Extreme winterkou
Het kwik in de thermometer daalde afgelopen nacht in het oosten van Europa plaatselijk tot ruim onder -25 graden. In Roemenië werd het lokaal -32 graden (zie gele cirkels) en in het noorden Rusland kwam het zelfs tot onder 40 graden onder nul. Ook in Duitsland werd het her en der -18 graden, maar ook in ons eigen land daalde het kwik tot ver onder het vriespunt.
In de miljoenenstad Istanbul in Turkije viel door de vele sneeuw de electriciteit uit en vielen er door de kou verschillende doden. Foto: LA Times.
Ook in de Ukraine was het bar en boos winterweer. Het is daar extreem koud. Foto: LA Times.
In Nederland daalde het kwik tot lokaal bijna -15 graden. Bij Reinier van Assen kwam het kwik op -12 graden tot stilstand.
Met ook flink wat sneeuw en die kou deed het in het Noord-Hollandse Broekerhaven prachtig winters aan. Foto: M. Hoogkamer.
Deze zwaan heeft hier weinig last van de kou. Hij wast zich nog heerlijk in één van de nog open stukken water. Foto: Mark Wolvenne.
Hoewel het tot vorige week in het zuidoosten van Europa nog bijna lenteachtig was, met temperaturen rond 20 graden en flink wat ruimte voor de zon, was het in de rest van Europa volop winterweer. De koude lucht drong de afgelopen weken vanuit het noordoosten steeds verder de zuidwesthoek in en zelfs in Spanje kwam de temperatuur op een aantal dagen lokaal niet meer boven 5 graden uit. Scandinavië spande de kroon met op verschillende dagen middagtemperaturen rond -20 graden en minimumtemperaturen tot -30 graden. Nu is ook in Zuidoost-Europa de winter alsnog ingetreden. Door de extreme kou vroren daar afgelopen dagen tientallen mensen dood. In het Roemeense Miercurea Ciuc daalde het kwik in de nacht van maandag op dinsdag naar meer dan 30 graden onder het vriespunt. Ook in het westen van Turkije, Bulgarije en Polen is het echter koud. De minima liggen daar tussen -10 en -25 graden.
Ook in ons eigen land werd het afgelopen nacht erg koud. Het kwik daalde in het Friese Stavoren naar -14,3 graden en ook andere plaatsen rondom het IJsselmeer haalden -12 tot -14 graden. Eerder schreven wij in deze rubriek al over de effecten die het grotendeels bevroren IJsselmeer heeft op het weer er rondom heen. De lucht warmt nu boven het ‘relatief warme’ water niet meer op, maar koelt boven het ijs juist verder af, waardoor de temperaturen in bijvoorbeeld West-Friesland nu veel lager uitkomen dan normaal. Verder helpt de sneeuw mee, die rond het IJsselmeer aanwezig is. Ook in de rest van het land vroor het matig tot streng.
Lang geleden
Vergeleken met de minima die afgelopen nacht in Zuidoost-Europa werden gemeten, stelt het echter een stuk minder voor. Toch wel frappant, want de laatste jaren kwam dit soort winterse kou bijna niet meer voor binnen Europa. In de jaren 40 en 60 was het ‘gewoner’ met op diverse plekken van het Europese continent regelmatig zeer strenge vorst, maar voor de tegenwoordige tijden is het best extreem. Het is lang geleden dat het daar zo koud werd.
Kou vanuit Rusland en Siberië
Rondom een hogedrukgebied, dat dinsdag een zeer groot deel van Europa beheerste en dat zich met zijn kern precies boven ons land bevond, wordt vanuit Rusland en Siberië bijzonder koude lucht de zuidoosthoek van het continent ingeblazen. Vooral Polen heeft al een tijdlang met die kou te maken en daar zijn de afgelopen dagen meer dan 70 mensen om het leven gekomen. Duizenden mensen zitten al twee weken zonder verwarming. In delen van Turkije viel zoveel sneeuw, dat boomtakken het onder het grote gewicht van de sneeuw begaven en hoogspanningskabels in hun val meenamen. Hierdoor kwamen ook delen van Turkije enige tijd zonder stroom te zitten. Lokaal viel daar al meer dan 30 cm sneeuw en er wordt nog meer verwacht.
Buiten Europa
Niet alleen in delen van Europa is het bijzonder winters, ook in Noord-Amerika was het afgelopen dagen plaatselijk bar en boos. In het zuidwesten, in delen van New Mexico en Californië trok een aantal flinke sneeuwstormen voorbij en in het noorden van Californië, in de Sierra Nevada regio’s, valt momenteel nog steeds sneeuw. Net iets noordelijker, in het Canadese Vancouver, ligt daarentegen veel minder sneeuw en is het veel minder koud dan gewoonlijk. Een deel van de Olympische winterspelen wordt daar gehouden en met man en macht probeert men daar momenteel sneeuw vanuit andere delen van Canada aan te voeren.
Ook in het noordwesten van China blijft het winterweer aanhouden. In de noordelijke plaats Xinjiang, in de Fuyun regio, daalde het kwik in de afgelopen week ‘s nachts tot lokaal -46 graden. Sinds december is het in het noordwesten van China al extreem koud en volgen de sneeuwstormen elkaar in een razend tempo op. Aanvoerwegen zijn moeilijk begaanbaar en de tekorten aan voedsel lopen dan ook snel op.
Bronnen: Meteo Consult, LA Times, Fox News
