Afscheid, maar geen vaarwel

Na ruim 31 dienstjaren ga ik (Tom van der Spek) met pensioen. Dit is dus een afscheidsverhaal.

Dit is het laatste internetverhaal dat van mijn hand afkomstig is. Na ruim 31 dienstjaren, ga ik namelijk na morgen (vrijdag 2 november) vervroegd met pensioen. Geheel in stijl draai ik dan een laatste ‘vroege radiodienst’, die wordt afgesloten met een afscheid, gevolgd door een gezellig samenzijn met een groepje, meest naaste, collega’s. Dit afscheid zal echter voor een aantal lezers geen vaarwel worden, maar daarover later meer. In dit verhaaltje zal ik, volledig onvolledig, terugblikken op mijn loopbaan als mediameteoroloog bij Meteo Consult, later MeteoGroup.

Weergek

Ik ben nooit verzot geraakt op het weer, ik wás altijd al weergek. Van mijn ouders heb ik gehoord dat ik als tweejarige al niet bij het raam was weg te slaan als het onweerde (ondanks het gevaar) en als het ’s winters sneeuwde was ik helemaal door het dolle heen. Ik weet nog hoe ik als jonge tiener een stevige uitbrander kreeg toen ik tijdens een vakantie, toen het hard begon te regenen en te onweren, een klein half uur buiten naar dit natuurgeweld stond te kijken en vervolgens als een ‘verzopen kat’ binnenkwam. Mijn reactie: “Maar ik heb toch een regenjas aan? Die is toch gemaakt om nat te worden?” Kortom, het was al snel duidelijk wat mijn beroep zou worden. Als jongetje van 7 jaar oud zei ik al als mij gevraagd werd wat ik later als liefste zou willen worden, “Weerman!”

Meteo Consult – de eerste jaren

En dat is gelukt! Dankzij de weerpraatjes van Felix Meurders en later Peter Holland bij de VARA-radio op dinsdagochtend, speelde ik mij bij het beginnende Meteo Consult in de kijker. Ook had ik zowel Harry Otten, John Bernard, Wim en Reinier van den Berg (en daarmee 50% van het totale personeelsbestand van Meteo Consult) al eens ontmoet. Aan het begin van de zomer van 1987 zochten ze iemand om in de zomer een handje te helpen en ook om een dagelijks krantenverhaaltje te schrijven, waarin ook gegevens van weeramateurs moesten worden verwerkt. De keus viel op mij! Dat kwam goed uit, want ik was juist afgestudeerd als fysisch geograaf en op zoek naar een baan. Dit was mijn droombaan!

Ik werd snel opgeleid en geheel opgenomen in het team. We waren immers maar met negen personen, waarbij Harry Otten nog volop de diensten meedraaide, inclusief de nachtdiensten, toen nog van maandag tot en met vrijdag. Al na een maand of twee werd ik goed genoeg bevonden om (alleen) mijn eerste weekenddiensten te draaien, om zo de rest van het team te ontlasten. Verder wist men, mede dankzij mijn eerdere VARA-praatjes, dat ik ook goed gebekt was…

Op zowel maandag als dinsdag moest er van het begin van de middag tot vroeg in de avond een hele serie radiopraatjes voor Veronica worden gedaan en die dienst werd beurtelings door Harry en John gedaan. Tot op een ochtend Harry uithuizig was en ook John die middag weg moest… Hij vertelde mij dat ik ‘dus’ die praatjes moest doen… En daarmee zette ik een belangrijke stap op het pad dat leidde tot de media (radio) meteoroloog die ik later zou worden. Die radiopraatjes werden trouwens gedaan in een hok dat ook als opslagmagazijn werd gebruikt (zie foto), een ruimte die door een disk jockey eens “het bezemhok van Meteo Consult” werd genoemd.

In het begin was er trouwens geen ruimte voor specialisatie. Ik werd een weerkundige duizendpoot die naast dagdiensten en weekenddiensten ook al snel nachtdiensten ging draaien en later ook avonddiensten. Zelfs een nautische dienst en een zogenaamde ‘bewaak’-dienst heb ik destijds wel gedraaid, maar toen Harry zich meer moest toeleggen op zijn taken als directeur en John vertrok naar Veronique (de voorloper van RTL), kwamen die radiodiensten min of meer vast op mijn conto te staan.

