Een week geleden schreven we hier dat er weleens iets structureels zou kunnen veranderen in de weersituatie. Dat het zou uitmonden in de zeer hoge middagtemperaturen die voorlopig worden bereikt was toen nog niet zichtbaar. De kans op een hittegolf was vorige week maandag nog minder dan 10 procent, maar nu beduidend groter. Er zijn zelfs meerdere berekeningen die voor De Bilt in het komend weekeinde maar liefst 33 of 34 graden voorzien.  En dat allemaal omdat de atmosferische omstandigheden totaal anders zijn geworden.

De steeds terugkerende luchtdruksituatie van de afgelopen driekwart jaar bestond uit een rug van hoge luchtdruk vanaf de oceaan over de Britse eilanden en soms ook tot over IJsland. Aan de oostflank van die uitloper waaide een noordelijke wind over de Benelux. Nu en dan was er wel even een zijsprong naar een andere windrichting, maar in no-time flipperde de wind weer terug naar die koele/kille/koude noordelijke hoek. Inmiddels ligt die hogedrukuitloper niet meer ten westen van ons, maar boven de Benelux. En dat maakt een groot verschil!

Hoge luchtdruk en windrichting
Die rug van hoge luchtdruk stuwt namelijk op hoogte èn aan de grond warme lucht naar ons toe. Op hoogte waait er namelijk een zuidwestelijke wind die warmte uit Zuidwest-Europa richting de Benelux duwt. Aan de grond is het windregime de komende dagen nogal warrig en vooral zwak tot hooguit matig. Zo staat er vandaag een licht oostelijk briesje (door een kleine hogedrukkern boven Denemarken), vanaf morgen steekt een wind vanaf zee op. Die westelijke wind wordt teweeg gebracht door de hogedrukuitlopers vanaf de oceaan. De kustregio's merken de invloed van zee het best, met maxima die teruggaan naar een voor velen zeer aangename 20 tot 24 graden, verder landinwaarts wordt de hitte vanaf dinsdag iets getemperd. Totdat de wind naar het zuiden draait. Dan gaat de warmte helemaal los.

Die zuidelijke wind steekt vanaf donderdag op. De aanjager achter die landwind is een diepe depressie die zich ontwikkelt ten westen van Ierland. Dat lagedrukgebied is gevuld met koude lucht en de bijbehorende fronten aan de voorzijde (= ten oosten van het lagedrukgebied) markeren de overgang tussen de hitte boven het continent en de relatieve kilte die dan in Wales, Ierland en Schotland aanwezig is; 18 tot 22 graden. Op het scheidingsvlak tussen ‘heet’ en ‘bescheiden’ ontstaan diverse buien die tezamen het koufront vormen. Heel geleidelijk schuift dat zaakje oostwaarts, terwijl hete Spaanse en Franse lucht almaar overtuigender onze kant op komt door de zuidenbries. Het hogedrukgebied op de oceaan kan ons niet meer bereiken, er kan zich geen hogedrukrug naar ons uitstrekken. Wij staan dan inmiddels onder invloed van een hogedrukgebied dat zich pontificaal boven het continent bevindt en dat zowel aan de grond, maar vooral op 5 tot 10 kilometer hoogte terug te vinden is.

Hoe heet wordt het?
Vandaag al komen we in het zuidoosten en het uiterste oosten op 30 graden uit, morgen lijkt een iets grotere regio van het land die tropische waarde aan te tikken. Het aanlandige briesje, en dus de aanvoer van iets meer vocht, leidt wel weer tot enkele stapelwolken. Het is diezelfde wind die ervoor zorgt dat de temperatuurverschillen in ons kleine land behoorlijk groot zullen zijn. Daar waar het aan de Noordzeekust van de Wadden een graad of 21 is, zal het in Brabant, Limburg en Gelderland veelal 30 graden zijn. De dagen daarna schuift de wat koelere zeelucht geleidelijk verder het land in, maar ook op de ‘kilste’ dag, woensdag, wordt het in Limburg nog steeds gemakkelijk 28 graden.

Vervolgens, steekt een zuidelijke wind op. Vanuit die hoek wordt de hitte uit Spanje en Frankrijk naar ons gestuwd. Daar de bodem in Nederland zeer droog is en alle zonne-energie ook nog eens in de opwarming van de lucht kan gaan zitten, komen diverse berekeningen op zeer hoge maxima uit voor onze delta.

Onzekerheden
Uiteraard gelden op de termijn richting eind deze week en het volgende weekeinde onzekerheden. Het zijn er eigenlijk twee. Ten eerste: zullen de buien bij het front ons al dan niet bereiken? Ten tweede: hoe warm zal het uiteindelijk gaan worden?

Voor wat betreft neerslag zou een enkele bui op donderdag mogelijk zijn, maar in de droge lucht is het goed denkbaar dat het bij enige castellanusbewolking blijft. Vervolgens nemen de kansen vanaf vrijdagmiddag toe, zij het niet dermate overtuigend dat we op grote schaal een knetterend onweer met veel neerslag lijken te kunnen verwachten waarna de hitte in 1 klap word verdreven. Heel wat berekeningen laten het met een sisser aflopen waarbij de meeste buien vooral in West-Frankrijk, Noordwest-Spanje en op de Britse eilanden vallen.

Dat brengt ons dan gelijk op het tweede punt; de temperatuur. De spreiding in berekende maximumtemperaturen wordt vanaf zaterdag zeer groot en varieert zondagmiddag voor De Bilt bijvoorbeeld tussen 21 en 37 graden. De dagen daarna blijft er min of meer een status quo gehandhaafd in berekende maxima. De Bilt komt geregeld aan de 36 graden volgens enkele berekeningen en in de week daaropvolgend zelfs nog hoger.

Verwachtingen vrijdag, het weekeinde en hittegolftechnisch
Vooralsnog zal die zuidenwind naar ons inzien in ieder geval tot een heet weekeinde leiden. Zowel vrijdag en zaterdag lijkt het op uitgebreide schaal 30 plus te worden, ook op de stranden. U moet dan denken aan 31 tot 34 graden in een aanzienlijk deel van Nederland. Ook de zondag verloopt hoogstwaarschijnlijk met hoogzomerse tot tropische temperaturen. In deze periode kan er wel her en der een onweersbui ontstaan, maar voor details zullen we toch echt dichter bij de verwachtingsperiode moeten komen.

Ergens in het volgend weekeinde zal een landelijke hittegolf mogelijk werkelijkheid worden. Daarvoor dient namelijk in De Bilt minimaal vijf dagen op rij 25 graden of hoger gemeten te worden, waarvan er minimaal 3 tropisch zijn (30 graden of hoger). Die 25 graden wordt de komende tijd zeker gehaald. Als we ervan uitgaan dat De Bilt vandaag en morgen net niet aan die 30 graden raakt, maar dat vrijdag, zaterdag en zondag wel doet, dan hebben we zondagmiddag met terugwerkende kracht een hittegolf van negen dagen. Die hittegolf geldt pas vanaf gisteren, zaterdag, omdat de thermometer vrijdag iets onder de 25 graden stokte. Kans op een hittegolf: rond 50 procent.

Van alle details, veranderingen en actuele bijzonderheden houden wij u op de hoogte via onze weerlijn: 0900-9725. Onder de uitgebreide weersverwachting voor Nederland (optie 2) is de weersverwachting tot en met 5 dagen vooruit te beluisteren, onder optie 5 gaan we nog 4 dagen verder vooruit in de tijd. De kosten zijn 0,55 cent per minuut. Het verhaal van een week geleden vindt u hier

Bron: Meteo Consult