Afgelopen zaterdag is er voor de derde keer een open dag gehouden bij Meteo Consult. Het was een zeer geslaagd samenzijn geworden tussen de meteorologen en de vrijwillige waarnemers, die samen met familie en vrienden waren komen opdagen.

Vast onderdeel van de open dag vormt een prijsvraag en een fotowedstrijd. De uitslag van de prijsvraag wordt vandaag bekend gemaakt, de uitslag van de fotowedstrijd volgt aanstaande zondag.

Moeilijke eerste vraag…

De prijsvraag van dit jaar stond in het teken van de afgelopen winter en bestond uit twee vragen. Simpel verwoord luidde de eerste vraag: “hoeveel sneeuw ligt er gemiddeld op de getoonde foto?” Bijgevoegd was een foto van mijn eigen achtertuin in Bennekom. De foto was geschoten op het moment dat daar de afgelopen winter het dikste sneeuwdek werd bereikt. De foto was schuin naar beneden genomen, vanaf de eerste verdieping (zie hiernaast) en daarop waren genoeg details te zien waarop het mogelijk moest zijn een goede schatting te maken van het sneeuwdek ter plekke. Vooral op het dak links was aan de sneeuwrand te zien dat het een respectabele dikte moest zijn, maar een nog duidelijker aanwijzing vormde het sneeuwdekje dat rechts op het dak van het vogelhuisje was te zien. Wie goed keek kon zien dat deze laag bijna vijf muurstenen dik was en bedenk dan dat één steen met voeg al ruim zes cm dik is… Zelfs als men er vanuit zou gaan dat de sneeuw op dit vogelhuisdakje ietwat was opgewaaid, dan nog moest het duidelijk zijn dat de gemiddelde sneeuwdikte royaal in de dubbele cijfers zou moeten liggen.

In totaal hadden 74 bezoekers de moeite genomen om een gokje te wagen, maar het was opvallend dat de schattingen vrijwel allemaal (veel te) laag waren. Eén deelnemer dacht dat er slechts 4 cm lag en in totaal negen inzenders schatte het sneeuwdek op minder dan 10 cm. Maar liefst acht deelnemers dachten dat precies 10 cm het juiste antwoord was, maar ook 11 en 12 cm waren favoriete antwoorden die zeven en zes maal waren ingevuld. Het volgende ‘ronde’ getal van 15 cm was met zeven inzenders ook gewild, maar ook dit antwoord was nog veel te laag. Aan de andere kant van de schaal waren er twee inzenders die respectievelijk 61 en 60 cm hadden ingevuld, maar dat was weer overdreven. Vier deelnemers vulden een getal in tussen 20 en 28 cm en die zaten het dichtst in de buurt. Zoals aan de foto’s hiernaast valt te zien werd er op een representatieve plek, waar een ‘gemiddelde’ hoeveelheid sneeuw lag, afgerond naar boven, 25 cm gemeten. Nico Koevoets uit Breda verdient een eervolle vermelding, want met 22 cm zat hij daar dichtbij, maar Jouke Bouman uit Wageningen vulde met uiterste precisie 27,817 cm en zat nog een fractie dichter bij de waarheid. Beide deelnemers vallen echter nét buiten de prijzen, want er was één deelnemer die precies 25 cm had ingevuld…

Tweede vraag nog lastiger…

Het vermoeden was dat de eerste vraag door (veel) meer deelnemers goed zou worden beantwoord. De natuur had immers voor een rond antwoord gezorgd, op de foto waren genoeg aanwijzingen te vinden om tot een goede schatting te komen en bovendien is die 25 cm vast afgelopen winter in een van onze internetverhalen genoemd, die handelden over de zware sneeuwval. Het idee was dat de tweede vraag dus de scherprechter zou worden, om te bepalen wie er in de prijzen zou vallen. Dat viel dus tegen. De tweede vraag luidde als volgt: “stel dat alle verse sneeuw die de afgelopen winter in Bennekom viel niet zou zijn gesmolten, ingeklonken of gesublimeerd, wat zou dan de totale sneeuwdikte zijn geworden?”

