Regionale hittegolf bijzonder laat

Slechts acht keer kwam het nog later dan dit jaar tot een regionale hittegolf. Tussen 1947 en 2016 zelfs helemaal niet! Wat we nu meemaken is dus bijzonder.

Het oosten en zuiden van Nederland bevinden zich midden in een regionale hittegolf. Daarvoor hebben we een serie van vijf zomerse dagen nodig (25 graden of warmer), waarvan drie dagen ook tropisch verlopen (30 graden of warmer). Maandag is de hittegolf daar een feit. De hittegolf is opvallend laat, sinds 1901 gebeurde het slechts acht keer nog later in ons land. Mocht het ook in De Bilt tot een officiële hittegolf komen, dan is dat recordlaat. De kans is circa 30%.

Sinds afgelopen donderdag, 22 augustus, komt de temperatuur in het oosten en zuiden dagelijks boven 25 graden uit. Deze zaterdag wordt voor het eerst de tropische 30 graden overschreden en er volgen nog vier tropische dagen in het binnenland met temperaturen tussen 30 en lokaal 34 graden. Bij drie tropische dagen en vijf zomerse dagen is de regionale hittegolf al een feit, dit zal komende maandag dus op de eerste weerstations het geval zijn.

Zeer late regionale hittegolf
Je zou verwachten dat het in deze tijd van het jaar niet abnormaal is, een (regionale) hittegolf. Toch is het wel heel bijzonder en dat komt door de langere nachten in deze tijd van het jaar. Het koelt wat beter af en de zon heeft minder tijd om de boel op te warmen. Sinds het begin van de metingen kwam het slechts acht keer later in het zomerseizoen tot een regionale hittegolf, namelijk in 1906, 1919, 1929, 1930, 1942, 1947 en twee keer in 2016. Dit was altijd in het oosten, zuidoosten of zuiden. In De Bilt is het nog nooit zo laat in de zomer tot een officiële hittegolf gekomen.

In 2016 was het dus voor het eerst sinds 1947 raak en meteen twee keer. Dit gebeurde eerst tussen 23 en 28 augustus in Limburg en Zeeuws-Vlaanderen. Op 25 augustus werd het in Westdorpe 33,7 graden. Weerstation Arcen (Noord-Limburg) noteerde vervolgens in september tussen de 10e en 15e een tweede regionale hittegolf, waarbij het op 13 september in Eindhoven en Gilze-Rijen 33,1 graden werd.

Recordlate regionale hittegolf in 1947

Recordlaat was dit overigens niet. In 1919 noteerden de Achterhoekse weerstations Winterswijk en Warnsveld ook al een hittegolf tussen 10 en 14 september. Op 12 september noteerde Sittard 33,6 graden en dit is nog steeds het landelijke warmterecord voor de tweede decade (11-20) van september.

In 1947 kwam het in Maastricht nog nét iets later tot een regionale hittegolf, namelijk tussen 11 en 16 september. Ook toen was het extreem warm met op 16 september in Warnsveld en Venlo een maximumtemperatuur van 33,1 graden. Na deze regionale hittegolf werd het na een korte dip opnieuw zeer heet. Op 19 september werd bij de weerstations op vliegveld Maastricht en vliegveld Twenthe respectievelijk 32,6 graden en 32,0 graden gemeten.  

Derde regionale hittegolf van de zomer
De hittegolf die Maastricht haalde in september 1947 was de vijfde hittegolf van dat zomerseizoen en dat is nog steeds een record. Toch is een aantal van drie hittegolven ook heel bijzonder. We moeten terug naar de zomer van 2016 en 2006 voor drie regionale hittegolven in ons land. Verder telde weerstation Arcen in 1994 ook drie hittegolven en in 1995 waren dit er zelfs vier.

Kans op officiële hittegolf in De Bilt nog steeds klein
Mocht het tot een officiële hittegolf komen bij het KNMI in De Bilt, dan is het recordlaat. De meest late officiële hittegolf viel tussen 22 en 26 augustus 2001. De kans is nu circa 30%. Terwijl het kwik in het oosten en zuiden vandaag t/m woensdag tussen 30 en 34 graden ligt, schommelt het kwik in Utrecht rond een afgeronde 30 graden. Het is de vraag of we aan de criteria van drie tropische dagen voldoen de komende dagen.

Bron: Jordi Huirne, MeteoGroup.