2018 het op één na warmste jaar in ruim 300 jaar

Sinds het begin van de historische waarnemingen in 1706 was het slechts één keer warmer dan dit jaar. Hoe bijzonder was dit jaar?

Dit jaar wordt het op één na warmste jaar in ruim 300 jaar. De gemiddelde jaartemperatuur komt in De Bilt naar verwachting op 11,3 graden uit tegen 10,1 graden normaal. Sinds het begin van de historische metingen in 1706, was het alleen in 2014 warmer met 11,7 graden. Op een nummer drie staan 2006 en 2007 met gemiddeld 11,2 graden. In de top-10 warmste jaren ooit gemeten, vinden we acht jaren uit deze eeuw.

Het klimaat warmt snel op. Zo was het warmste jaar uit de 18e eeuw 1779 met een gemiddelde jaartemperatuur van 10,7 graden. In de 19e eeuw was het jaar 1868 het warmst met gemiddeld 10,6 graden. Dat jaar had tevens een extreem warme zomer met gemiddeld 18,7 graden. Dit jaar is dat record verbroken, De Bilt kwam namelijk op 18,9 graden uit.

In de 20e eeuw veranderde het klimaat tot aan het eind van de jaren 80 nog niet. Het werd zelfs iets kouder, want lange tijd was het warmste jaar 1959 met 10,2 graden. In 1988 vond de zogenaamde ‘klimaatsprong’ plaats. Vanaf dat jaar werden steeds meer warmterecords verbroken en werden kouderecords juist steeds zeldzamer. In 1989 kwam de gemiddelde temperatuur uit op 10,8 graden en daarmee was dit het warmste jaar ooit gemeten, maar in 1990 en 1999 werd dit record alweer verbroken met 10,9 graden. 

De eeuw van de warmterecords
De opwarming van het klimaat is echter in de 21e eeuw pas écht goed merkbaar. Deze eeuw is de recordtemperatuur van de afgelopen drie eeuwen maar liefst vijf keer overschreden! In 2006 en 2007 kwamen we voor het eerst boven de magische grens van 11 graden uit en dit jaar doet daar dus nog een schep bovenop met gemiddeld 11,3 graden. En dan zijn er sceptici die beweren dat klimaatopwarming is gestopt… 

Deze eeuw worden veel warmterecords verbroken. Kouderecords komen uiteraard ook nog voor (ook een opwarmend klimaat kent pieken en dalen), maar veel minder vaak. Als we naar de dagrecords kijken, dan staat deze eeuw 1 kouderecord tegenover 8 warmterecords.  

Het jaar 2018
Afgelopen jaar barstte van de warmterecords. Met uitzondering van februari en maart was elke maand warmer dan normaal. Met 132 warme dagen van 20 graden of meer is het oude record van 116 dagen uit 2003 verpletterd. Een gebruikelijk jaar telt slechts 85 warme dagen. Ook het aantal zomerse dagen van 25 graden of meer is recordhoog uitgekomen met 55, tegen 51 in 2006 (normaal 26). Bovendien is het aantal mooi-weerdagen (droge dagen die warmer dan normaal verlopen, waarbij de zon minstens de helft van de tijd schijnt dat ze kan schijnen) op 92 uitgekomen tegen 49 normaal. Het stokoude record uit 1947 is verpletterd, toen waren er 83 mooi-weerdagen.

De warmste dag dit jaar was op het hoofdstation in De Bilt 35,7 graden op 26 juli. Dit was een evenaring van het oude record uit 2006. Arcen (Limburg) kwam zelfs tot 38,2 graden. De koudste nacht in De Bilt hadden we op 28 februari. Met -8,5 graden was het weliswaar koud, tot strenge vorst kwam het voor de vijfde winter op rij bij lange na niet. Dit is uniek! In de vorige eeuw was dit record drie winters op rij.