Nog steeds extreme droogte in groot deel van Nederland

Er komt een wisselvallige periode aan. Worden de droge gebieden in het oosten en zuiden deze keer niet weer overgeslagen?

Veel gebieden hebben, eigenlijk al sinds het voorjaar van 2018, flink te kampen met droogte. Inmiddels zijn we aan het eind gekomen van het groeiseizoen van dit jaar. In delen van Twente, de Achterhoek, Noord-Limburg, Oost-Brabant en het westen van Zeeland is het neerslagtekort net als vorig jaar opgelopen tot circa 300 mm. Extreem droge zomers komen incidenteel voor, twee achter zijn zelfs uniek! Gelukkig voor natuur en landbouw is verlichting onderweg.

Na de kurkdroge zomer en herfst  van 2018, kon de natuur afgelopen winter weer een beetje op adem komen toen af en toe eindelijk weer eens flink wat regen viel. Maar sinds april werd het opnieuw veel droger dan normaal en nam het neerslagtekort weer flink toe. Toch is het deze zomer anders dan vorig jaar, toen het hele land extreme droogte kende.

Grote regionale verschillen
Afgelopen zomer trokken regelmatig flinke plensbuien over de westelijke helft van het land. Daar is de zomer qua neerslag normaal tot zelfs aan de natte kant verlopen. Zo is in delen van Noord- en Zuid-Holland en Friesland nauwelijks sprake van een neerslagtekort. In het binnenland, vooral langs de oostgrens van Twente en de Achterhoek, maar ook in het westen van Zeeland, is het neerslagtekort opgelopen naar circa 300 mm en komt daarbij in de buurt van vorig jaar en recordjaar 1976.

Landelijk gezien is het neerslagtekort tussen 1 april en 20 september opgelopen naar 208 mm tegen 308 mm vorig jaar. De droogte is in september, ondanks het licht wisselvallige weerbeeld, niet afgenomen maar gestagneerd. Als regionaal wordt gekeken, is de droogte in het noorden afgenomen. Zo is in het Groningse Roodeschool deze maand al 96 mm afgetapt, terwijl veel minder water is verdampt. Elders in het noorden en westen is 40-80 mm gevallen. Dit geldt niet voor de gebieden ten zuiden van de grote rivieren, daar viel amper 20 mm en in Zuid-Limburg is lokaal nog maar 7 mm gevallen. Gemiddeld valt landelijk in heel september 78 mm.

Omslag naar wisselvallig weer, dus droogte voorbij?
Dit weekend is het nog even volop nazomer, met deze zaterdag volop blauwe luchten. Met een meest matige oostenwind wordt warme lucht aangevoerd, de temperatuur loopt op naar 20 graden op de Wadden, 23 graden in het midden van het land en 26 langs de Belgische grens. Morgenvroeg beginnen we opnieuw zonnig en het wordt op veel plaatsen nog wat warmer dan vandaag met 22 graden in het waddengebied, 25 graden in het midden van het land en 26 in de zuidelijke provincies. In de namiddag neemt vanuit het zuidwesten de kans op een regen- of onweersbui toe. In de avond volgen meer buien. Dit kunnen actieve buien zijn met onweer en veel neerslag in korte tijd. Lokaal valt ruim 20 mm.

Komende week krijgen we te maken met de fronten van depressies boven de Atlantische Oceaan ten westen van Schotland. Hierdoor wordt het wisselvallig met van tijd tot tijd regen. De zon gaan we minder vaak zien en de temperatuur valt lager uit met een graad of 18. Dit zijn overigens heel normale temperaturen voor de tweede helft van september.

Het is de vraag of de droge gebieden in het oosten en zuiden deze keer niet weer worden overgeslagen. Het ECMWF is positief en heeft bijvoorbeeld voor de Achterhoek dagelijks een neerslagkans van circa 80%. De kans op meer dan 5 mm ligt komende werkweek tussen 30 en 50%. Maandag wordt de natste dag met ruim 80% kans op meer dan 5 mm en zelfs bijna 30% kans op meer dan 10 mm. In het zuidwesten wordt het maandag overdag juist alweer droog met flinke zonnige perioden, daar valt juist dinsdag de meeste regen.

In totaal verwacht het model de rest van deze maand 25-40 mm in het noordoosten, 40-50 mm in de Achterhoek en circa 50-60 mm voor een groot deel van het land. In een strook van Limburg naar het IJsselmeer berekent het model 60-80 mm en langs de westkust zou door het warme zeewater zomaar meer dan 100 mm kunnen vallen. Vooral Zeeland lijkt dus komende tijd te profiteren van de wisselvallige periode die op het programma staat.

Bronnen: MeteoGroup, Waterschap Vechtstromen en Waterschap Rijn en IJssel.