De afgelopen winter hebben we niet alleen relatief veel vorst gehad, ook viel er regelmatig sneeuw. Deze winter telde in totaal 41 landelijke sneeuwdagen. Sinds 1979 lag dit aantal dagen niet zo hoog. Net als altijd was ook deze winter pas op het laatste moment duidelijk waar, wanneer en hoeveel sneeuw er ging vallen. Op de eerste dag dat er sneeuw viel, 17 december, werden we vooral verrast door de grote hoeveelheid sneeuw in de noordelijke helft van het land en een paar dagen later (20 december) kreeg vooral een strook lopend van Zuid-Holland, via Noord-Brabant en Utrecht naar Gelderland met flinke sneeuwval te maken. Op veel plaatsen lag aan het eind van de dag 20 tot 25 cm sneeuw. Ook in januari en februari viel er nog geregeld sneeuw. Vooral in Noord-Holland stapelde de sneeuw zich soms goed op en verder kreeg het uiterste zuiden van Limburg halverwege februari nog een aardige sneeuwveeg mee.

Het maken van een goede sneeuwverwachting is een behoorlijk lastige taak. Zo hebben wind, temperatuur en instraling behoorlijk wat invloed op de neerslagvorm. Een beetje extra wind zorgt ervoor dat de koude lucht gemengd wordt met wat zachtere lucht die eigenlijk altijd wel aanwezig is boven de Noordzee. Ook nu, na een vrij koude winter is de Noordzee nog altijd een graad of 3 a 4 en dat is ook vaak de temperatuur die de lucht aanneemt die zich boven het zeewater bevind. Door menging warmt de lucht in de kustprovincies vaak net iets teveel op waardoor sneeuw net boven het aardoppervlak overgaat in regen.

Wat in deze tijd van het jaar ook meespeelt, is de instraling van de zon. De afgelopen dagen was dat al heel goed te merken. In de zon en uit de wind voelt het al een beetje lenteachtig aan. Terwijl de afgelopen nachten het kwik landinwaarts naar 4 of 5 graden onder nul daalde, zorgde de zon er in de ochtend voor dat de temperatuur al heel snel boven nul uitkwam. Zelfs bij bewolkt weer heeft de zon in deze tijd van het jaar al behoorlijk wat invloed waardoor neerslag in de ochtend nog als sneeuw kan vallen, maar ’s middags gewoon vloeibaar is.

Lastige situatie
Naast de factoren wind, temperatuur en instraling is voor morgen ook de precieze positie van het lagedrukgebied van groot belang. De positie is namelijk doorslaggevend voor de windrichting (over relatief koud land of juist over warmer zeewater), maar ook de timing van het neerslaggebied. Komt de depressie midden op de dag over, dan valt er voornamelijk regen. Op dat moment heeft de temperatuur zijn maximale waarden bereikt waardoor regen de meest logische neerslagvorm is. Een vertraging zorgt voor neerslag in de avonduren en op dat moment is van instraling geen sprake. De neerslag kan dan transformeren in sneeuw. Komt de neerslag vroeger, dan is er nog veel koude lucht aanwezig na een nacht met overwegend lichte vorst. Ook dan lijkt sneeuw de meest logische neerslagvorm.

Merendeel regen
De laatste computerberekeningen geven aan dat het lagedrukgebied ons land bereikt tijdens de dagperiode en dat daardoor een groot deel van de neerslag als regen gaat vallen. Misschien dat aan de kop van het neerslaggebied nog een paar winterse buitjes zitten die al komende nacht over het land schuiven, maar dat levert slechts lokaal wat (natte) sneeuw op. Omdat de neerslagzone in de avonduren ons land nog niet heeft verlaten, en omdat op dat moment de wind draait naar het oosten, is het goed mogelijk dat er morgenavond langs de oostgrens toch weer wat (natte) sneeuw gaat vallen. Of dat ook direct gladheid gaat veroorzaken is nog maar de vraag. De kans is groot dat de wegen sneeuwvrij blijven en dat vooral natuurgrond (grasveld, akkers etc.) bedekt wordt door een drapperig sneeuwlaagje. De wegen hebben overdag aardig wat warmte opgenomen en dat is in de avonduren niet direct verdwenen. Natuurgrond koelt over het algemeen veel sneller af.

Daarna nog steeds geen zich op lenteweer
Afgelopen dinsdag waren de berekeningen voor vrijdag veel sneeuwrijker met zelfs de mogelijkheid dat er zaterdagochtend op veel plaatsen een aardig laagje sneeuw zou liggen. De berekeningen van het Amerikaanse weermodel waren veel minder winters, maar elke keer dat dit model met nieuwe berekeningen kwam, wisselde de uitkomst enorm. Waar de modellen het voorlopig wel over eens zijn is het feit dat er nog geen zicht op een lentedoorbraak is. Gelukkig breekt zaterdagmiddag de zon alweer goed door en zondag belooft een zonnige maartdag te worden. Uit de wind en in de volle zon is dan toch weer sprake van een vleugje lente!

Bron: Meteo Consult, UKMO en ECMWF.
Foto voorzijde: Piet Legerstee.