“Maart roert zijn staart” is een weerspreuk die in deze tijd van het jaar dikwijls opgeld doet. Vooral de afgelopen twee jaar konden we ervaren dat in maart de winter nog hevig kon toeslaan, zelfs nog heftiger dan tijdens de wintermaanden zélf, maar dat ook zeer aangenaam lenteweer niet afwezig bleef.

In 2005 gaf dit zelfs aanleiding tot een record. Menige weerliefhebber zal zich het weerbeeld gedurende de eerste maartdagen van dat jaar nog als de dag van gisteren weten te herinneren. Eerst het zeer dikke pak sneeuw dat vooral in een west-oost verlopende strook het “noordelijke midden” van ons land liep, gevolgd door de ijskoude nacht van 3 op 4 maart, tijdens welke de temperatuur in Marknesse tot -20.7 graden wist te dalen. Het koude weer wist zich tot bijna halverwege de maand (namelijk de 14^e) te handhaven, maar daarna werd het opeens lente. Op 16 maart werd in Eindhoven al ruim 20 graden gemeten en op 24 maart werd in Eelde de landelijk hoogste temperatuur van 21.3 graden gehaald. Een verschil van precies 42 graden tussen de laagste en de hoogste landelijke temperatuur in één maand, was in ons land nog nooit vertoond.

Vorig jaar leek het er lange tijd op dat de lente in maart ditmaal geheel afwezig zou blijven. Zo vroor het op 12 maart in Twente nog streng met een minimum van -10.2 graden en zowel op 11 als op 12 maart bleef het kwik lokaal zelfs nog het hele etmaal onder nul. Ditmaal duurde het koude weer tot en met 24 maart, maar werd het in de laatste maartweek alsnog lente. Op 26 maart werd in De Bilt een bijna recordhoog minimum gemeten van 11.8 graden en een dag later werd het in Eindhoven 20.0 graden.

Dit jaar bleef, na een recordzachte winter, ook in maart de winter vrijwel afwezig. Het enige koudere dipje van deze maand vond begin vorige week plaats. De maartse buien die er toen vielen en die gescheiden werden door felle opklaringen waren echter een genot voor de wolkenliefhebbers en er werden heel wat (digitale) plaatjes geschoten. Vorige week maandag sneeuwde het op diverse plaatsen zelfs 1 à 2 uur achtereen, maar hoewel deze sneeuw op veel locaties niet of nauwelijks bleef liggen, was het na 8 februari toch de meest intensieve sneeuwsituatie van dit hele winterseizoen!

Maar eigenlijk stond de afgelopen maand toch vooral in het teken van lenteweer. Inmiddels hebben we heel wat zonnige dagen achter de rug met ook hoge maximumtemperaturen van 15 graden of meer. Twintigers zijn tot dusver nog achterwege gebleven, maar desondanks zullen weinig mensen de afgelopen week gemopperd hebben op het weer. Als we naar De Bilt kijken, dan zijn daar deze maand maar drie dagen voorgekomen met een gemiddelde etmaaltemperatuur die onder de norm van de jaren 1971 tot en met 2000 lag.

Echt warme dagen met een maximumtemperatuur van 20 graden of hoger, zijn in maart nog zeldzaam. Langs de kust, vooral in het Waddengebied zijn dergelijke lentedagen nog een utopie, terwijl ze in het zuidoosten van het land het vaakst optreden. In De Bilt, toch min of meer de norm voor geheel Nederland, zijn er sinds 1901 24 van zulke warme maartdagen voorgekomen. Acht maartmaanden hadden precies één zo’n dag, en evenveel maartmaanden telden twéé van zulke dagen. De laatste keer dat het in De Bilt tenminste 20 graden werd in maart, was op de 24^e in 2003, toen er een maximum van 20.3 graden werd gemeten.  Daarvoor moeten we méér dan tien jaar terug, naar maart 1990.

Bijna zomers was het op 29 maart 1968. In De Bilt werd toen 23.9 graden gemeten en lokaal in Limburg werd toen de zomerse grens van 25 graden juist gehaald, een unicum in maart.

Overigens ziet het er naar uit dat na het kleine dipje in het weer van vandaag en morgen, het zonnige lenteweer met vrij hoge temperaturen gedurende het weekeinde terugkeert. Wel steekt er dan wederom een stevige wind op uit oost tot noordoost, waardoor het vooral gedurende de ochtenduren tamelijk schraal zal aanvoelen. Of deze ontwikkeling doorzet, valt nog te bezien. Mogelijk dat de wind begin volgende week naar het noordwesten draait en dat daarmee vanaf de Noordzee koelere en vochtiger lucht zal worden aangevoerd. Een weerbericht tot tien dagen vooruit kunt u beluisteren op de Meteo Consult weerlijn, 0900-9725; onder optie 2 tot vijf dagen vooruit en onder optie 5 tot tien dagen vooruit.

Bronnen: Meteo Consult, KNMI, eigen archief, Joop Dijkstra.

Foto’s: Martha Kivits, D.C. Visser, Tom van der Spek.

Foto voorpagina: M. Visser.