In Nederland hebben we te maken met een indrukwekkend lange reeks warme maanden met als resultaten de warmste herfst en winter ooit gemeten. Ook de eerste dagen van maart hebben alweer hun bijdrage geleverd aan de voortzetting van de zeer hoge gemiddelde temperaturen. De eerste 6 dagen van maart kwamen uit op 7,7 graden. Dat is bijna drie graden warmer dan de gemiddelden die in de klimaatboekjes staan voor begin maart. Vooral de nachten zijn voor een groot deel zacht verlopen met minimumtemperaturen vaak niet lager dan 7 of 8 graden.

Niet alleen in Nederland is de winter extreem warm verlopen. In bijna heel Europa lagen de temperaturen de afgelopen maanden gemiddeld gezien boven normaal. Alleen een gebied in het binnenland van Turkije en het zuidelijke grensgebied rond de grens tussen Portugal en Spanje hadden met temperaturen te maken die iets beneden normaal lagen. In veel andere landen zijn, net zoals in Nederland, temperatuurrecords geboekt voor de winterperiode: de maanden december tot en met februari. Een rondje Noordwest- Europa:

Groot-Brittannië: in het zuiden van Engeland: de warmste winter ooit gemeten met een gemiddelde temperatuur van 6,53 graden. Het oude record van 6,49 graden uit de winter van 1989 / 1990 werd daarmee verbroken. In grote gebieden buiten Zuid-Engeland werd in Groot-Brittannië overigens de op twee na warmste winter gemeten.

Dan naar het zuidoosten toe, in België, bij onze zuiderburen: ook daar werd de warmste winter ooit opgetekend – de metingen zijn daar gestart in het jaar 1833. Het gemiddelde over de maanden december tot en met februari kwam daarbij uit op 6,6 graden. Dat is een verbreking van het oude record van 6,1 graden uit 1989/ 1990 met 6 tienden van een graad.

Ook bij onze oosterburen in Duitsland sneuvelden allerlei warmterecords met als klapper het warmterecord voor de gehele winterperiode. Het landelijke gemiddelde ligt volgens de klimaatboekjes op 0,2 graden. Deze winter was het ruim vier graden warmer met 4,3 graden, een verbreking van het oude record uit 1974 / 1975 en 1989 / 1990 van 0,7 graad, klimatologisch gezien een heel groot verschil.

Meer naar het noorden toe, in Denemarken en in Zuid-Zweden werden ook al recordwarme winters gemeten. In Denemarken was de eindscore 4,7 graden, het oude record stond op 4,5 graden. In tegenstelling tot bij ons en in België was de grootste uitschieter die hieraan bijdroeg niet januari, maar december. Toen werd in Denemarken het oude record van 5,0 graden uit 1934 met maarliefst 2 graden gebroken: 7,0 graden.

Ook elders in Scandinavië was het aanvankelijk extreem zacht. Vanaf halverwege januari werd het bijna overal in Midden- en Noord-Scandinavië kouder. Dit kwam omdat depressies die eerst grotendeels westelijk langs bleven trekken een zuidelijkere koers kregen. Hierdoor kon diepvrieskou vanaf de Noordpool verder over Scandinavië uitstromen. In het zuiden van Zweden viel het met de extreme kou op enkele dagen na mee, wel kwamen er later behoorlijke hoeveelheden sneeuw naar beneden.

Op het kaartje van de Britse weerdienst hiernaast zijn de afwijkingen in deze winter te zien in Europa in graden ten opzichte van de normale gemiddelde temperatuur. Denemarken en Duitsland vallen in het gebied met de grootste afwijkingen dat zich uitstrekt tot over het hele oosten van Europa tot in Rusland. Daar lagen de gemiddelden op een aantal plaatsen zelfs meer dan 5 graden boven normaal. Over een lange periode als december tot en met februari is dat echt heel fors.  

Foto homepage: Uitsnede foto Antoine van der Maesen 

Bron: Meteo Consult, Met Office, Deutscher Wetterdienst, Koninklijk Meteorologisch Instituut van België, Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie