In Nederland mag het winterweer al enige weken koppen maken, aan de andere kant van de Noordzee in Groot Brittannië zijn vorst, sneeuw en ijs werkelijk niet meer uit het nieuws weg te slaan. ‘The Big Freeze’ wordt de maar voortdurende koude periode van dit moment er al genoemd, naar analogie van een documentaire die enige tijd geleden op de Britse tv is uitgezonden over een vermeend op handen zijnde plotselinge verkilling van het klimaat. Ondertussen is de overlast groot. Vliegvelden hebben al meerdere malen hun deuren moeten sluiten als gevolg van hevige sneeuwval, duizenden auto’s zijn naar de schroothoop verwezen en hele gebieden raakten van tijd tot tijd ingesneeuwd. Tot overmaat van ramp stokten ook de treinen die door de Kanaaltunnel rijden.

Als wij op 19 december voor een 10 dagen durende vakantie vanuit Rotterdam richting Engeland uitvaren, doen we dat met gemengde gevoelens.  Natuurlijk kriebelt het. Het is lang geleden dat we in Engeland zijn geweest en we hebben er zin in om daar weer eens rond te kijken. Aan de andere kant laten we wel een diep winters Nederland achter, dat aan de vooravond staat van dé sneeuwsituatie van de laatste jaren. En die hadden we ook best willen meemaken… Het begin van de sneeuw krijgen we nog net mee als we Nederland achter ons laten. Even later, midden op de Noordzee, zal het gewoon regenen. En dan is het wintergevoel snel weg.

We varen nog als we in onze hut via de omroepinstallatie van het schip worden gewekt. “Good morning, this is captain Hawk from the bridge…”, klinkt het vrolijk. Wat volgt is een verhaal over het feit dat we gaan aanleggen in Hull, de plaats van onze bestemming. We krijgen het advies verdere instructies met betrekking tot de naderende ontscheping af te wachten. Toch neemt de kapitein nog even de tijd om de passagiers te wijzen op het feit dat het ook in Engeland koud winterweer is, die dag. Hij waarschuwt voor sneeuwval en gladheid die vanuit het noorden naderen. En voor moeilijke condities op de weg, vooral later op de dag. We kijken naar buiten en zien dat er in Hull sneeuw ligt. Een toch niet alledaags plaatje voor deze stad!

Vastgevroren
Kou en techniek blijken ook in Engeland niet goed samen te gaan. De autobrug zit vastgevroren en ze krijgen hem niet los. We kunnen ruim een uur niet van boord. Uiteindelijk verzinnen ze een list, mogen we in het schip zelf via alle autodeks naar beneden rijden om dan aan de onderkant, zonder brug, naar buiten te kunnen. Op het haventerrein is de sneeuw niet geruimd. Met enige moeite en na een aanloop rijden we tegen een helling op en komen in de stad. Daar wordt het langzaam wat beter op de weg, omdat het verkeer geleidelijk op gang komt.

Doel van de dag is Skipton, een stad gelegen aan de zuidkant van het natuurpark Yorkshire Dales. Via de Midlands en grote steden als Leeds en Bradford rijden we naar het westnoordwesten. Ziet het landschap er eerst prachtig winters uit onder een laagstaande zon en een mooie blauwe lucht, geleidelijk aan verdwijnt de sneeuw en wordt het steeds groener. Een lichte teleurstelling maakt zich van ons meester. Er zal toch wel sneeuw liggen in de Dales? Met in het achterhoofd de sneeuw in Nederland lijkt het ons toch wel heel erg zuur de dagen hierna in een groene wereld te moeten doorbrengen. En waar is de sneeuw die captain Hawk ons had beloofd? In de verte zien we een paar buien hangen. Maar dat is het wel.

Toch komt het goed. Als we Skipton binnenrijden, blijkt daar een laagje (smeltende) sneeuw van enkele centimeters te liggen. Het heuvellandschap in de omgeving ziet er mooi wit uit en er valt een eerste buitje met korrelsneeuw en later ook gewone sneeuw. Na ons in het hotel te hebben gemeld, besluiten we meteen een wandeling te maken. Skipton ligt in een kom, als je de stad uitloopt, ga je meteen omhoog. En dat is te merken aan de sneeuw. Want de laag wordt navenant dikker. In de heuvels buiten de stand treffen we op velden al een laag met een dikte van tussen 5 en 8 centimeter aan. En er vallen steeds weer sneeuwbuien. Het ziet er mooi uit. We genieten met volle teugen en de sneeuw in Nederland raakt toch weer op de achtergrond.

