Komt het tot een medicane?

Op de Middellandse Zee ontwikkelt zich momenteel een mogelijke medicane, een storm met ongeveer dezelfde kenmerken als een orkaan.

Orkanen, cyclonen en tyfoons. We kennen ze allemaal, maar voor velen is het vaak een zogeheten ‘ver van mijn bed show’. In Europa komen orkanen vrijwel niet voor, maar soms is de Middellandse Zee net groot en warm genoeg om een soortgelijke storm met vrijwel dezelfde kenmerken te laten ontstaan, een medicane. Enkele weermodellen laten het vrijdagochtend tot zo’n medicane komen boven de Middellandse Zee tussen grofweg Sicilië en Griekenland.

De weerkaarten van zowel het Europese weermodel ECMWF als het Engelse UKMO laten het ontstaan van een mogelijke medicane zien. Het lagedrukgebied ontwikkelt zich momenteel voor de kust van Libië en gaat gepaard met een georganiseerd buiencluster en in de kern kalmer weer. De storm trekt vervolgens in de nacht naar vrijdag boven het warme zeewater van de Middellandse Zee – rond 26 graden –, in kracht toenemend, richting de Ionische Zee tussen Griekenland en Sicilië.

Medicane
Een medicane, een samenvoeging van het Engelse ‘Mediterranean’ en ‘hurricane’, heeft eigenschappen die we ook bij de orkanen op de grotere oceanen zien, waaronder een warme kern en geen fronten. De kern van de storm is omgeven door een enorme muur van wolken, waaruit vaak zware regen valt, ook gepaard (zwaar) onweer. Ook is bij een medicane op de satellietbeelden vanuit de ruimte het karakteristieke oog te zien.

Andere ontstaanswijze
Voor de vorming van een medicane is de minimale zeewatertemperatuur van 26 graden veel minder belangrijk dan bij een tropische orkaan. Belangrijker in het vormingsproces is de aanwezigheid van aanmerkelijk koudere lucht op grotere hoogte in de atmosfeer. Dat in combinatie met veel vocht en weinig windveranderingen met de hoogte kan leiden tot de vorming van forse buiencomplexen, waarin zich een aparte lagedrukkern kan vormen

Niet vaak
Medicanes komen niet vaak voor, al zagen we ze de laatste jaren bijna jaarlijks in de weerkaarten terug. Halverwege november maakt het Middellandse Zeegebied bij Griekenland zich ook op voor tropische storm Numa, welke mogelijk een medicane zou worden. Uiteindelijk lukte dat niet. Eind oktober 2016 kwam het op vrijwel dezelfde plek ook bijna tot een medicane. Een aanvankelijk onopvallend lagedrukgebiedje ontstond boven het erg warme zeewater van de Middellandse Zee en diepte snel uit tot een stormdepressie, met nu en dan windkracht 10, ofwel zware storm.

Vrijdag
De actuele weerkaarten van dus het ECMWF en UKMO laten in de nacht naar vrijdag en vrijdag overdag ook zo’n stormdepressie ontstaan boven de Middellandse Zee, met vrijdag volgens het UKMO tijdelijk windkracht 10, ofwel zware storm, en volgens het ECMWF stormkracht 9. Hevig zijn vooral de verwachte windstoten, die volgens het ECMWF tot bijna 140 kilometer per uur kunnen gaan en volgens het UKMO zelfs tot 100 knopen, ofwel 175 kilometer per uur!

Buiencluster
Er is momenteel op de satellietbeelden tussen grofweg Sicilië, het Griekse vasteland en de Afrikaanse noordkust al een actief cluster met buien te zien. Waarschijnlijk worden deze opgepikt door het zich ontwikkelende lagedrukgebied voor de Afrikaanse kust van Libië en organiseert het geheel zich dan in de nacht naar vrijdag en vooral vrijdagochtend verder tot een mogelijke medicane.