Eind mei deden we op Radio 2, tijdens het programma de Gouden Uren, een oproepje aan luisteraars om foto’s in te sturen van ufo-wolken. Oftewel; lenticulariswolken. We hebben er meerdere mogen ontvangen en we tonen ze hier.

Lenticulariswolken worden ook wel aangeduid als lenswolken of golfwolken. Soms zien ze eruit alsof er een aantal borden op elkaar is gestapeld (maar dan het kleinste bord onderop). Het zijn mooie ronde structuren in de lucht, die meestal voorkomen in bergachtige gebieden. De ingezonden foto’s komen dan ook allemaal uit het buitenland. We kregen prachtige plaatjes uit onder andere Spanje, Frankrijk en Ierland. Wie goed oplet, kan ook in Nederland nu en dan een lenticulariswolk ontwaren. Bijvoorbeeld als de wind vanuit het zuidoosten waait, vanuit de richting van het Sauerland of de Eifel.

Golfwolken ontstaan doordat de lucht, die over een berggebied heenstrijkt, in een bepaalde golfbeweging terecht komt. Normaliter zal lucht die aan de ene kant van de berg omhoog wordt gestuwd, aan de andere zijde (de lijzijde) weer dalen. Bevindt zich aan die andere zijde echter een stabiele luchtlaag, die door de dalende lucht niet kan worden weggeduwd, dan zal de lucht die zojuist over de berg is gekomen, slechts een klein beetje dalen en in een ‘cadans’ blijven van de golfbeweging waarin ‘ie is gebracht door de berg.

Is het in de top van de golf’ koud genoeg, dan vindt er condensatie plaats en vormt zich een wolk. In het dal van de golf’ kan het juist net genoeg opwarmen op de wolk op te laten lossen. Dit ritme kan in een bepaalde luchtlaag kilometers lang stand houden. Soms zie je meerdere van die lenswolken op enige afstand van elkaar (telkens in de top van de golf), vaak ook blijft het bij één enkele lenswolk. De golf is in dat geval minder persistent en de volgende golftop is bijvoorbeeld net te laag (en dus te warm) om een nieuwe wolk tot ontwikkeling te brengen. In dat geval zien we één lenswolk, die in de top van de golf blijft staan. De lucht stroomt overigens gewoon door. De lucht die door de top stroomt, condenseert en vormt de lens, daarna komt die lucht in een neerwaartse stroom terecht en verdampt. Echter, nieuwe lucht volgt de instortende lenswolk op en zodoende blijft de wolk lang op zijn plaats. Dus, hoewel de wolk niet van zijn plaats lijkt te komen, is het een vloeiend proces van oplossen (aan de voorzijde van de wolk) en aangroeien (aan de achterzijde).

Het is al met al een precair evenwicht, waaronder de lenswolken ontstaan. Ze zijn dan ook lang niet altijd te zien. Het hangt af van de hoogte van de berg/heuvel, de luchtlaag die aan de lijzijde al aanwezig is, de windrichting, windsnelheid, temperatuur en luchtvochtigheid.

Soms komen er verschillende vochtige lagen boven elkaar voor en dan kun je het fenomeen krijgen van meerdere lenswolken boven op elkaar.