Veel sneeuw
De volgende dag willen we het natuurpark in. In Skipton is ongeveer 2 centimeter aan verse sneeuw gevallen. Het vriest een graad of drie en het begint net weer een beetje te sneeuwen. Vol goede moed gaan we op pad. Doel is het plaatsje Malham, midden in het natuurpark van waaruit een groot aantal wandelingen kan worden gemaakt. Er te komen, blijkt echter niet eenvoudig. We zijn Skipton nog niet uit, of het begint hard te sneeuwen. Binnen de kortste keren ligt de weg vol en uiteindelijk kunnen we niet verder. We besluiten om te keren, om het op een andere manier te proberen. Maar welke weg we ook nemen, Malham blijft voor ons onbereikbaar.

In het eerste, het beste dorpje buiten Skipton – Gargrave – houden we het voor gezien en maken daar maar een wandeling door de steeds dikker wordende sneeuwlaag. Af en toe komt ten zuiden van het dorpje de laagstaande zon even door de sneeuwwolken heen, maar het blijft hard doorsneeuwen. De vage zon verleent het heuvelachtige landschap, dat geleidelijk steeds meer in de sneeuw verzinkt, af en toe een bijzonder sfeervol uiterlijk. De Engelse bebouwing doet de rest. Op de grote weg door het dorp heen ontstaat al snel een file. Hier en daar bieden we de helpende hand door een auto, die vast is komen zitten, weer op gang te duwen.

’s Middags, als de sneeuwval wat minder is geworden, proberen we Grassington te bereiken. Weer blijven we halverwege steken. Ook al is het nu droog, de weg is nog steeds te slecht. Wandelen dus opnieuw, door wat we inmiddels toch wel de oneindige sneeuwvlakten van de Yorkshire Dales kunnen noemen. Er ligt nu zeker een centimeter of 20. We lopen er tot halverwege de kuiten in. Het is een bijzondere ervaring, zeker omdat we ook in Nederland dergelijk dikke lagen sneeuw niet gewend zijn. De stilte die erbij hoort is prachtig!

Alsof in de Alpen
Terug bij de auto, besluiten we nog een poging te wagen. Eindelijk halen we Grassington wel. Met moeite parkeren we op de totaal dichtgesneeuwde parkeerplaats van het bezoekerscentrum van het Nationale Park. De auto staat tot aan de onderbeplating in de sneeuw. Het stadje ziet eruit alsof het middenin de Alpen ligt. Toch bezweren de bewoners ons dat dit zeker geen normale situatie is. Er ligt gewoon heel veel sneeuw. In de dagen erna komen we nog in Grassington terug. We maken een prachtige, maar door de sneeuw ook zware wandeling door de velden en een bosgebied op een berg. Er ligt hier wel 30 tot 40 centimeter sneeuw, af en toe staan we er tot aan onze knieën in. De bomen buigen diep onder de last van de sneeuw maar het ziet er onwerkelijk mooi uit. Winterweer als dit krijgen we toch zelden te zien.

In de velden hebben de koeien en de schapen het moeilijk om hun voedsel te vinden. De koeien, die we op onze tocht tegenkomen, steken af en toe hun kop in de sneeuw, wroeten wat totdat ze het gras eronder hebben bereikt en trekken dan hun in de tussentijd wit geworden kop weer op. Het is een koddig gezicht. De schapen slepen met hun buiken door de diepe sneeuw en laten in het land bijzondere sporen achter. Om te eten blijken de schapen er dezelfde tactiek als de koeien op na te houden. Later zien we dat boeren veel bijvoeren met balen stro die met trekkers af en aan worden gereden. Ook op de velden die zelfs voor hen moeilijk bereikbaar zijn.

Op tv wordt iedere dag aandacht besteed aan het bijzondere winterweer. Verslaggevers doen uit alle delen van Engeland verslag van vrijwel iedere vlok die er valt, inclusief de overlast die er allemaal mee gepaard gaat. Wat een plotselinge sneeuwbui betekent, merken we als we op de laatste dag van ons verblijf in de Yorkshire Dales alsnog Malham bereiken. Even is het mooi weer en kunnen we ons verbazen over de immense laag sneeuw die hier ligt. We zakken er tot aan onze knieën in. En in de stevige wind verstuift de sneeuw af en toe mooi.

