avond.

Bronnen: KNMI, Kennislink, Volkssterrenwacht Nijmegen, Astronova.nl, website Carl Koppeschaar.

Uitsnede voorpagina: eigen archief.