April was zeer zacht, droog en bijzonder zonnig

April doet wat ie wil! Met gemiddeld 10,9 graden tegen 9,2 graden normaal staat april in de top-10 warmste aprilmaanden sinds het begin van de metingen. Toch was het een hele afwisselende maand met zeker ook koude en gure dagen.

Met in De Bilt gemiddeld 10,9 graden tegen 9,2 graden normaal was april een bijzonder zachte lentemaand. Sinds 1901 was het slechts zes keer warmer, waaronder vijf jaren uit deze eeuw. Weinig maanden warmen door klimaatverandering zo snel op als april. Verder was het uitzonderlijk zonnig met gemiddeld over het land 243 zonuren tegen 178 uur normaal. Slechts vier keer verliep april nog zonniger.

Sinds 1901 waren slechts zes aprilmaanden warmer dan dit jaar, behalve 1993 komen al deze maanden uit deze eeuw. Zo was het vorig jaar bijvoorbeeld met 12,2 graden nog wat warmer, daarna volgde de warmste mei in ruim drie eeuwen! Kijken we nu terug naar het begin van de historische metingen in 1706, dan komt april 2019 op een tiende plek te staan.

 

Jaar

Apriltemperatuur (°C)

1

2011

13,1

2

2007

13,1

3

2009

12,2

4

2018

12,2

5

2014

12,1

6

1794

11,3

7

1993

11,1

8

1894

11,1

9

1865

11,1

10

2019

10,9


Van warme dagen naar aprilsneeuw

Na een frisse en licht wisselvallige start, werd het op 7 en 8 april warm met ruim 20 graden. In Hoek van Holland werd het op 7 april 22,2 graden en ook De Bilt noteerde met 20,9 graden de eerste officiële warme dag van dit jaar.


Daarna gingen we een koude periode in. Op 12 en 13 april haalde de temperatuur op veel plaatsen de 10 graden niet en trokken buien met hagel en natte sneeuw over het land. In het noordoosten werd het lokaal even wit. In de vorige eeuw was dit nog heel normaal en kwam dit eens in de twee jaar voor. Deze eeuw gebeurt dit slechts eens per vijf jaar en door de opwarming van de aarde wordt dit in de toekomst nog zeldzamer.


Ook de nachten werden kouder met op grote schaal lichte vorst. Op 13 april daalde de temperatuur in het oosten flink onder het vriespunt. De weerstations Hupsel en Twenthe kwamen op -3,7 graden uit. In De Bilt vroor het over de hele maand maar twee keer, tegen vier keer normaal. In de kustgebieden kwam het zelfs helemaal niet tot vorst! In het binnenland vroor het lokaal meer dan vijf nachten, in Woensdrecht gebeurde dit zeven keer.


Warme dagen in overvloed

Na de kou rond het midden van de maand ging de temperatuur in een rechte lijn omhoog. De vorst in de nachten verdween en overdag werd het dagenlang ruim 20 graden. Verder scheen de zon tussen 18 en 23 april bijna ongehinderd! De Bilt telde over heel april negen warme dagen (maximumtemperatuur 20 graden of meer) tegen drie warme aprildagen normaal. Slechts drie keer was dit aantal nog hoger, voor het laatst in 2011 met vijftien warme dagen. Pasen verliep dit jaar recordzonnig en was de op één na warmste over beide dagen. Tweede Paasdag verliep in De Bilt met 24,8 graden zelfs recordwarm. Tot een zomerse dag kwam het niet op het hoofdstation. Ook op 24 april bleef het kwik net onder de zomerse grens steken met 24,9 graden. In Deelen werd het deze dag 26,8 graden, de hoogste temperatuur van het land in april. Heftige regen- en onweersbuien maakten een eind aan de zomerse warmte.


Vanaf 19 april werd het in het zuidoosten op meerdere dagen zomers warm. Arcen en Eindhoven telden uiteindelijk vijf zomerse dagen in april. Dit is geen record, in 2007 telde Arcen zelfs tien zomerse aprildagen. Zomerse warmte in april is bijzonder en komt slechts ééns per vier jaar voor ergens in ons land.


Uitgerekend tijdens het weekend van Koningsdag sloeg het weer om naar een wisselvallig en fris weertype. In De Bilt viel op 27 april bijna 9 mm. Sinds 1949 was het de op één na natste koninklijke feestdag in april.


Alweer droogte!

Met gemiddeld over het land circa 31 mm tegen 44 mm normaal was april droog. Door het zonnige en warme weer verdampte veel vocht, waardoor het landelijk neerslagtekort nu al is opgelopen naar 40 mm.


April begon licht wisselvallig. Op 2 april viel in het zuidwesten lokaal 15 mm. Op 4 april viel in het noordoosten lokaal 15 mm en 8 april in Brabant plaatselijk 20 mm.


Neerslag van betekenis viel 24 april. Onweersbuien gingen lokaal gepaard met (zeer) zware windstoten. Zo werd op de Moerdijkbrug een windstoot gemeten van 93 km/u en in Hoek van Holland kwam een schuiver voor van 96 km/u. In de Achterhoek werd in Ruurlosebroek zelfs een windstoot van 108 km/u gemeten. Er viel in Twente lokaal meer dan 30 mm. Zo noteerde Almelo 36 mm, waardoor regionaal wateroverlast ontstond. Een dag later kreeg vooral een strook in Friesland regen van betekenis, ruim 15 mm. In het weekend van Koningsdag vielen uit buien lokaal grote hoeveelheden van 10-15 mm. Wijk aan Zee was een uitschieter met 36 mm! Met 55 mm was het over de hele maand de natste plek. Het Friese Dokkum en het Brabantse Bergen op Zoom noteerden 53 mm. In het westen van Zeeland, het oosten van Brabant, delen van Flevoland en het westen van Friesland viel regionaal amper 15 mm en was april kurkdroog.


Bron: Jordi Huirne, MeteoGroup