Gisteren schreven we al uitvoerig over de komst van een kouder weertype waarbij het, op basis van de toen meest actuele weersverwachting, heel goed mogelijk was dat midden volgende week de eerste schaatsmarathon op natuurijs zou worden verreden. Vandaag bekijken we opnieuw de weerkaarten om te zien of de vorst nog altijd onze kant op komt en ook proberen we een antwoord te geven op de vraag of de kou zich in de loop van de volgende week gaat verscherpen of dat het winterweer van korte duur is.

Kou al aardig dichtbij
Op dit moment zit een portie vrieskou al behoorlijk dichtbij. Zo vroor het afgelopen nacht in grote delen van Duitsland tussen 4 en 7 graden en ook elders in Midden-Europa heeft het aardig gevroren. Zachte oceaanlucht doet vandaag een poging om de kou weer naar het oosten terug te duwen, maar dat lijkt nauwelijks te lukken. In ons land loopt de temperatuur wel geleidelijk op en in de zuidelijke provincies kan het gemakkelijk 9 graden worden. In het noordoosten blijft de koude lucht vandaag wat plakken en is het met een stevige zuidoostenbries en af en toe wat regen een waterkoude winterdag. In Duitsland volgt later vandaag op veel plaatsen (natte) sneeuw en daalt het kwik komende nacht op uitgebreide schaal tot iets onder nul.

Vannacht gladheid?
Na de regen van vanmiddag, volgen vanavond en vannacht in ons land brede opklaringen. Daarbij koelt het landinwaarts in de loop van de nacht af tot rond het vriespunt. In combinatie met nog natte wegen zal dit gladheid door bevriezing veroorzaken. De strooiwagens zullen in de loop van de avond dan ook weer de weg op gaan om dit te voorkomen. De winterse ongemakken zijn echter van korte duur. Zodra morgen de zon boven de horizon komt, loopt het kwik snel op. Uiteindelijk wordt het met 6 tot 8 graden een vrij zachte dag. Vooral in de middag komen er langs de westkust enkele buien opzetten.

Zaterdag ligt er een lagedrukgebiedje boven Nederland en valt er nog een enkele regen- of hagelbui. Ruimte voor de zon is er slechts heel af en toe. In de avond schuift het lagedrukgebied naar het zuiden en steekt er een oostenwind op. In de nacht naar zondag klaart het ook nog eens breed op en daardoor zal het zondagochtend in het hele land (een paar graden) vriezen. Overdag komt de temperatuur met een vrolijk schijnende winterzon niet veel hoger dan 0 of +1 graad uit. De dagen die daarna volgen lijken zonnig en koud te verlopen. Terwijl de maximumtemperatuur niet of nauwelijks boven nul komt, gaat het `s nachts op uitgebreide schaal matig vriezen.

Na een paar nachten vorst zal het ijs op de ijsbanen dik genoeg zijn om te kunnen schaatsen en als de vorst lang genoeg aan blijft houden kan er ook op open water geschaatst worden. Of dat ook later in de week of volgend weekend het geval is, moet nog blijken. De betrouwbaarheid van computerberekingen voor meer dan zes dagen vooruit zijn altijd vrij onzeker en in het geval van een krachtig hogedrukgebied met aanvoer van vrieskou, kan een kleine verstoring grote gevolgen hebben. Op dit moment zien we dat ook deels terugkomen in de kaarten voor meer dan zes dagen vooruit.

Ensemble Prediction System
Om iets te weten te komen over de betrouwbaarheid van de lange termijnkaarten, maken we in de weerkamer gebruik van het zogenaamde Ensemble Prediction System, EPS. Hierbij wordt niet één keer door de computers een berekening gemaakt, maar vijftig keer waarbij er een kleine wijziging wordt aangebracht in de beginsituatie. Doel hiervan is om te kijken wat zo’n wijziging voor gevolgen heeft op de lange termijn en door dit in grafieken te plotten, is in één keer duidelijk hoe betrouwbaar de berekeningen voor meer dan zes dagen vooruit zijn. Deze grafieken noemen we de pluimgrafiek en deze is ook via deze website op te vragen.

Als de lijnen dicht op elkaar zitten, is de betrouwbaarheid hoog, lopen de lijnen ver uit elkaar, dan is het zeer gewaagd om harde uitspraken te doen over het weer. Hoe verder je vooruit kijkt, des te meer spreiding zal er in de pluim zijn. Ook deze donderdag is dat het geval (zie pluimgrafiek links van het verhaal).

Tot en met midden volgende week gaan vrijwel alle 50 berekeningen voor zonnig en koud winterweer. Daarna neemt de spreiding toe en daarmee de betrouwbaarheid af. Hoe graag winter- en schaatsliefhebbers ook een lange periode met vorst willen, op basis van de lange termijn berekeningen is het op dit moment zeer onduidelijk hoe lang de vorst blijft aanhouden.

Hogedrukgebied niet sterk genoeg?
De berekeningen die eind volgende week voor een zachter weertype gaan, laten zien dat het hogedrukgebied vanaf donderdag langzaam zijn invloed op het Nederlandse weer gaat verliezen. Met de kern ten zuiden of ten oosten van ons land, draait de wind naar het westen of zuidwesten en wie weet komen ook weer regenstoringen onze kant op. Echter, er is ook een grote groep berekeningen waarbij het hogedrukgebied wel stevig in het zadel blijft en de kou zelfs lijkt te verscherpen. Het gevolg is dat voor aanstaande zaterdag de maximumtemperatuur ergens tussen -8 en +8 kan uitkomen. Letterlijk, het kan vriezen of dooien!

Op dit moment is het echter onzinnig om uitspraken te doen over de duur of zelfs een verscherping van een eventuele vorstperiode. Het is bijna altijd zo dat na een dag of zes tot zeven de berekeningen in de pluimgrafieken uit elkaar gaan lopen. De komende dagen zullen er dan ook af en toe prachtige weerkaarten uit de computers rollen, maar tegelijkertijd ook weerkaarten die allesbehalve winters zijn zoals de berekeningen van het Europese ECMWF-model (zie links van dit verhaal).

Wilt u meer weten over de weersontwikkelingen voor de komende 10 dagen of de komende 4 weken? Luister dan eens naar de Meteo Consult Weerlijn (0900-9725, 55 cpm). Onder optie 5 hoort u twee maal per dag een update van de verwachting voor 10 dagen vooruit en onder optie 6 spreken we elke dinsdag- en vrijdagmiddag een verwachting in voor 4 weken vooruit. Wilt u zelf de lange termijnkaarten bekijken? Dan kan dat via “mijnweer”. Als u zich registreert kunt u niet alleen de weerkaarten van het Amerikaanse NCEP model bekijken, maar ook die van het Europese ECMWF.

Bron: Meteo Consult