Tijdens onze wandeling begint het te sneeuwen. Het gaat zo hard dat de wegen in hoog tempo dichtsneeuwen. Om niet in het dorp te hoeven achterblijven, gaan we snel terug naar de auto om naar Skipton terug te rijden. Het beklimmen van een smalle weg over een lange helling, het dorp uit, verloopt erg moeizaam, zeker als we een tegenligger krijgen die ons de nog veel zwaarder besneeuwde kant in duwt. Met kunst en vliegwerk komen we boven. Net op tijd. Een uurtje later keren we bij het hotel terug, weer een nieuwe winterervaring rijker.

Als we op woensdag 23 december in een vrijwel sneeuwloos – ook dat komt in een winters Engeland voor – Liverpool klaar staan om weer een oversteek te maken, nu naar Dublin, lezen we in de krant een paginagroot verhaal over een sneeuwbui met onweer die daar de dagen ervoor is gevallen. Hier en daar zijn er in de stad nog wat restjes sneeuw van terug te vinden. Blijkbaar is dit allemaal zo bijzonder – het sneeuwt in Liverpool zelden – dat de krant groots uitpakt. Ook een meteoroloog wordt opgevoerd die meldt dat het zo koud blijft dat de restjes de kerst misschien wel halen. Nieuwe sneeuw komt er niet meer, zo meldt hij in de kolommen.

Weinig zicht
De werkelijkheid is anders. Het uitvaren die avond wordt sterk bemoeilijkt door plotselinge, zware sneeuwval. We hebben de eer (we kennen iemand aan boord) om op de brug mee te kijken. Wolken van sneeuw worden door een sterke wind om het schip heen geblazen, wat er in de boordlampen bijzonder indrukwekkend uitziet. Voor de bemanning betekent dit wel dat het zicht sterk gereduceerd is. Er zit niets anders op dan enkel en alleen op de radar te varen. Geconcentreerd manoeuvreren de kapitein en de stuurlui de veerboot de haven uit en via de riviermonding de Ierse Zee op. De sneeuw maakt dit een bijzondere ervaring.

Ook ons verblijf in Dublin voltrekt zich in winterse omstandigheden. Eerste Kerstdag begint met een temperatuur van -7 graden (!). In de middag volgt regen, die op de wegen vooral wat dieper landinwaarts aanleiding geeft tot ijzel. We stellen de geplande trip naar de Wicklow Mountains, net ten zuiden van Dublin, uit tot de volgende dag. Maar ook dan blijkt de reis naar het natuurpark in een glibberpartij uit te monden. Over zwaar berijpte wegen kruipen we naar onze eindbestemming. Daar aangekomen blijkt een dikke laag ijs, een restant van de ijzel een dag eerder, een groot deel van de wandelpaden te bedekken. We wagen het er toch maar op en lopen drie uur lang door de bijzondere gletsjervallei bij Glendalough, een prachtig restant uit de ijstijden. Manmoedig houden we ons staande. Maar op een pad omhoog wordt het uiteindelijk toch te ijzig en te gevaarlijk om nog door te gaan. We keren maar weer terug.

Winters tot het einde
Heeft in Nederland de dooi inmiddels toegeslagen, bij ons blijft het tot het einde toe winters. Na weer naar Engeland te zijn teruggevaren, brengen we de laatste dag van onze vakantie door in een nog steeds besneeuwd en plaatselijk weer spiegelglad York. York is een prachtige, monumentale stad met indrukwekkende stadsmuren. Een wandeling erover zit er echter niet in, vanwege de sterk verijsde en aangetrapte sneeuw daar. Je zou er zo af glijden. Bij de Kathedraal is een pad door een park afgesloten wegens ‘vorstschade’. Nadat het donker is geworden, rijden we door de mistige landerijen tussen York en Hull terug naar de boot. Terwijl ’s nachts de maan de Noordzee in een blauwige gloed zet, glijdt de boot terug naar Nederland, waar nieuwe kou wacht.

Bron: Meteo Consult.