Op diverse plaatsen in het oosten van het land was het donderdagavond en vrijdagmorgen spekglad. Door de vakanties was er gelukkig weinig verkeer. Desalniettemin leverde dit voor de mensen die wel de weg op moesten toch problemen op. Al deze problemen werden veroorzaakt door ijzel. In dit verhaal leggen we u uit hoe dit gevaarlijke fenomeen ontstaat.

Door de gladheid werden enkele snelwegen in oost Nederland afgesloten. Op andere was soms een zogenaamde snelheidsdeken ingesteld, auto’s mogen dan zelfs op de snelweg niet harder dan 50 kilometer per uur rijden. Ook reizigers in het openbaar vervoer ondervonden hinder van het winterweer. Busbedrijven besloten de bussen in de remise te houden. Al deze winterperikelen waren voor het KNMI reden om een waarschuwing voor extreem weer af te geven.

Oorzaak van de gladheid

De gladheid ontstond mede door een front dat van noord naar zuid over ons land trok. Tijdens de passage van dit systeem viel er motregen. Tegelijkertijd waren de temperaturen van het wegdek onder nul. Hierdoor vroor de neerslag aan het wegdek vast, waardoor een ijslaagje ontstond.

Voor ijzel hoeven de wegdektemperaturen echter niet onder het vriespunt te liggen. Belangrijker zijn de temperaturen van de luchtlagen boven die weg. In de onderste meters van de atmosfeer moet het vriezen, maar daarboven is een luchtlaag nodig met een temperatuur boven het vriespunt.

Neerslag die valt, in welke vorm dan ook, is of wordt in die dooilaag vloeibaar. Op weg naar het aardoppervlak komen de neerslagdruppels in de luchtlaag waarin het wel vriest. Het gevolg is dat de temperatuur van de vallende waterdruppels ook weer onder het vriespunt komt. Ze nemen echter nog geen vaste vorm (sneeuw of ijs) aan. We spreken dan ook van onderkoelde neerslag. Zodra deze het aardoppervlak bereikt, vriest de neerslag gelijk vast. De temperatuur van de weg zal hierdoor dalen (en uiteindelijk toch onder het vriespunt komen), waardoor de gladheid in stand wordt gehouden.

Echte ijzel veroorzaakt nog meer problemen

De problemen die als gevolg van ijzel ontstaan, gaan verder dan alleen het wegverkeer. De neerslag vriest namelijk niet alleen vast aan het wegdek, maar op alles wat het op zijn pad tegenkomt. Hierdoor ontstaat een echte ijslaag op bijvoorbeeld takken van bomen en bovenleidingen van treinen. Deze kunnen in zeer extreme gevallen vervolgens bezwijken onder het gewicht van het ijs en afbreken.

De medewerkers van Meteo Consult wensen alle bezoekers van onze website http://www.weer.nl een fijne jaarwisseling en alle goeds voor 2011.

Bron: Meteo Consult.

Foto voorpagina: Jannes Wiersema.