De Botnische Golf is momenteel in de meest noordelijke delen nog bedekt met een ijslaag van zo’n 80 centimeter dik en de maximumtemperaturen lagen de afgelopen dagen in de vrij zuidelijk gelegen hoofdstad Helsinki, net als in ons eigen land, iets onder de ‘normale’ 15 graden voor deze tijd van het jaar met slechts een graad of 12. In het noordelijker gelegen Lapland lagen de waarden iets lager, maar het scheelt niet veel met een graad of 9. Met een zuidoostelijke wind wordt vanaf vandaag echter zeer warme lucht vanuit het westen van Rusland aangevoerd en daarmee maakt de middagtemperatuur een spurt omhoog met vanmiddag al zo’n 15 tot soms 20 graden en vanaf morgen op enkele plekken 25 graden. Volop zomers dus.

Finland kennen we over het algemeen als het land van kou, sneeuw en ijs, maar in de zomerperiode zijn tropische temperaturen er ook niet ongekend. Herhaaldelijk zijn er in het normaal zo koude Lapland in het verleden maximumtemperaturen gemeten tussen 25 en 30 graden in. In de zuidelijke regio’s – het dichtstbevolkte gebied – wordt het nu en dan ook wel eens meer dan 30 graden, maar door het afkoelende effect van het omringende zeewater komt het daar minder vaak voor.

Lange dagen
Door de noordelijke ligging staat de zon in het noorden van Finland het hele etmaal boven de horizon. De warmte van de komende dagen heeft daar echter niets mee te maken, de warme lucht wordt aangevoerd vanuit Rusland. Boven Rusland ligt al enkele dagen een enorm hogedrukgebied met daarin bijzonder warme lucht. Zo is het in Moskou al verschillende dagen meer dan 25 graden. Boven Europa bevindt zich al een tijdlang een behoorlijk hardnekkig lagedrukgebied en tussen deze twee weersystemen in wordt met een zuidelijke wind in het oosten van Europa de warme lucht noordwaarts geblazen en daar profiteren ze in Finland de komende dagen van.

Kou in eigen land
Koelere lucht bevindt zich nu al wekenlang in een groot deel van Centraal Europa. Net als in eigen land is het daar te koud voor de tijd van het jaar en ook de zon is op veel plaatsen slechts sporadisch te zien door alle bewolking die overdrijft. De koude lucht reikt zelfs tot in het noorden van Spanje met in Frankrijk en Spanje op veel plaatsen slecht middagtemperaturen van 10 tot 14 graden.

De eerste decade van mei is met een gemiddelde van 8,3 graden in De Bilt ook koud verlopen tegen een klimatologisch gemiddelde van 11,4 graden. Dat is een flink stuk lager dus en daarmee heeft hij een plaatsje in de top 10 van ‘koudste eerste decades van mei’ verovert. En zoals het er nu uitziet zijn we ook nog niet van die koude lucht af. Pas in het weekend gaat het kwik in het zuidoosten van het land weer omhoog tot 15 graden, maar daarmee blijft het dus kouder dan normaal. In de loop van volgende week wordt de koude lucht hoogstwaarschijnlijk naar het noorden gedrukt door een opkomend hogedrukgebied en dan warmt de lucht in Nederland geleidelijk weer iets op tot rond normaal.

Invloed op de mens
In de wandelgangen lijkt de kou en regen ook steeds meer zijn effect te krijgen op de mensen. Er wordt steen en been geklaagd over het ‘slechte en koude’ weer en het uitblijven van het warme en zonnige lenteweer. Er is duidelijk behoefte aan de zon.

Gebrek aan zon kan bij veel mensen namelijk de stemming beïnvloeden. Bij gebrek aan Vitamine D – een stofje dat ons lichaam door zonlicht bereikt – wordt o.a. de vorming van lichamelijke ‘stemmingsmakers’ in de hersenen minder gestimuleerd en dat gaat ten koste van het ‘goede humeur’ van de mensen. Dit geldt vooral voor mensen die weinig buiten zijn. Toch zijn 15 minuten in de frisse lucht al genoeg om deze belangrijke vitaminen binnen te krijgen. Een parapluutje is daarbij vandaag echter wel nodig.

Bronnen: Meteo Consult, Finnisch Meteorological Institute, Bioweer