Het lichtspel in de natuur is niet zelden prachtig, al is ons menselijk oog niet altijd goed in staat deze verschillen goed op te pakken. Zelfs de alledaagse gebeurtenis van een wolk die voor de zon schuift, veroorzaakt een dramatische verandering in het licht. We zijn zo gewend geraakt aan dit wisselende spel van zon en schaduw, dat het ons eigenlijk niet meer opvalt. Anders wordt het als een vrij zonnig weerbeeld wordt verruild door dreigende bui die komt opzetten. Maar ook dan zullen onze ogen, die zoveel lichtomstandigheden aankunnen en zich daaraan ook nog eens razendsnel aanpassen, ons bedotten. Anders wordt het, als we de gebeurtenissen door een camera laten vastleggen. We nemen u mee naar een recent praktijkvoorbeeld, van afgelopen vrijdag 1 juni.

Op deze dag was het in een groot deel van het land droog en wisselend bewolkt, met flinke zonnige perioden. Het zuiden, met name Limburg, lag echter een groot deel van de dag onder frontale bewolking, waaruit in Zuid-Limburg ook nog wat regen viel en in de loop van de middag trokken er ook nog een paar buien vanuit Duitsland binnen. Verder westwaarts, boven België, ontstond echter aan het begin van de middag een actief buiengebied, ook met onweer, dat in de oostelijke bovenstroming langzaam westwaarts trok.

De oriëntatie van de buien, die zich in de loop van de middag nog verder ontwikkelden, werd van dien aard dat het een buienlijn werd, die min of meer loodrecht op de bovenwind, dus van zuidzuidwest, naar noordnoordoost, verder trokken (zie radarbeeld). De koers van deze buienlijn was dus zodanig dat het grootste deel van Zeeland ermee te maken kreeg.

De toch niet alledaagse richting van waaruit de buienlijn binnentrok, maakte dat de ontwikkelingen in het licht, gezien door de webcam, opgesteld in Vlissingen die daar pal naar het westen kijkt, prachtig kon worden gevolgd. Deze camera maakt iedere 2 seconden een nieuw plaatje, zodat je als bezoeker bijna een filmpje ziet. Geïnteresseerden gaan naar www.zeegat.nl.

Op de webcam was te zien dat er ’s middags om 12 uur nog niets aan de hand was. Het zonnetje scheen de lucht was – ietwat melkig – blauw. Dat beeld veranderde geleidelijk na 4 uur ’s middags. Het hemelblauw verdween (de cirrus van het scherm van de bui trok al binnen) en geleidelijk werd de weerschijn van de huizen die op het oosten uitkeken, steeds donkerder. Foto “1” is gisterenmiddag (zaterdag 2 juni)  in de late middag geschoten en toont het beeld op een “normale”, zonnige zomermiddag. Hoe anders was het beeld een dag tevoren!

De camera bleef toen naar de lichte lucht in het westen kijken, en hield aldus dezelfde sluitertijd en diafragma vast, zodat goed de invallende duisternis door de naderende bui werd vastgelegd. Zodra de bui ongeveer tot het zenit was gevorderd, was de duisternis intens. De weg en de boulevard op de voorgrond was zelfs nauwelijks meer te zien! Verder was opvallend dat ook het zeeoppervlak nog de lichte lucht van de westelijke hemel weerkaatste.

Slechts enkele minuten later was het licht opnieuw totaal veranderd. Ditmaal oogde ook de zee donker. De dreigende wolken waren kennelijk ver genoeg doorgeschoven, dat het licht in het westen niet meer door het zeewater werd weerkaatst. Dit was ook het moment dat het in Vlissingen begon te regenen.

Gedurende het halfuur daarna trok de bui verder westwaarts, de zee op. Daarmee kwam hij ook voor de webcam steeds beter in beeld, de lichte strook in het westen werd weggepoetst en verdween uiteindelijk in regensluiers. Daarbij deed de camera langzaam en geleidelijk wat menselijke ogen al snel hadden gedaan, het beeld aanpassen aan het veranderende licht, waardoor de plaatjes steeds lichter werden. In werkelijkheid bleef het langer nog behoorlijk donker en keerde het normale daglicht vanuit het oosten slechts langzaam terug. Wel kregen we zo steeds beter zicht op de kletsnatte straat op de voorgrond.

Aan het begin van de avond trok de buienlijn definitief naar het westen weg en loste daar op. In Vlissingen was niet al te veel neerslag gevallen, slechts 2 mm, maar lokaal elders in Zeeland en ook in België had deze bui op meer plaatsen 5 tot 10 mm achtergelaten. Lokaal viel zelfs meer dan 20 mm en kwam het naast onweer, ook tot hagel. De bui had in ieder geval in Vlissingen een aantal aardige plaatjes opgeleverd van het veranderende lichtspel tijdens het overtrekken van een dikke bui, wat vooral zichtbaar was voor de waarnemers die droog achter hun PC “on line” waren.

Bronnen: Meteo Consult, www.weerwoord.be; eigen archief, KNMI.

Foto’s: www.zeegat.nl; (behalve radarbeeld). Foto voorpagina: Gieny Boersma.