Op twee na warmste zomer sinds 1901

De warmste juni ooit gemeten, een nieuw nationaal warmterecord en ook nog de meest late officiële hittegolf. Saai was het afgelopen zomer in ieder geval niet!

Met een gemiddelde temperatuur van 18,5 graden was de meteorologische zomer van 2019 in De Bilt anderhalve graad warmer dan gemiddeld. Dat is dezelfde temperatuur als de warme zomer van 2006 en alleen in 2003 en 2018 was het nog iets warmer. Sinds het begin van de metingen zijn nog nooit alle drie zomermaanden boven 18 graden uitgekomen. Verder verliep juni recordwarm, werd in juli het nationale hitterecord verpulverd en volgde de meest late hittegolf ooit in augustus.

Elke zomermaand heeft warmterecords verbroken en de zomer kenmerkte zich door perioden van ‘normaal’ zomerweer afgewisseld door extreem heet zomerweer. Het aantal tropische dagen is in De Bilt uitgekomen op 11 tegen 4 normaal en kwam alleen in 1976 en 2006 hoger uit met 13 tropische dagen. In het zuidoosten kwamen meer tropische dagen voor, in Arcen maar liefst 15 en in het oosten komen de weerstations Twenthe en Hupsel zelfs op 18 tropische dagen uit (alleen in 1947 had het oosten nog één tropische dag meer). In 1995 telde Arcen 23 tropische dagen en in 1947 telde Maastricht er 21. Vorige zomer telde De Bilt 8 tropische dagen en Arcen 19.

Het aantal zomerse dagen van 25 graden of meer komt uit op 25 tegen 21 normaal. Het aantal warme dagen boven 20 graden komt in De Bilt uit op 73 tegen 60 normaal.

Warmste juni ooit gemeten

In juni was het op hoofdstation De Bilt de warmste 2, 25 en 29 juni ooit gemeten. De maand was in zijn geheel recordwarm met 18,1 graden tegen 15,6 graden normaal. In het oosten van Brabant en in Noord-Limburg kwam het eind juni tot de eerste regionale hittegolf en in de Achterhoek werd het op 25 juni maar liefst 36,5 graden.

De eerste helft van de maand kende ook nog een paar koele dagen, zo werd het 12 juni in Voorschoten 14,1 graden, het laagste maximum van deze zomer. Koude nachten kwamen niet veel voor, wel zwoele nachten eind juni. Op de 25e daalde de temperatuur naar 19,5 graden in De Bilt en 21,9 graden in Maastricht. Niet eerder was het zo warm in een juninacht.

Kouderecord gevolgd door nationaal hitterecord
Juli was in zijn geheel ook warm, maar met 18,8 graden tegen 17,9 graden normaal kwam de maand niet in de top-10 met een 14e plek. De eerste helft van de maand was vrij koel en had zelfs een kouderecord in het oosten van het land. Zo werd het op 4 juli op weerstation Twente 3,9 graden en -1,6 graden aan de grond. Nachtvorst in juli is niet uniek, maar zo’n lage waarde is sinds het begin van de metingen aan de grond in 1971 niet voorgekomen. Op 10 juli noteerde Twenthe opnieuw nachtvorst met -0,7 graden. Verder verliep 8 juli fris met in De Bilt 16,7 graden.

De koelte werd gevolgd door een extreme hittegolf in vrijwel het hele land, zelfs op de Wadden. Tussen 23 en 26 juli werden niet alleen de dagrecords verpletterd, maar zelfs de alltimerecords van vrijwel alle weerstations in Nederland. Zowel op 24, 25 als 26 juli ging het kwik over het oude nationale record van 38,6 graden, gemeten op 23 augustus 1944 te Warnsveld. Op 24 juli noteerde Eindhoven 39,3 graden. Een dag later ging dit record er opnieuw aan. Weerstation Gilze-Rijen mat een maximum van 40,7 graden en veel meer stations in Zeeland, Brabant, Limburg, de Achterhoek en Twente gingen over de magische grens van 40 graden. Ook op 26 juli werd het extreem heet met in Volkel 40,1 graden. Ook in De Bilt werd het oude record van 35,7 graden uit 2006 en 2018 drie keer overtroffen. Inmiddels is het hitterecord daar 37,5 graden, gemeten op 25 juli.

Ook de nachten waren zeer warm met op grote schaal temperaturen boven 20 graden. Weerstation Twenthe noteerde op 26 juli een minimum van 23,1 graden. Alleen vorig jaar hadden we nog een warmere nacht, toen Deelen op 27 juli niet onder 24,4 graden kwam.

Tweede officiële hittegolf recordlaat

Ook afgelopen augustus was de koek nog niet op. Na een wisselvallige start met normale temperaturen eindigde de maand met een tweede officiële hittegolf en dit was in De Bilt ook meteen de meest late ooit gemeten. Op 27 augustus werd het op het hoofdstation met 32,8 graden recordwarm. Eindhoven en Heino noteerden 34,3 graden. Op 25 augustus noteerde De Bilt ook al een datum-warmterecord. Voor het oosten en zuidoosten was een hittegolf zo laat in het zomerseizoen niet uniek. Sinds 1901 is het acht keer nóg later in de zomer tot een regionale hittegolf gekomen, waarvan twee keer in september. Drie regionale hittegolven in één jaar hadden we slechts vijf keer eerder.

De gemiddelde augustustemperatuur komt in De Bilt uit op circa 18,4 graden tegen 17,5 graden normaal. Daarmee is augustus de derde zomermaand op rij met een gemiddelde temperatuur boven 18 graden. Ook dat is nog niet eerder voorgekomen.

Bron: Jordi Huirne, MeteoGroup.