Temperaturen terug op schema

“Normale waarden”, weermensen hebben het er vaak over. Het zegt wel iets, maar zeker niet alles.

Het was wisselvallig, en het was vooral fris: tot nu toe waren de temperaturen van mei vaak onder de maat. De komende paar dagen ziet dat er weer normaler uit. Maar wat is normaal eigenlijk, en wat heb je daar aan?

Welke ‘maat’?
Met ‘onder de maat’ doelen we op een gemiddelde temperatuur, berekend over dertig jaar. Niet per se de laatste dertig jaar, want de huidige normalen gaan over de jaren 1981 t/m 2010. Elke maand wordt in drie stukken verdeeld en voor die periode, een decade genoemd, berekent het KNMI een gemiddelde temperatuur.

Decaden en decennia
Inmiddels is het al 2019, en er verandert nogal wat aan het weer. We zien voortdurend warmterecords sneuvelen, we hebben te maken met droogte, en ga zo maar door. Normaal is eigenlijk steeds minder normaal. Pas in 2021 schuift de meetperiode van 30 jaar weer een decennium op en komen er gemiddelden over 1991 t/m 2020. Dat betekent weliswaar dat er recentere data gebruikt worden, het geeft uiteraard geen enkele garantie dat het weer ‘normaler’ wordt en beter gaat kloppen met die nieuwe waarden.

Het is dus slechts een referentiepunt, waarmee we wat meer duiding kunnen geven aan wat we buiten aantreffen en de trends die we zien. Om op een frisse meidag te zeggen: “Het had nu 17 graden moeten zijn” klopt dus niet helemaal. Tenslotte: het gemiddelde van 10 en 30 is hetzelfde als het gemiddelde van 19 en 21.

Nu normaal
Met die korrel zout in gedachten, stellen we vandaag dat we qua temperatuur weer een aantal gemiddelde meidagen beleven. Ruim 17 graden is de normale waarde op dit moment, en daaromheen schommelen we deze dagen een beetje. Zowel vandaag als morgen schijnt de zon er flink bij. Mooie diepblauwe luchten met vriendelijke stapelwolken die langsdrijven. En hoewel de dagen voor het gevoel nu steeds meer aan lente doen denken, worden er in de ochtend op veel plekken nog steeds autoruiten gekrabd.

IJsheiligen: perfecte timing
Nachtvorst dus – dat strookt dan weer totaal niet met de normale waarden. Gemiddelde minimumtemperaturen liggen rond 8 graden. Grappig, want we zitten juist precies in de periode van de IJsheiligen, 11 t/m 14 (of 15) mei. Vannacht heeft het in het noordoosten op grote schaal weer gevroren aan de grond, en ook komende nacht zal dat nog kunnen gebeuren. Volgens de volksweerkunde zal het na de IJsheiligen niet meer vriezen. Die stelregel klopt dit keer wel weer perfect, want na morgen is de nachtelijke kou voorlopig uit de lucht.

Wat de week verder brengt
En ook overdag gaat de temperatuur nog verder oplopen. Hoewel er in de tweede helft van de week wat meer bewolking is, gaan we vrijdag in het zuidoosten al naar 19 graden, in het weekend maken we nog een sprong naar 22 of 23 graden. Wel zien we dan de neerslagkansen toenemen, met vooral zondag kans op stevige onweersbuien. Na het weekend is het wat minder warm, maar we blijven voorlopig rond 20 graden hangen.
Iets boven ‘normaal’ dus. Dat heft de koude eerste helft van mei dan weer mooi op. Gemiddeld gezien is mei dan misschien helemaal niet zo koud als je dacht…

 

Bron: MeteoGroup