Het vervolg

Inmiddels was het bedrijf flink aan het groeien, waren we uit de rode cijfers geraakt en werd de barak, de behuizing van het eerste uur, duidelijk te krap. We verhuisden in mei 1993 naar een pand elders in Wageningen, waar we nu nog steeds zitten. Eerst deelden we dit pand nog met ‘de advocaten’ en met Marim, die ‘beneden’ zaten, maar de onstuimige groei ging verder en uiteindelijk bezette Meteo Consult in 2011 het hele pand.

Daarmee stopte de groei en de ontwikkelingen niet. Toen Harry Otten opstapte als directeur, werd Meteo Consult overgenomen door de Press Association en werd de naam van het bedrijf veranderd in MeteoGroup. Deze overname stap herhaalde zich hierna nog tweemaal. MeteoGroup is uitgegroeid tot een bedrijf met honderden werknemers in dienst en met vestigingen in diverse landen, binnen en buiten Europa. Te midden van al die veranderingen, bleef ik onverstoorbaar mijn radiodiensten draaien, maar met het klimmen der jaren werden er wel steeds meer diensten geschrapt. Eerst draaide ik geen avonddiensten meer, later vervielen ook de nachtdiensten en sinds 2006 ben ik ook korter gaan werken, eerst vier dagen in de week en sinds 2015 drie dagen. Nu worden dat er dus nul, dus kan je zeggen dat ik geleidelijk naar mijn pensioen toe heb gewerkt! Wat valt er verder, terugblikkend over die ruim 31 jaren, te zeggen?

Hoogtepunten

Het werk ‘an sich’ is mij, als weergek, natuurlijk zeer bevallen. De sfeer in de weerkamer was ook doorgaans prima. Zeker de eerste 20, 25 jaren waren we als één grote familie, en dat merkte je in positieve zin op de werkvloer terug. Het werk was dus een aanhoudende aangename ruis, met maar weinig échte hoogtepunten. Zeer memorabel was natuurlijk de hele heisa voorafgaande aan de totale zonsverduistering van 11 augustus 1999. De eclipsbrilletjes waren letterlijk niet aan te slepen en ook ik heb menig werkuurtje besteed aan het tellen, vouwen en verpakken van deze brilletjes (zie foto). 
Als ik één ‘normale’ werkdag als écht hoogtepunt moet aanwijzen, dan is dat wel zondag 20 december 2009. Vlak voordat ik om 5 uur in de ochtend op de fiets stapte, begon het hard te sneeuwen, bij -5 graden. Tot diep in de ochtend bleef er matige tot zware stuifsneeuw vallen en ik onderbrak mijn dienst een paar maal om rondom het gebouw de sneeuwdikte en de hoogte van de ontstane sneeuwduinen te meten. In de vroege middag steeg de temperatuur tot aan het vriespunt en volgden er nog een paar zware sneeuwbuien. Het resultaat was dat ik halverwege de middag te maken kreeg met een barre, maar o zo enerverende fietstocht, terug naar huis! Uiteindelijk kon ik de volgende ochtend na nog een paar nachtelijke sneeuwbuien, in mijn tuin in Bennekom een sneeuwdikte van 25 cm meten, tot op de dag van vandaag het record over ruim 31 jaar.

Een letterlijk hoogtepunt was ook de ballonvlucht die ik maakte met een aantal collega’s toen ik 25 jaar in dienst was en andere hoogtepunten waren ook sommige andere uitjes die met de collega’s werden gehouden. Zo waren daar bijvoorbeeld de boottrip op de Maas, het jubileum in de Efteling, en het ‘moorddiner’, om er maar drie te noemen. Memorabel waren ook de quiz-avonden die werden gehouden en ook de zogenaamde ‘open dagen’ die wij organiseerden. Daarbij bedacht ik ook de vaak ingewikkelde prijsvragen, zoals: ‘Hoeveel mm water past er maximaal in een Hellmann regenmeter, zonder dat deze overloopt?’ (zie foto) en: ‘plaats iedere weerfoto in de juiste maand’, met daarbij natuurlijk de ‘instinkers’,  zoals sneeuw in oktober en herfstbladeren in augustus…
Trouwens, zo rondom begin december legde Sinterklaas ook altijd een bezoekje aan het bedrijf af en de Goedheiligman werd daarbij ook vergezeld door een paar zwarte Pieten (zie foto), ook een hoogtepunt natuurlijk! Mocht deze Piet u vaag bekend voorkomen, dan zou dat kunnen kloppen…
Langer geleden, nog in de keet, waren daar ook de dartwedstrijdjes die we tijdens de lunchpauzes speelden en natuurlijk de gezellige avonden bij Harry thuis, om daar het begin van het nieuwe jaar te vieren. Het team was destijds zo klein dat dit, zelfs als de ‘aanhang’ meekwam, daar nog gehouden kon worden.

