Winterse perikelen
In de kustgebieden viel woendag als eerste wat sneeuw. Jolanda Meier-Koning maakte deze foto van een wit strand in Zandvoort.
De temperaturen bleven een groot gedeelte van de dag onder nul. Mark Wolvenne uit Terwolde trok dan ook meteen de schaatsen aan. Deze foto werd gemaakt in Belt- Schutsloot.
In Roodeschool, Groningen, viel woensdag tijdelijk ijsregen en later regen. De lokale binnenweggetjes veranderden dan ook snel in een ijsbaan. Foto: Jannes Wiersema.
Ook Reinier van Assen legde de ijzel op de plaat vast. Vooral klinkers zijn erg gevoelig voor gladheid.
Woensdagmiddag was het grijs en viel in Winterswijk een vers laagje sneeuw. Gé Ensing maakte eerst deze foto.
Donderdagochtend zette zij precies dezelfde plek nogmaals op de foto. Nu was er flink wat ruimte voor de zon en was een groot deel van de sneeuw alweer gesmolten.
Ook vielen er vandaag, donderdag, diverse winterse buien. Tussendoor scheen echter ook geregeld de zon en dat leverde een groot aantal prachtige regenbogen op . Foto: Lida Verkade.
In je vrije tijd sleetje rijden of schaatsen, is natuurlijk fantastisch in de winter, maar voor de mensen die veel onderweg zijn, is de winter een minder leuke tijd. Vrijwel dagelijks is er kans op gladheid. Soms door sneeuw, soms door ijzel of aanvriezende mist, maar zelfs af en toe bij regen. De grond is na zo’n lange tijd met kou behoorlijk afgekoeld en als de vorst er eenmaal in zit, duurt het even totdat hij weer verdwijnt. Vooral de wegen zijn nog een tijdlang koud en als daar net als gisteren regen op valt, vriest die ook vrijwel meteen vast op het wegdek. Veel snelwegen, maar vooral binnenweggetjes, fietspaden en stoepen, veranderen dan in een rap tempo in een spiegelgladde ijsbaan. Er ontstonden hierdoor gevaarlijke situaties op de weg.
Vanuit het noordwesten naderde ons gisteren een gebied met regen. Na een koude nacht met minimumtemperaturen tot -16 graden zou de temperatuur ook overdag op veel plaatsen onder nul blijven, waardoor we dachten dat er niet alleen regen zou vallen, maar ook sneeuw en slechts in de kustgebieden alleen regen.
Achter die storing bevond zich relatief zachte lucht en deze spreidde zich geleidelijk uit over het land. In het westen en noorden, daar waar de neerslag als eerste zou vallen, was het ’s middags nog koud genoeg voor wat sneeuwvlokken, maar kort daarna ging alles al over in regen.
Daarbij waren de dauwpunten, de temperatuur waarop de lucht verzadigt raakt, vrij laag. Dit gaf aan dat de lucht redelijk droog was. De neerslag die uit de bewolking viel, verdampte hierdoor onderweg grotendeels en veel sneeuw en regen bereikte dus niet eens de grond. Achter de storing was de lucht vochtiger en toen begon de neerslag ook de grond te bereiken.
Verschillende luchtlagen
Aan de kust was de wind westelijk, maar door de koude lucht die zich nog boven het aardoppervlak bevond, een zogeheten koude plaklaag, was de wind boven land nog lange tijd zuidwestelijk. De wind krimpt namelijk boven land veelal door wrijving en de koude luchtlaag hielp hierbij nog een handje. Die koude luchtlaag was echter vrij dun, want de zachte lucht, die zich achter die storing bevond, drong al vrij snel iets hoger in de atmosfeer door. Boven de koude laag aan de grond vormde zich dus een veel zachtere laag en omdat je op hoogte vrijwel geen last hebt van wrijving, waaide daar al een westenwind. Je kon dit ook heel mooi aan de bewolking zien; hoewel de wind volgens de windpaal zuidwestelijk was, kwam de bewolking (hoger in de atmosfeer) met enorme vaart uit het westen aanzetten. De koude laag werd toen steeds dunner.
Sneeuw en ijsregen
Door de lage dauwpunten, dus in dit geval de droge lucht, kon de neerslag ondanks de al wat hogere temperaturen eerst toch nog als sneeuw vallen. Door de smelt wordt een deel van de sneeuwvlok namelijk vloeibaar, maar in de droge lucht verdampt dit meteen. Verdampen kost warmte en die wordt onttrokken aan de lucht er omheen. Hierdoor konden de sneeuwvlokken zichzelf in stand houden en zelfs het aardoppervlak bereiken.
Gedurende de dag ging de temperatuur echter steeds verder omhoog en door een vochtiger wordende lucht dus ook de dauwpunten, waardoor de sneeuw overal snel overging in regen. De druppels vielen eerst door die dikkere en warmere luchtlaag, maar eenmaal dichterbij de grond vielen ze alsnog door de dunne, koudere luchtlaag daar en bevroren daarin nog net. IJsregen was geboren.
Koud wegdek
Bovendien lag de temperatuur van het wegdek op veel plaatsen nog onder nul en de ijsregendruppels vormden hier en daar dan ook al snel een spiegelgladde laag op het asfalt. Toen de koude laag eenmaal volledig door de westelijke wind was verdreven, viel er vooral nog regen, maar ook dit vroor plaatselijk op het wegdek vast. Ondanks het vele strooien, veranderden sommige wegen in ijsbanen.
Opklaringen in de nacht
Met afgelopen nacht veelal temperaturen boven nul en dus dooi, smolt het ijslaagje uiteindelijk van het wegdek, maar door opklaringen die achter het front zaten, koelde het lokaal alweer snel af. De wegen waren natuurlijk nog nat en plaatselijk begon de ellende daardoor weer van voor af aan. Bewolking werkt namelijk als een isolerende deken boven het aardoppervlak en houdt warmte vast. Als er echter een gat in de bewolking komt, ontsnapt veel van de warmte door uitstraling en wordt het lokaal ineens weer kouder.
Volgende storing
Ook morgen wordt het spannend. Een volgende storing schuift dan vanuit het westen het land in en ook nu lijkt de grens van regen en sneeuw lastig te bepalen. De zachte lucht achter het front zal ook nu bepalend zijn. Vooralsnog lijkt vooral het uiterste zuidwesten regen en soms wat natte sneeuw te krijgen, terwijl in de rest van het land vooral sneeuw gaat vallen met plaatselijk enkele centimeters.
Wilt u hierover meer weten? Luister dan naar de Meteo Consult weerlijn op het nummer 0900-9725 (0,55 c/pm) en kies optie 1, het korte en actuele weerbericht.
Bron: Meteo Consult
Uitsnede foto voorpagina: W. Bentink - De spiegelgladde markt in Zutphen
