Terwijl grote delen van Centraal- en West-Engeland, als gevolg van de zware regenval van vooral afgelopen vrijdag, nog steeds onder water staan, hebben het westen en noorden van Nederland en West-België de afgelopen 24 uur ook erg veel regen te verwerken gekregen. In Noord-Nederland viel tussen 20 en 35 millimeter regen, uit het westen van Vlaanderen kwamen meldingen van hoeveelheden tot lokaal 50 millimeter. West-Nederland kreeg 25 tot 45 millimeter, met de grootste hoeveelheden in het westen van de provincie Zeeland. Vanochtend nam de wind aan de westkust bovendien flink toe, tot een windkracht 8 a 9 met windstoten tot hoogste snelheden van 95 a 100 kilometer per uur.

Verantwoordelijk voor het slechte weer was een lagedrukgebied dat gisteren vanaf de noordwestpunt van Frankrijk onze kant op kwam en de afgelopen nacht en vanochtend over onze omgeving naar het noordoosten trok. De bijbehorende regen veroverde gistermiddag het land al vanuit het zuiden, maar was toen nog niet zo intensief. Terwijl het gisteravond in het zuidoosten geleidelijk droog werd, begon de regen vooral in het westen van het land te intensiveren. Vanochtend, toen het lagedrukgebied boven Nederland lag, brak het regengebied in tweeën. Een deel trok over het zuiden van het land naar het oosten en bracht het zuidoosten alsnog regen. Het andere deel bleef bij het noordwesten op zee nog een tijdje stil liggen. Later vandaag zal dit stuk vooral over het noorden weg gaan trekken.

Aan de achterzijde van het lagedrukgebied was op dat moment al een smal, maar wel actief windveld ontstaan. Het eerst in Zeeland en van daar naar het noorden toe uitbreidend trok de wind tot een windkracht 8 aan, met windvlagen tot ongeveer 100 kilometer per uur. Sommige modellen gaven aan dat de wind zelfs even tot stormkracht zou kunnen aantrekken. Inmiddels is dat ook gebeurd, want Hoek van Holland rapporteerde vanochtend om 8 uur een 10 minuten gemiddelde van 43 knopen, 2 knopen boven de grens van windkracht 9. En dat is iets dat niet vaak voorkomt, zo middenin de zomer. Op zee nam de wind vlak voor de Nederlandse kust zelfs even toe tot randje windkracht 10. Lichteiland Goeree kwam twee uurvakken lang tot een maximale windsterkte van 47 knopen (88 km/h). Windkracht 10 begint bij 48 knopen. Dat is op het nippertje dus niet gehaald.

De verschillen waren daarbij opmerkelijk groot, want landinwaarts was er toen nog nauwelijks wind. Daar lag het lagedrukgebied en in de kern daarvan waren de luchtdrukverschillen juist relatief klein. Dit wordt mooi geïllustreerd door de waarnemingen van vanochtend, 11.20 uur, die op het kaartje naast dit verhaal te zien zijn. Heeft Stavoren een noordwestenwind met een kracht van 35 knopen (8 Bft), niet heel ver daar vandaan in Marknesse en in Hoogeveen is het nog nagenoeg windstil. Later trok de wind ook in het binnenland even flink aan. Het windveld langs de kust werd langzaam minder sterk. Later vanmiddag gaat de wind overal afnemen. De zon komt er dan vanuit het zuidwesten geleidelijk vaker door. Toch wordt het niet warmer dan tussen 17 en 20 graden.

Grote delen van Centraal en West-Engeland hebben ondertussen nog steeds te maken met een watersnood, ontstaan als gevolg van de zware regenval van afgelopen vrijdag. Uit hetzelfde buiengebied, dat in Nederland ondermeer in een verregende intocht van de 4Daagse lopers in Nijmegen uitmondde, viel in Engeland hier en daar 150 millimeter in 24 uur tijd. Grote rivieren als de Ock en de Thames in de buurt van Oxford, de Severn en de Avon in de buurt van Worcester en Gloucester en de Great Ouse in de regio Bedfordshire kunnen de enorme toevloed aan water inmiddels niet meer aan en zijn buiten hun oevers getreden. De autoriteiten spreken al van de ergste overstromingen in 60 jaar tijd.

Zo’n 350.000 huishoudens in de genoemde gebieden zitten zonder drinkwater, ongeveer 50.000 huizen hebben ook geen stroom. De afgelopen nacht werd gevreesd dat een elektriciteitscentrale in de buurt van Walham zou uitvallen. Met man en macht werd gewerkt de situatie daar onder controle te brengen, wat inmiddels is gelukt. Zou die centrale zijn uitgevallen, dan waren nog eens 250.000 huishoudens zonder stroom komen te zitten. De schade van de overstromingen in Engeland, die zich de komende dagen langzaam zullen verplaatsen, wordt inmiddels al geschat op rond 2 miljard pond, ongeveer 3,5 miljard euro. Ook de komende dagen kan in het gebied regen vallen. Maar grote hoeveelheden zoals afgelopen vrijdag, staan voorlopig niet meer het programma.

Het weer in Nederland lijkt vooral morgen even op te knappen. Er is dan vooral in de ochtend meer zon dan vandaag en op een laatste buitje in de na wordt op de meeste plaatsen droog weer verwacht. Later in de middag keren wolken en lichte regen mogelijk alweer terug. Een echte doorbraak naar zomerweer lijkt er dan ook nog niet in te zitten.

Bronnen: Meteo Consult, KNMI, BBC News.