Dieptepunten

We moeten eerlijk zijn… hoewel gelukkig zeer schaars, waren die dieptepunten er ook. Het absolute dieptepunt in ruim 31 jaar staat mij nog duidelijk voor de geest, maar over die gebeurtenis zal ik niet uit de school klappen. Gelukkig trof die mij niet direct en de veroorzaker van dit dieptepunt werd gelukkig kort daarna vriendelijk, doch dringend verzocht naar een andere baan uit te zien.
Over het tweede dieptepunt zal ik minder geheimzinnig zijn. Na een aantal zeer slappe winters, pakte Thialf rondom de jaarwisseling van 2008 – 2009 behoorlijk pittig uit, vooral in het midden en zuiden van het land, waar ook sneeuw was gevallen. In deze periode had ik mij onder de naam Tom(Bennekom) aangemeld op Weerwoord, omdat ik het wel heel gezellig vond om met andere ‘weergekken’ over de atmosferische gebeurtenissen te chatten. De pret was echter van korte duur. Mij werd, al na een paar weken, te verstaan gegeven om hiermee te stoppen, aangezien men van mening was dat het chatten over het weer op een forum in de vrije tijd, onverenigbaar was met mijn functie als professioneel meteoroloog. Hoewel ik die mening niet deel, legde ik mij – met tegenzin en veel verdriet – bij deze beslissing neer. Sindsdien ben ik een zeer trouwe bezoeker (meelezer) van Weerwoord en zonder te overdrijven kan ik wel zeggen dat ik sindsdien meer dan 95% van alle berichten heb gelezen, die daar zijn geplaatst. Ik kan dan ook zeggen dat ik veel personen die daar posten, ‘ken’ en een aantal van hen heb ik op één of meerdere ‘open dagen’ van Meteo Consult, daadwerkelijk ontmoet. Zodra ik echt helemaal uit dienst ben (dat is pas op 1 januari aanstaande het geval), zal ik ook niet schromen om spoedig op Weerwoord een nieuw account aan te maken.

Weerboeken

Om positief te eindigen, Meteo Consult bracht ook een aantal weerboeken uit en hoewel ik aan meerdere mijn medewerking heb verleend, kon ik in geval van twee boeken, zelfs als co-auteur worden beschouwd, namelijk de boeken ‘Weer een eeuw’ en ‘Winters van toen’. Dat laatste boek was het meest succesvol en beleefde meerdere herdrukken. Toen het rond de jaarwisseling van 2008 – 2009 tijdelijk stevig winterde, besloten we in het najaar van 2009 dit boek wederom uit te geven in een nieuw jasje – er werd een extra hoofdstuk aan toegevoegd waarin de winterse hoogtepunten van de afgelopen jaren werden belicht (hoewel dat geen koude / strenge winters waren geweest) en de titel werd gewijzigd in ‘Winters van toen & winters van nu.’ Ook deze versie van het boek liep erg goed met meerdere herdrukken en voor mij was het ook een persoonlijke triomf dat een foto, die ik op vrijdag 9 januari 2009 bij de Blauwe Kamer heb geschoten, het zelfs schopte tot op de voorkaft van het boek!

En dat is een mooi punt om ook een punt achter dit verhaal te zetten. Het gaat een ieder goed naar ik wens, en ongetwijfeld zal ik een aantal van de lezers, waar dan ook, nog wel eens tegenkomen, bij regen, sneeuw, mist, onweer of zonneschijn, want ook al vertrek ik, het weer blijft altijd doorgaan, natuurlijk.

Bronnen: Meteo Consult / MeteoGroup, Weerwoord, eigen archief. Alle hier getoonde foto’s zijn gemaakt door Tom van der Spek, of op verzoek door een collega van hem gemaakt.