Het is nat, maar droogte nog niet overal voorbij

Vooral op de hoger gelegen zandgronden is nog veel regen nodig. Ondertussen lijkt het na een warme zaterdag (lokaal weer 20 graden) volgende week een stuk kouder te worden.

Als je mensen nu vraagt wat het meeste opviel van het weer dit jaar, zal meerdere keren de droogte worden genoemd. Zeker als je in het oosten, zuidoosten of zuidwesten van het land  woont, heb je dan ook recht van spreken. Daar was het netzo droog als vorig jaar.

In de rest van het land was het beeld vergeleken met vorig jaar toch duidelijk anders. In grote delen van West- en Noordwest-Nederland is het jaar tot nu toe namelijk veel natter dan normaal verlopen. In Den Helder staat 2019 tot nu toe zelfs op een tweede plaats in de ranglijst van natste jaren. Alleen het jaar 1968 is daar tot nu toe nog natter verlopen dan dit jaar.


Stof

Enorme verschillen dus over een relatief klein oppervlak. Daar waar de grond in het westen van het land nu eerder nat is en misschien zelfs wel verzadigd, kun je in het oosten bij het graven van een gat maar al te makkelijk nog een grondlaag tegenkomen die helemaal droog is. Daar schep je het stof op enige diepte onder het oppervlak zo uit de grond, ondanks de regen van nu.


Laatste 4 weken nat

De laatste maand is in grote delen van Nederland erg nat verlopen. September kwam al als een gemiddeld te natte maand uit de bus, al waren toen de regionale verschillen wel groot. Nu al staat vast dat oktober overal als een natte maand in de boeken zal verdwijnen. Onze vroegere collega Tom van der Spek, die in zijn woonplaats inmiddels een meetreeks van meer dan 30 jaar heeft opgebouwd, noteerde gisteren (donderdag) zijn 32ste opeenvolgende dag met een regenaftapping. Dat is het record uit zijn meetreeks tot nu toe. En er kunnen zomaar nog enkele dagen bijkomen.


Is de droogte voorbij?

Een voor de hand liggende vraag is nu of de droogte ook echt voorbij is. Het antwoord laat zich bijna raden: het ligt er maar aan waar je woont. Over het algemeen kun je zeggen dat er in de laaggelegen gebieden in het westen en noorden van Nederland weinig meer aan de hand is. Een uitzondering wat dit betreft, vormt Zeeland, waar dan weer relatief weinig regen is gevallen. Op de hoger gelegen zandgronden in het oosten en zuiden is de droogte nog verre van voorbij. Daar moet nog heel wat regen vallen voordat de grondwaterstanden zich definitief kunnen herstellen.


Erg warm

Behalve nat is het jaar tot nu toe ook erg warm verlopen. Met in De Bilt een gemiddelde temperatuur van nu 12,3 graden staan we op een 4e plaats in de ranglijst van warmste jaren. Alleen 2014, 2007 en vorig jaar waren op dit moment nog een tikkeltje warmer.


Later kouder

Hoge temperaturen hebben we ook in het weer van de eerste dagen nog en dan met name morgen, zaterdag. In het zuiden en zuidoosten van het land kan het dan opnieuw (gisteren, donderdag lukte dat ook al) 20 graden worden. Zou de temperatuur ook in De Bilt de 20 graden aantikken, dan zou dat alsnog de honderdste warme dag van het lopende jaar betekenen. Gisteren lukte het net niet. Toen wees de thermometer een maximum van 19,6 graden aan.


Lagedrukgebied

Brenger van het warme weer is een lagedrukgebied dat in hoog tempo langs de Britse eilanden naar het noordoosten scheert. Het bijbehorende warmtefront passeert het land de komende nacht, met vooral in het noordwesten een beetje regen of motregen. Verder komt aan zee een tijdlang een harde tot stormachtige zuidelijke tot zuidwestelijke wind te staan met vooral in het noordwestelijke kustgebied windvlagen met snelheden tot 80 kilometer per uur. Ook zaterdag overdag blijft het hard waaien, al komen de windsnelheden wel geleidelijk op een iets lager niveau te liggen.


Kouder vervolg

Daarna gaat het weer veranderen. In de nacht naar zondag namelijk passeert vanuit het noordwesten een koufront met regen. Zondagochtend kan het nog een tijdje boven het zuidoosten blijven hangen, in de rest van het land is het al droog en komt de zon er af en toe door. Later op de dag breidt het gebied met opklaringen zich ook tot over de resterende delen van Brabant en Limburg uit. De wind draait dan naar west tot noordwest en is alleen in de noordelijke kustgebieden nog af en toe krachtig. Het wordt ongeveer 12 graden, waarmee het flink kouder is dan zaterdag.


Mogelijk een droge week

Wat volgt, is mogelijk een droge week. De eerste dagen staat het weer onder invloed van een hogedrukgebied dat vanaf de Oceaan komt en via de Britse eilanden naar onze omgeving trekt. Rond woensdag zou deze ontwikkeling een paar nachten met vorst kunnen opleveren.


Later onzeker

In de tweede helft van de week wordt de situatie onzekerder. Alles staat of valt met het gedrag van een nieuw lagedrukgebied. Het kan zich in de buurt van de Britse eilanden ontwikkelen en dan sterk in kracht toenemend via onze omgeving naar Scandinavië trekken. Waarna, na een kortere opnieuw zachte periode, via een achterdeur alsnog koude lucht onze omgeving bereikt.


Of verderop de Oceaan?

Een andere optie is dat het Britse lagedrukgebied er niet komt en dat een andere lagedrukkern, verder naar het westen op de Oceaan, de macht grijpt. Dit systeem zou dan ten westen van het Verenigd Koninkrijk komen te liggen. In dat geval steekt bij ons geen koude noordwestelijke, maar een veel warmere zuidelijke stroming op. Van deze onzekerheid hangt ook af of de neerslagkansen vanaf halverwege de komende week alweer groter worden of pas in het volgende weekend.

Genoeg te beleven dus in het Nederlandse weer de komende dagen. We houden je op de hoogte!


Bron: MeteoGroup, MScha.org.