Baroclinic leaf
Afgelopen nacht was er op de weerkaarten nog slechts een kleine uitloper van lagedruk op de kaarten te zien.
Binnen een paar uur was deze echter uitgegroeid tot een zelfstandig en snel uitgediept lagedrukgbied boven de Noordzee.
Doordat hoger in de atmosfeer plotseling meer wind staat, wordt dit luchtdruktekort aangevuld vanaf de grond. Daar ontstaat dan een snel uitdiepend lagedrukgebied.
Tegen 11 uur vanochtend was de frontale bewolking mooi zichtbaar met daaronder/achter de instromende droge lucht.
Vooral op de waterdampbeelden was de aanvoer van droge lucht vanuit hogere regionen in de atmosfeer goed zichtbaar. Dit noemt men ook wel een dark stripe.
Tegen een uur of 1 vanmiddag was de volledige krul uiteindelijk ook op het reguliere satellietbeeld mooi zichtbaar.
Dit alles resulteerde in veel wind. In het noordwestelijk kustgebied stormde het. Foto: Corina Magielse.
Er is vandaag veel aan de hand in de atmosfeer. Door grote tegenstellingen in de temperaturen in zowel de hogere lagen van de atmosfeer als aan de grond en bovendien een snel uitdiepend lagedrukgebied boven de Noordzee is de wind vandaag significant aanwezig. Vooral in het noordwestelijk kustgebied trekt de zuidwestenwind tegen het middaguur behoorlijk aan tot storm, kracht 9, maar ook boven land is de wind markant aanwezig met geregeld windkracht 6 of 7. Tevens is de wind nogal vlagerig met windstoten die aan zee soms oplopen tot rond 100 km/u, ofwel zeer zware windstoten.
In een razend tempo ontstond er gisteren en vannacht vanuit een kleine uitloper van lagedruk ten westen van de Britse eilanden, een zelfstandig lagedrukgebiedje. Op zich niets raars natuurlijk, maar door een samenloop van omstandigheden is het een venijnig exemplaar geworden.
Straalstroom
Hoog in de atmosfeer, op zo’n 5 a 10 kilometer hoogte ligt namelijk de straalstroom precies boven het lagedrukgebied en de zone met de hoogste windsnelheden, de zogenaamde jetstreak, ligt net ten zuidwesten van het lagedrukgebied. Juist dit deel van de jetstreak, de linkeruitgang, is samen met de rechteringang het meest actieve gebied door sterk stijgende luchtbewegingen.
Dit zijn namelijk de gebieden waar de lucht door sterke toename van de windsnelheid aangevuld moeten worden vanaf de grond. Er ontstaan precies op die plaatsen in de bovenlucht dus extra stijgende luchtbewegingen (divergentie), waardoor de activiteit in die gebieden aan de grond toeneemt. Stijgende lucht betekent namelijk over het algemeen, als de lucht ook vochtig genoeg is, wolkenvorming en mogelijk ook regen of buien. Het eerdergenoemde lagedrukgebied wordt door die opwaartse beweging van de lucht extra snel aan het aardoppervlak uitgediept en tegelijkertijd neemt de wind door de zeer snel dalende luchtdruk op een korte afstand fors toe.
Snelle uitdieping
De lucht aan de grond is tijdens passage van het front erg vochtig en deze vochtige lucht wordt met een enorme vaart verplaatst tot hoger in de atmosfeer. Daar is de lucht echter erg droog. We hadden het net al even over de snelle uitdieping van het lagedrukgebied en dat betekent stijgende lucht. Buiten dit lagedrukgebied ontstaan daardoor, om de luchthoeveelheid weer aan te vullen, dalende luchtbewegingen. Door de enorme kracht van de bewegingen in de atmosfeer wordt daardoor vanuit grote hoogte die erg droge lucht aangesproken en die verplaatst zich met even grote snelheid richting het aardoppervlak. De natuur heeft namelijk de eigenschap om oneffenheden op te heffen.
Baroclinic leaf
Aan de voorzijde van het front zien we de bewolking door die stijgende lucht steeds dikker worden en op diverse plaatsen valt regen. Aan de achterzijde van het front is de lucht door die dalende lucht vanuit hogere regionen in de atmosfeer zeer droog. Op de satellietbeelden zie je dan ook een dikke pluk met frontale bewolking, de vochtige lucht, en er net achter/onder een soort krul met bewolking met daarin een gat met felle opklaringen, de droge lucht (een 'dark stripe'). Vooral op het waterdampbeeld is dat goed terug te vinden als een zwart gebied achter het front. Dit beeld (zie afbeelding) toont namelijk als enige de hoeveelheid waterdamp die er in de lucht zit, in tegenstelling tot de gebruikelijke satellietbeelden. Uiteindelijk vormt zich de volledige krul van een volwassen depressie. De bewolking begint dus rond de kern te krullen en dat werd vanmiddag uiteindelijk ook zichtbaar op de reguliere satellietbeelden. De karakteristieke vorm van het geheel noemen we een Baroclinic Leaf. Leaf staat voor de vorm, een bladvorm, en Baroclinic staat voor het temperatuursverschil.
Bijbehorende weersverschijnselen
Aan de voorzijde van het vormend lagedrukgebied, in het gebied waar de droge, stratosferische lucht over de vochtige, relatief warme lucht wordt getransporteerd, komen vaak buien voor. Ook ontstaat er in ditzelfde gebied (door de snelle daling van de luchtdruk) vaak storm tot zelfs zware storm en ook dat zien we vandaag terug komen. Vooral aan de zuidwestkant van zo’n systeem komen namelijk meestal de hoogste windsnelheden voor en omdat het lagedrukgebied ten noorden van ons over de Noordzee trekt, krijgt het noordwestelijk kustgebied met de sterkste wind te maken.
Wilt u op de hoogte blijven van de wind vandaag? Bel dan onze weerlijn op 0900-9725 en kies optie 1, de korte en actuele Nederlandse weersverwachting. Deze wordt dagelijks meerdere malen ge-update met de nieuwste weersinformatie.
Bronnen: Meteo Consult, KNMI
