Dooi

Er komt vanaf vrijdag een abrupt einde aan het winterweer, en dit gaat niet zonder slag of stoot. Na het weekend wordt het weer iets kouder.

Het kon de afgelopen dagen niet op. De tweede helft van de meteorologische winter begon met een aantal vrij zonnige, vrieskoude dagen, en tevens koude nachten waarin het lokaal tot strenge vorst kwam. De schaatsliefhebbers keken ongeduldig uit naar die eerste keer weer op de schaats. En toen kwam de sneeuw. Er viel een flinke laag in bijna het hele land. Op de meest besneeuwde plekken viel zo’n 6 tot 9 centimeter en dat had natuurlijk weer zijn nadelig effect op de ijsgroei. Spannende tijden dus, maar winters was het zeker en een groot deel van de Nederlanders genoot. Aan het winterweer komt dit weekend echter een abrupt einde.. vrijdag passeert een storing met regen en sneeuw, en daarna stroomt zachtere lucht onze omgeving in. Zaterdag wordt het alweer 6 tot 8 graden en ook in de nachten komt het kwik weer boven nul uit.

Vandaag – donderdag – bevinden we ons in een zogeheten zadelgebied, ofwel tussen alles in. Ten zuidwesten, boven de Atlantische Oceaan, ligt een hogedrukgebied en er ligt er ook eentje ruim ten noordoosten van ons, boven Finland. De lagedrukgebieden liggen ook nog ver uit onze buurt. Eentje ligt ruim ten noordwesten van ons, bij IJsland, en de ander ligt boven zuidelijke Italië en Griekenland. Een koude, maar rustige dag dus, met niet veel wind en veel bewolking.

Minder koude nacht
Die bewolking was overigens ook de reden dat het afgelopen nacht toch niet zo koud is geworden als aanvankelijk gedacht. Volgens de verwachting zou het in de nacht naar donderdag breed opklaren en met name in die brede opklaringen zou het boven het sneeuwdek dan streng kunnen gaan vriezen. In Hoogeveen kwam het gisteravond ook daadwerkelijk tot strenge vorst, -10,2 graden, maar in de loop van de nacht ging het kwik daar ook alweer omhoog door steeds verder toenemende bewolking. Een minder koude nacht dus dan verwacht.

Komende nacht strenge vorst?
Komende nacht is het eigenlijk hetzelfde verhaal. Er ligt op veel plaatsen nog sneeuw en als het in de nacht even opklaart, kan het kwik dan ineens flink dalen. Strenge vorst is dan weer mogelijk, maar als de bewolking wederom hardnekkig is, komt het slechts tot lichte of matige vorst. De bewolking werkt namelijk als een soort dekentje, waaronder de uitgestraalde warmte van de aarde blijft hangen. De temperatuur vindt dan nauwelijks een weg omlaag, tenzij er ineens een gat in de bewolking zit, waar de warmte door kan ontsnappen.

Gladheid
De wolkenvelden van komende nacht (naar vrijdag) horen bij een zwakke storing die vanuit het westen het land in schuift en deze worden morgen (vrijdag) op de voet gevolgd door een zogeheten warmtefront. De naam zegt het eigenlijk al, daar achter stroomt ‘warmere’ lucht ons land in. Het front gaat gepaard met neerslag. Langs de westkust is het iets minder koud en daar valt vooral regen, maar in de koude lucht er vooruit is dat landinwaarts nog wat lichte sneeuw of natte sneeuw. Met het binnensijpelen van die zachtere lucht gaat dat ook daar vervolgens over in regen. En dan wordt het spannend. De regen valt dan namelijk op een nog bevroren ondergrond, waardoor het regionaal verraderlijk glad kan worden. Tegelijkertijd gaat de temperatuur snel omhoog en komt dan ook in het binnenland 2 of 3 graden boven nul uit, waardoor het risico meteen iets kleiner wordt. Het is dus een kwestie van timing voor wat betreft de gladheid.

Maximum rond middernacht
In de nacht naar zaterdag blijft de temperatuur alleen maar stijgen. De maximumtemperatuur valt dan pas rond middernacht en laat pas zaterdagochtend weer even een korte daling zien. Onder nul komt het kwik dan echter niet meer. Zaterdag overdag wordt het vervolgens 6 tot 8 graden. Boven nul! Het regent langdurig op passage van een volgend warmtefront en het begint later op de dag ook nog eens stevig te waaien. In de nacht naar zondag is het tijdelijk even droog en wordt het niet meer kouder dan 4 of 5 graden. Zondag overdag komt het kwik alweer iets lager uit, met gemiddeld een graad of 4, en valt een aantal winterse buien en er steekt een stevige wind op.

Weer kouder
Na het weekend keert de koudere lucht weer terug, maar zo koud als de afgelopen dagen wordt het niet meer. Overdag stijgt het kwik steeds tot net iets boven nul en in de nachten gaat het veelal licht vriezen. Ook vallen af en toe winterse buien. We zijn voorlopig dus nog niet van het winterweer af.