Omar op bijzondere koers
De verwachte koers van Omar. bron: Hurricane Center.
Het ECMWF model, met de stroming op grote hoogte en gebieden met neerslag van betekenis, deze woensdag. Met de roze pijl wordt de locatie van Omar aangeduid. De zwarte pijl die loopt van Omar naar het noordoosten geeft de stromingsrichting in de bovenlucht, en daarmee ook de trekrichting van Omar, aan. Via de Bovenwindse eilanden trekt het systeem naar het noordoosten. Midden volgende week scheren de resten van Omar zeer wel mogelijk dichtbij of over ons land.
De verwachte luchtdruk volgens ECMWF-model, voor volgende week woensdag. De kern van lage luchtdruk op zee ten noorden van ons, wordt gevormd door de restantent van Omar.
Omar van dichterbij (de verwachting van het ECMWF-model voor deze woensdag overdag). Neerslag en wind zijn weergegeven. Opvallend is dat de hoogste windsnelheden aan de rechterzijde van de orkaan te vinden zijn. Dat is geen toeval. De trekrichting (noordnoordoost) en de windrichting komen daar namelijk grotendeels overeen.
Satellietbeeld van woensdag. Bron: Hurricane Center.
Ingezoomd. Bron: Hurricane Center.
In het Caribische gebied woedt een tropische orkaan die op Bonaire, Aruba en Curaçao al schade heeft aangericht. Het zou wel eens een zeer uitzonderlijke storm kunnen worden. Niet zozeer vanwege de sterkte ervan, wel vanwege de route. Voorlopig ligt het systeem namelijk op koers om het gehele Nederlandse Koninkrijk aan te doen.
Maandag ontwikkelde de eerst nog onbenoemde depressie zich officieel tot een tropische storm. En kreeg daarmee een naam mee: Omar. Dinsdag versterkte Omar tot orkaankracht. Het systeem ontwikkelde zich ten noorden van de Benedenwindse eilanden, die niet ver uit de Zuid-Amerikaanse kust ter hoogte van Venezuela liggen. Daarbij veranderde nieuwbakken Omar nauwelijks van plaats.
Tot slachtoffers had Omar op Bonaire, Aruba en Curaçao, voor zover bekend tijdens het schrijven van dit verhaal, gelukkig niet geleid. De weersomstandigheden ter plekke waren dan ook zeker niet verwoestend te noemen. Wel was er materiële schade.
Sterker
Omar ontwikkelt zich echter nu verder. Het Hurricane Center van de Amerikaanse nationale weerdienst verwacht voorlopig dat het systeem tot een categorie 2 orkaan uitgroeit. Met nabij de kern gemiddelde windsnelheden van rond 160 kilometer per uur, en windstoten daarboven.
Sint Maarten, Saba en Sint Eustatius
Daarbij komt Omar in een zuidwestelijke hoofdstroming in de bovenlucht terecht. De voorlopig verwachte koers brengt de kern donderdag met zo’n 100 kilometer ten westen van de eilanden Sint Maarten en Saba langs. En over onder meer de Maagdeneilanden.
Voor Sint Maarten, Saba en Sint Eustatius is dat een relatief gunstiger uitgangspositie in vergelijking met bijvoorbeeld de Maagdeneilanden. En in zekere mate klopt dat ook. Maar een tropische orkaan moet wel rekening worden gehouden dat aan de rechterzijde van de kern van het systeem de windsnelheden het grootst zijn. Dit komt omdat de trekrichting van de depressie en daarbij parallel loopt aan de wind.
Een kleine oostelijke verschuiving in koers betekent dat de zwaarste omstandigheden dichterbij Sint Maarten, Saba en Sint Eustatius schuiven. Spannend wordt het dus wel. Gelukkig is het gebied waar orkaankracht voorkomt niet zo heel groot. Tot ongeveer 30 kilometer afstand van de kern waait het met orkaankracht; stormkracht tot op 165 kilometer. Tijdens het schrijven van dit verhaal was de kans op wind van orkaankracht op Sint Maarten iets kleiner dan 20%.
Slagregens en hoogwater
Maar wind is zeker niet het enige mogelijke probleem. De regen die het systeem met zich meebrengt is sowieso iets waar de bevolking van de eilanden rekening mee moet houden. Het hurricane center verwacht op Sint Maarten, Saba en Sint Eustatius 100 tot 200 millimeter regen, met lokale uitschieters tot 400 millimeter.
Een andere ‘zekerheid’ is dat het zeewater hoog wordt opgestuwd, tot tussen 30 en 60 centimeter boven normaal. Met daarbovenop zeer hoge golven. Deze combinatie kan in de kustgebieden voor veel schade zorgen. Op kleinere schaal hebben we dit al gezien op de Benedenwindse eilanden.
Vervolgens: op weg naar Europa
Vrijdag zal de orkaan zich alweer vrij snel ver ten noorden van het Caribisch gebied bevinden. En in de loop van het weekeinde gaat de depressie over in een normale Atlantische oceaandepressie.
Volgende week, verschijnen de restanten van Omar op de Europese weerkaarten. Als we alleen af zouden moeten gaan op de hoofdberekening van het model van het Europese weerinstituut ECMWF, dan scheert de depressiekern woensdag over de Noordzee noord van ons langs. Aan de kust wordt een harde tot stormachtige wind berekend, met daarbij ook enige tijd regen. Dichterbij de depressiekern staat een volle storm, en komt het tot tientallen millimeters neerslag.
De exacte koers van zo’n ex-tropisch systeem is, zeker op zo’n lange termijn, nog behoorlijk onzeker. Maar onwaarschijnlijk is een dergelijke ontwikkeling niet. Anderhalve week geleden zorgde ex-tropische storm Laura bijvoorbeeld bij ons voor veel wind, en lokaal extreem veel regen (plaatselijk meer dan 100 millimeter). Na passage van ex-Laura stroomde hele warme lucht uit over grote delen van het continent. Mede hierdoor wist een flink bolwerk van hoge luchtdruk zich op te bouwen. En ook nu wordt een dergelijke ontwikkeling gesuggereerd.
Zeer zeldzaam
Wat dat betreft gaan we misschien dus wel precies op herhaling. Maar wat nog veel bijzonderder zou zijn, is dat Omar en zijn restanten, het hele Nederlandse Koninkrijk zouden hebben bestreken. Iets wat zeer zeldzaam is, en waarvan we ons hier op de weerkamer in Wageningen geen eerder voorval van kunnen herinneren. Op die manier bekeken een mogelijk historische gebeurtenis dus.
Afbeelding homepage: uitsnede afbeelding Hurricane Center.
Bronnen: Hurricane Center, Meteo Consult, Nu.nl
