Op 6 april bracht het klimaatpanel van de Verenigde Naties zijn tweede klimaatrapport uit. Het eerste verscheen in januari en het derde zal op 4 mei uitkomen. Dat deel zal ingaan op de doelmatigheid en de sociaal-economische gevolgen van mogelijke maatregelen die de uitstoot van broeikasgassen beperken.

Deze tweede versie behandelt de gevolgen van de klimaatverandering voor de natuur, de mens en de maatschappij. En die zijn erg duidelijk. Dankzij meer en betere onderzoeksgegevens is er een sterkere wetenschappelijke basis voor een goede beoordeling van de veranderingen van het klimaat en de gevolgen daarvan, aldus het rapport.  

Uit het rapport blijkt onder meer dat het duidelijker is wat de negatieve effecten zijn op zoetwatervoorraden voor de wereldbevolking en wat dit betekent voor hun gezondheid. Zo zullen de mensen in Afrika ten zuiden van de Sahara, waar het al droog is en het de komende decennia nog droger zal worden, de gevolgen van de klimaatsverandering nauwelijks het hoofd  kunnen bieden. En daar waar juist veel meer regen valt, neemt de kans op overlast en schade toe. Het is dan ook zaak om tijdig in te grijpen, dat wil zeggen, men moet zich aanpassen aan de klimaatsverandering (adaptatie), aldus de deskundigen. Alleen niet elk land is hiertoe in staat. Landen en bevolkingsgroepen die over beperkte financiële en technologische middelen beschikken en bovendien sterk afhankelijk zijn van landbouw, bosbouw en visserij zijn kwetsbaar. Denk daarbij aan de rivierdelta’s met hoge economische activiteit, zoals de Ganges-, de Mekong- en de Nijldelta…

Voor de eerste keer is wetenschappelijk onderbouwd wat de gevolgen in Europa zullen zijn. Welnu, wij krijgen te maken met terugtrekkende gletsjers, langere groeiseizoenen en verschuivingen van verspreidingsgebieden van soorten naar het noorden toe. En in het zuiden van Europa wordt het nog droger en warmer. Dit leidt daar tot watertekorten, minder zomertoerisme doordat de stranden gewoonweg te heet worden om te verblijven, en bovenal, mindere oogsten. Daarnaast neemt de kans op dodelijke slachtoffers door hittegolven toe en zullen bosbranden vaker optreden. Verder wijzen de deskundigen op de reductie van broeikasgassen (mitigatie), anders heeft de opwarming van de aarde onomkeerbare gevolgen en is er geen adaptatie meer mogelijk. Wat voor effecten er precies in Nederland optreden komt niet uit het rapport naar voren. Maar je mag er van uit gaan, volgens de Nederlandse deskundigen, dat er nog meer aanpassing noodzakelijk is om het hoofd te kunnen bieden aan toekomstige overstromingen, maar ook aan extreme droogte en hitte in de zomer. De zomer van 2003 en die van vorig jaar staan ons wat dit betreft nog zeer helder voor de geest!. Verder dient het sneller smelten van de ijskappen op Groenland en Antarctica een punt van zorg te zijn. Want zeespiegelstijging en erosie zijn onvermijdelijk. En, de te verwachten (veel) hogere temperaturen zullen het ecosysteem aantasten. Dit alles vergt grotere investeringen in het beheer van rivieren en de kust om Nederland op lange termijn, ook na de 21^ste eeuw, veilig en bewoonbaar te houden.

Daarnaast zullen de zoetwatervoorziening voor landbouw en glastuinbouw, maar ook het gebruik van oppervlaktewater als koelwater in de energiesector  in de toekomst regelmatig in de problemen komen, moet de scheepvaart rekening houden met vaker voorkomende lage waterstanden in de zomer, zal de zeespiegelstijging leiden tot een toename van de verzilting van de landbouw en natuurgebieden in de kuststreek en zal het komen en gaan van soorten planten en dieren niet alleen doorgaan, maar ook versneld doorzetten. 

Meer op www.ipcc.ch

http://www.wur.nl/NL/nieuwsagenda/dossiers/Klimaatrapport_VN.htm

Bron: IPCC, Wageningen Universiteit en KNMI