Zweden kan ademhalen; koele lucht stroomt binnen

Het veranderende weer in Scandinavië zou weleens een trendbreuk in de vastzittende weersystemen kunnen gaan geven.

Na vele weken van hitte-, droogte- en bosbrandberichten, kan Zweden de komende dagen afkoelen en bijkomen. Er steekt aldaar vanaf vandaag een noordelijke wind op die in de loop van het weekeinde geheel Zweden in frisse lucht zet. Mét neerslag. In Nederland krijgen we een vleugje van de Zweedse koelte mee, op zondag.

Ook in Zweden rijgen records zich aaneen. Zo heeft het land zijn heetste juli ooit beleefd. Gemiddeld gezien was het zo’n 3 tot 4 graden warmer dan normaal en daarmee de warmste juli in 260 jaar. Gotenburg beleefde zijn warmste dag in de geschiedenis afgelopen dinsdag, met een maximumtemperatuur van 34,1 graden. Ondanks de wijdverspreide droogte, gaat deze zomer er niet de boeken in met een droogterecord, dankzij een aantal forse buien aan het einde van de maand. Die overigens op meerdere plekken neerslaghoeveelheden in één dag bracht die normaal over de hele maand vallen.

Koelte voor langere tijd
De veroorzaker van de instroom van koelere lucht is een zich ontwikkelend lagedrukgebied boven het noorden van de Botnische Golf, dat doorschuift tot boven noordelijk Finland. De wind wordt hierdoor in Noord-Zweden noord. In de loop van een aantal etmalen weet koelere poollucht zich over een aanzienlijk deel van Zweden te verspreiden, zie afbeelding 2 en afbeelding 3. De warmte wordt verdreven, tot het zuiden aan toe.

In afbeelding 4 zien we de verwachte middagtemperaturen voor zondag. Dat is nogal een verschil met de afgelopen maandag. Ten noorden van de poolcirkel wordt het alleen nog aan de kust 20 of 21 graden, maar elders in Lapland blijft het ruimschoots onder de 20.  Ook de centrale delen van Zweden zullen zondagmiddag op hele bescheiden middagwaarden uitkomen. Het zuidelijkste deel heeft nog wel 20-plus temperaturen, maar een zomerse 25 graden is slechts zeer lokaal haalbaar. De warmte lijkt daarna overigens in de meeste modelberekeningen écht te verdwijnen. Even golft er nog wat echt warme lucht vanuit het zuiden binnen, maar die lijkt eind volgende weg te worden geduwd en niet snel weer terug te keren. Afbeelding 6 en afbeelding 7 laten dat zien. De eerstgenoemde heeft de berekeningen van het ECMWF-model voor afgelopen dinsdag. We zien hier dat hele warme lucht vanuit Zuid-Europa tot over een groot deel van Zweden is uitgespreid. Afbeelding 7 laat de berekeningen voor vrijdag 10 augustus zien. Het valt op dat de rode kleur nauwelijks meer tot over Zweden reikt.

Naast verkoeling arriveert ook neerslag. Vandaag vallen er buien ten noorden van de poolcirkel, in het weekeinde volgen in centrale en zuidelijkere regio’s enkele regen- en onweersbuien.

Vleugje voor Nederland
Daar waar de lucht op 1500 meter vandaag en morgen zo’n 14 tot 18 graden is, gaat het op die hoogte in de loop van het weekeinde enkele graden afkoelen. Net zoals dat in Zweden gebeurt. De temperatuurdaling is hier lang niet zo scherp als in Zweden, maar het betekent wel dat de lucht wat koeler wordt en dat we dat ook aan de grond merken. Voor zondag zijn de temperaturen in Nederland dan ook relatief bescheiden. Van noord naar zuid wordt het 21 tot 27 graden. De hoogste temperaturen in Limburg.

Vervolgens draait bij ons de wind geleidelijk via het oosten naar het zuiden en stroomt juist weer beduidend warmere lucht binnen, op dinsdag en woensdag. Dat is wel lucht die voor een zogeheten trog (storing in de bovenlucht) zit en het lijkt er vooralsnog op dat dit vanaf de tweede helft van volgende week een serieuzere temperatuurdaling in gang zet.

Het begin is er ….
Met het afkoelen van Zweden, en eigenlijk geheel Scandinavië, lijkt er een trendbreuk te ontstaan in de weersystemen van de afgelopen maanden. Door die afkoeling, zowel aan de grond als hogerop in de atmosfeer, gaan de vastzittende patronen langzaam op de schop. Er komt namelijk meer stroming op gang doordat de temperatuurverschillen tussen Noord- en Zuid-Europa nu op gang komen. Verschillen die er de afgelopen maanden nauwelijks waren. Dit biedt hoop voor een geleidelijke omwenteling naar een ander weerregime …

Bronnen: MeteoGroup, Thelocal.se, Hamburgsund.com