Een zweempje zomer

Zon, vrij hoge temperaturen, vochtige lucht en kans op onweer: dit weekend doet toch voorzichtig aan zomer denken. Dat is al weer even geleden.

Hoewel we flink wat zonneschijn hebben gezien, bleven de temperaturen de laatste tijd nog een beetje achter. Maar vandaag, zondag en ook maandag komt met de oostelijke helft van het land veelal op 20 graden of meer uit.

Zondag kan een enkele thermometer de 25 graden halen. En op al deze dagen kunnen in de loop van de dag buien ontstaan.

24 april
Het is alweer eventjes geleden, dit soort temperaturen. De laatste keer dat we de zomer in de bol hadden was op 24 april. In het Brabantse Gilze-Rijen werd het die dag maar liefst 27,2 graden. In De Bilt kwam het tot 24,9 en werd het nét geen officiële zomerse dag, waarvoor 25 graden gehaald moet worden op die locatie. Aan het eind van die dag zagen we ook fikse buien ontstaan. Op een enkele plek viel ineens 20 millimeter neerslag en er kwamen zware windstoten voor, rondom zulke buien.

Zomerpatroon
Het is een bekend verloop van een warme (en vochtige) dag. ’s Ochtends zien we vaak nog een dun laagje bewolking, waar de zon al vrij snel korte metten mee maakt. Daarna kan het snel opwarmen. Ook nu al, in de lente, want de zon is ondertussen al aardig op sterkte. De warme lucht stijgt in rap tempo op, koelt af, en hoger in de lucht ontstaat een overschot aan vocht. Koude lucht kan immers minder vocht bevatten dan warme lucht. Het water condenseert, en voilà: een stapelwolk.

Stapelwolk, bui, plensbui
Hoe groter de temperatuurverschillen tussen het aardoppervlak en de bovenlucht, hoe heviger dit proces verloopt. Op deze manier kan zo’n stapelwolk verder uitgroeien tot een bui, een dikke vette plensbui, of een onweersbui. Naarmate een warme dag vordert, worden de temperatuurverschillen groter en versnellen de bewegingen van de lucht. De meest actieve buien vallen dan ook vaak op het warmste moment van de dag.

Warmteonweer?
Als de omstandigheden ‘goed’ zijn, niet alleen qua temperatuur maar ook de wind en luchtvochtigheid spelen een rol, kan daarbij ook onweer ontstaan. Ook dat lijkt een typisch zomerfenomeen, we kennen het allemaal wel van hete broeierige dagen. Binnenin zo’n ver ontwikkelde buienwolk strijkt en botst de lucht zo snel langs en op elkaar, dat de luchtdeeltjes (verder) elektrisch geladen worden. Positieve deeltjes komen boven in de wolk terecht, negatieve deeltjes onderin. Als de spanning hoog genoeg oploopt, gaat die energie op zoek naar ontlading. Positief en negatief geladen deeltjes trekken elkaar aan, en daartussen ontstaat dan bliksem. Dat kan tussen de wolk en de aarde zijn, maar ook binnen in een wolk.

Rondom zo’n lichtflits warmt de lucht in één klap gigantisch op en de lucht zet uit. Meteen als de bliksem voorbij is, koelt de lucht weer acuut af en al die miljoenen luchtdeeltjes knallen in een keer weer in elkaar. Het kabaal dat dat veroorzaakt, kennen wij als donder.

Komende dagen
Goede kans dat we dit patroon de komende dagen gaan zien en horen, zeker op de plekken waar het flink opwarmt. De temperatuurverschillen zijn nu nog niet zo extreem, maar met name op maandag aan het eind van de dag kan het lokaal toch even flink tekeer gaan.

Na maandag lijkt dit vleugje zomer alweer voorbij. We gaan over naar een wat wisselvalliger weertype. Er zijn zeker zonnige perioden, maar ook komen er regelmatig wat zones met regen voorbij. De temperaturen blijven een beetje schommelen rond 18, 19 graden. Het échte zomerse weer laat voorlopig nog even op zich wachten.

Bron: MeteoGroup