Woensdag hebben we in Weer in het Nieuws al kunnen lezen waarom de wind in het binnenland ’s avonds vaak afneemt terwijl deze aan zee doorwaait. In de avond en nacht naar donderdag was het effect zoals aangegeven weer te zien. Langs zee bleef het doorwaaien, maar verder landinwaarts nam de windsterkte snel af. Donderdagochtend vroeg was de situatie zoals hiernaast aangegeven op de afbeelding. Naast de lagere windsnelheid valt nog iets op: de windrichting boven land is anders dan boven zee. In deze Weer in het Nieuws daarover meer. Aan het eind van het artikel tot slot informatie over een nieuwe handige mobiele dienst voor golfers: golfweer.

Net als het verschil in windsnelheid tussen gebieden boven land en boven zee dat in de nacht daarbij nog groter is dan overdag, is er ook een verschil in windrichting. Hierbij is er verschil tussen zee- en landgebieden, maar boven land ook tussen dag en nacht. Beide verschillen worden door dezelfde factor veroorzaakt als de windafname: wrijving.

De wrijving is zoals woensdag al beschreven, boven land een stuk groter dan boven zee. Hierdoor waait het boven land minder stevig. Een ander effect – en dat behandelen we vandaag dus - is dat de wind boven land iets meer ‘gekrompen’ is ten opzichte van boven een aan zee. Dit houdt in dat de richting van de luchtstroom boven land enigszins bijdraait tegen de richting van de klok in.

Om uit te leggen waarom dit gebeurt, moeten we een paar stappen terug naar het ontstaan van wind. Om te beginnen wil lucht zich verplaatsen van gebieden met hoge druk (waar een ‘teveel’ aan lucht aanwezig is) naar gebieden met lage druk (waar een ‘tekort’ aan lucht aanwezig is). De lucht komt hierdoor in beweging en wind ontstaat.

De wind waait echter niet rechtstreeks van de hoge druk naar de lage druk. Door de draaiing van de aarde krijgt de wind een zwieper naar rechts, totdat ze evenwijdig aan de isobaren loopt (evenwijdig aan lijnen met gelijke luchtdruk).

Hoog in de lucht is dit evenwicht in grote lijnen het eindresultaat, maar aan de grond speelt ook nog eens de invloed van de wrijving met het aardoppervlak een rol. De wrijving zorgt ervoor dat het evenwicht boven land anders ligt, waardoor windsnelheid maar ook windrichting anders zijn. Voor de uitleg die hieronder volgt, is het daarbij van belang dat de afbuigende kracht die veroorzaakt wordt door de draaiing van de aarde (de Corioliskracht), toeneemt met de windsnelheid.

Door de grotere wrijving boven land neemt de windsnelheid af en hiermee neemt de Corioliskracht, die voor de afwijking naar rechts zorgt, ook af. De afwijking naar rechts is daardoor boven land minder sterk dan boven zee. Dit resulteert boven land, in vergelijking met de wind boven zee, in een bijdraaiing naar links: het ‘krimpen’ van de wind. Bij een zuidwestenwind aan zee, staat boven land overdag daardoor vaak een zuidzuidwestelijke wind.

In de loop van de avond wordt dit effect vaak nog sterker. Zoals woensdag al beschreven in Weer in het Nieuws, vindt in de avond en nacht vaak een ontkoppeling plaats tussen de snelstromende lucht in de hogere luchtlagen en de luchtlagen aan de grond die met veel wrijving (en dus afremming) te maken hebben. De wind neemt hierdoor nog verder af, terwijl het aan zee (en in mindere mate ook nog verder de kustregio’s in) blijft doorwaaien.

Met het verder afnemen van de wind neemt ook de Corioliskracht verder af (die voor de afwijking naar rechts zorgt). Per saldo buigt de luchtstroom boven land dan ook, nog meer dan overdag al het geval was, af naar links: de wind ‘krimpt’ nog verder. Terwijl aan zee de wind uit het zuidwesten blijft komen, draait de wind boven land van zuidzuidwest naar zuid- tot zuidoostelijke richtingen. Op het plaatje bovenaan deze pagina van aan het eind van de nacht naar donderdag is dit goed te zien.

Daarbij staat de wind in de avond en nacht boven land overigens wat minder ‘strak’ uit dezelfde richting als overdag, omdat de obstakels die boven land aanwezig zijn, een steeds grotere rol spelen.

Over wind en weer gesproken, ook voor golfers is er vanaf heden een speciale mobiele dienst van Meteo Consult: Golfweer! Ga via het Sportweer naar Golfweer. Lokale verwachtingen voor golfbanen in zowel Nederland als Duitsland, met één klik naar de lokale regenradarbeelden, en informatie over de golfbanen zelf. Heel gemakkelijk, heel snel!

Voor meer info over de mobiele weerdiensten van Meteo Consult voor zowel KPN i-mode en wap, Vodafone Live!, Orange World als T-Zones van T-Mobile, klik op één van de links.

Afbeelding homepage: Uitsnede foto Leopold Gerritsen

Bron: Meteo Consult