Dieren in de winter
Een prachtige foto van een reiger die net een visje heeft gevangen. Foto: Blanka Kratochvilova.
Deze haan loopt op hoge poten door de sneeuw. Foto: Karin Broekhuijsen.
Deze zwaan glibbert over het ijs om een stukje brood te pakken. Foto: Rob Amoureus.
De Schotse Hooglanders houden zich nog goed staande op de Veluwe. Een erg mooie foto van Ria Buis.
Ondanks dat deze schapen een dikke vacht hebben, was het soms flink ploeteren voor ze. Foto: Karin Broekhuijsen.
Minouche van den Berg legde dit paard op de foto vast. Hij vermaakte zich zichtbaar prima in de verse sneeuw.
Een enkele kat waagt zich in de sneeuw. In dit geval zelfs in een met rijp bedekte boom, spekglad dus.. Foto: Sloessen-Staarink.
Ook deze hond staat diep in de sneeuw. Veel honden vinden het prachtig om in de sneeuw te dollen. Foto: Bas Weetink.
Het dunner wordende ijs is momenteel echter erg gevaarlijk voor (huis)dieren. Deze kat waagde zich er toch op. Foto: Lisette van Helden.
Deze haas is vrijwel onzichtbaar in de diepe sneeuw. Foto: Johan Kramer.
Veel eenden verzwakten in deze winter. Zij konden en kunnen moeilijk eten vinden.
Ondanks de kou en sneeuw werden er wel een paar zeer schattige biggetjes geboren. Foto: Frans Sijmons.
Dagelijks krijgen we bij Meteo Consult vele prachtige weerfoto’s binnen, de een met spelende kinderen in de sneeuw, de ander met een fantastische ondergang van de zon, anderen weer met gladde wegen of een besneeuwd bos, maar ook worden er veel foto’s gemaakt van (huis)dieren in de sneeuw. Veel dieren zijn in de winter diep in bijvoorbeeld een ‘warm’ gat in een boomstam weggedoken en slapen aan één stuk door tot er weer genoeg zonnewarmte is om actief te worden. Dit zijn vooral de amfibieën en de reptielen, zoals kikkers, padden en salamanders, maar ook egels, vleermuizen en de nachtzwaluw staan bekend om hun winterslaap. Een hele andere groep dieren, de zoogdieren en vogels, blijven tijdens de winter actief. Door goed en veel te eten, bouwen ze een vetvoorraad op en dus energie, waarmee ze de winter over het algemeen goed door weten te komen. Toch is dit laatste in verband met de vele sneeuwval en het ijs van de laatste tijd steeds lastiger geworden. In de media is daarom al geregeld aandacht besteed aan het bijvoeren van vogels en andere dieren.
In eerdere jaren van dit decennium verliepen de meeste winters veel zachter dan die van dit jaar en afgelopen jaar. Het zien van een vlinder of een vleermuis in december of januari was dan ook helemaal niet raar. Er was genoeg voedsel om te overleven en de echte kou bleef uit. Op veel plaatsen werden in hartje winter zelfs verschillende dieren geboren. Lammetjes, jonge eendjes, konijntjes en andere jonge dieren wisten die relatief zachte winters gemakkelijk te overleven. Er lag wel af en toe wat ijs op de wateren, maar vergeleken met dit jaar duurde zo’n periode vaak niet lang.
Want nu is dat wel even anders. De meeste meertjes en zelfs een groot deel van het IJsselmeer en de Waddenzee waren en zijn deze winter dichtgevroren en veel vogels en andere dieren kwamen hierdoor in de problemen. Zij konden met moeite nog eten vinden en verzwakten hierdoor. Niet alleen het ijs was echter een probleem. Ook de dikke laag sneeuw die in een groot deel van het land viel, maakte het zoeken naar voedsel steeds lastiger.
Vogels
In Nederland komen bijvoorbeeld veel buizerds voor. Een prachtige roofvogel die leeft van muizen en andere kleine dierensoorten, die zij vanaf een hoge boomtak in de gaten houden en op een ongemerkt moment vangen. Met die dikke sneeuwlaag die er lag en in het noorden deels nog ligt, werden deze onzichtbaar en onvindbaar voor deze vogelsoort. Er werden dan ook veel meldingen gedaan van verzwakte buizerds.
Een andere vogel die het deze winter bijzonder moeilijk had, was de ijsvogel. Je zou het bij het horen van zijn naam niet denken, maar deze erg mooie vogelsoort moet niets hebben van al dat ijs. Dit blauw, oranje gekleurde vogeltje is voor zijn voedsel bijna helemaal aangewezen op kleine visjes die ze vanaf een tak boven het water vangen. Met alle dichtgevroren vijvers en slootjes moesten zij naarstig op zoek naar het laatste open stukje water en omdat het geen vogels zijn die niet snel uit ons land zullen vertrekken, zijn er ook dit jaar weer een groot aantal gesneuveld.
Schotse Hooglanders
Een hele andere groep wilde dieren, de Schotse Hooglanders in het Nationaal Park Veluwezoom, wordt ook goed in de gaten gehouden. Uit onderzoek blijkt dat hun huidige conditie wel minder is dan in voorgaande jaren, maar zij hebben voldoende reserves om de rest van de winter door te komen. Tijdens een ‘strenge’ winter als deze sterven er wel meer dieren, maar op deze manier worden de populatie en de dynamiek van de kudde wel gezond gehouden en de omvang beperkt. De dieren worden ook niet bijgevoerd, tenzij de sterfte extreme vormen aan gaat nemen natuurlijk, want bij een kudde Hooglanders werkt bijvoeren alleen maar averechts. Er zal een strijd ontstaan tussen de zwakke en sterkere dieren, wat onrust creëert in de kudde. Bovendien gaan ze aan het bijvoeren gewend raken en worden ze hierdoor minder zelfredzaam.
Huisdieren
Niet alleen voor de wilde dieren is de winter even wennen. Ook veel huisdieren als honden en katten zijn het witte goedje dat op de grond ligt niet gewend. Hun eerste stapjes door de witte tuin zijn dan ook bijzonder onwennig, maar voor hun baasjes erg grappig. Worden honden vaak hoorndol van de sneeuw en vinden zij het heerlijk om in de sneeuw te spelen, een kat vindt het over het algemeen minder prettig om natte en vooral koude pootjes te krijgen. Enkele uitzonderingen nagelaten natuurlijk!
Toch is de winter niet helemaal ongevaarlijk voor uw huisdier. De dieren rennen vaak zonder na te denken het (nu dunner wordende) ijs op en zakken er gemakkelijk doorheen. Het water eronder is nog erg koud en lang zal uw huisdier het niet in dit koude water volhouden. De meeste honden en katten hebben een vacht die goed beschermd tegen vocht, maar andere soorten raken snel doorweekt. Het is dan ook belangrijk om het dier goed in beweging te houden en, eenmaal binnen, af te drogen.
Bronnen: Meteo Consult, Natuurbericht.nl, Natuurkalender.nl
Uitsnede foto voorpagina: Dick de Haan