Sneeuw die blijft liggen, is in Nederland een vrij zeldzaam verschijnsel. In Bennekom wordt sinds de winter van 1988 gemeten, dat zijn nu dus al 23 winters in totaal. In al die jaren is het maar 17 keer voorgekomen dat er minstens 5 cm in één keer viel. In vijf winters kwam echter het totale sneeuwdek, waarbij alle sneeuw die viel en minstens even bleef liggen, bij elkaar opgeteld niet eens aan die vijf cm toe! Bij 13 van die 23 winters, stopte de teller onder de tien cm. Wat dat betreft hebben we dus een zeer sneeuwrijk seizoen achter de rug, want op maar liefst vijf gelegenheden viel er méér dan 5 cm en afgelopen december voor de kerst in een periode van slechts vijf dagen respectievelijk 7.5 cm, 19 cm en 5.5 cm, wat resulteerde in dat totale sneeuwdek van 25 cm die het onderwerp vormde van de eerste vraag.

Nu verdwijnt er van een sneeuwdek meteen al wat, zelfs als alle sneeuw valt bij temperaturen onder nul, wat hier het geval was. Opgeteld zouden we op 32 cm uitkomen, maar in werkelijkheid werd het dus 25 cm; 7 cm was door inklinking en sublimatie al verdwenen.

Maar na december 2009 was de winter nog niet voorbij. Er viel in januari en februari, maar ook in maart nog de nodige sneeuw bij.

Het moge duidelijk zijn dat een ieder die voor vraag ‘2’ minder dan 25 cm had ingevuld, ver naast de waarheid zat. In totaal zes inzenders hadden dit toch gedaan en twee deelnemers dachten met een totaal van 9 en 7.5 cm zelfs nog goed te zitten… niet dus!

Aan de andere kant had men soms geen idee en vulde een getal in dat veel te hoog was. Een derde van alle deelnemers, 25 in totaal, vulde één meter sneeuw in, of nog meer. Zeven deelnemers dachten dat Bennekom tot een plaats hoog in de Zwitserse Alpen was geworden, want die dachten dat het totaal twéé meter of meer was. Eén deelnemer dacht aan vier meter, maar twee dames waren nog veel positiever. Zij dachten respectievelijk aan 6.30 meter en zelfs 12.10 meter. Zou dat laatste getal werkelijkheid zijn geweest, dan zouden de skipistes op de Veluwe wellicht tot en met Bevrijdingsdag open zijn gebleven.

Hoe dan ook, negen deelnemers hadden een getal van 60 tot 70 cm ingevuld en zij hadden bijna in de roos geschoten. De werkelijke uitkomst was namelijk 62 cm en net als bij vraag ‘1’ was er slechts één deelnemer die dit juiste antwoord had ingevuld. Een zeer eervolle vermelding verdienen echter Gerda Sarelse uit Oostzaan en Hans Roem uit Zeddam, die met respectievelijk 61 en 63 cm slechts een klein centimetertje naast de waarheid zaten…

De prijswinnaars!

Met slechts één goede inzending op vraag ‘1’ en ook slechts ééntje op vraag ‘2’, heeft de jury in haar wijsheid besloten om deze beide deelnemers te verblijden met de eerste prijs. Richard Bogmans uit Breda is met het antwoord van 25 cm op vraag ‘1’ de winnaar geworden en Willy Radstake uit  Vorden met het antwoord van 62 cm op vraag ‘2’ evenzeer. Beide prijswinnaars krijgen een weercursus of weerworkshop naar keuze op Meteo Consult voor twee personen.

Verder heeft de jury besloten om voor de twee deelnemers die vraag ‘2’ bijna goed hadden beantwoord, een troostprijs beschikbaar te stellen. Zowel Gerda Sarelse als Hans Roem krijgen daarom, geheel in stijl met de vragen, een prachtig sneeuwrijk weerboek toegestuurd, namelijk  ‘Winters van toen & winters van nu’. Met alle vier de winnaars zal zo spoedig mogelijk contact worden opgenomen.

Bron: Meteo Consult, bezoekers open dag. Foto’s: Tom van der Spek.