Koude lucht remt Noordpoolsmelt iets

Het ijs smelt in het zomerhalfjaar rap. Toch zit er variatie in de smelt. Zoals ook nu.

Twee weken geleden lazen we al dat het zee-ijs in juni minder uitgestrekt was dan normaal. Ten opzichte van de junimaanden in de periode 1981 tot 2010 was het aandeel ijs op een aantal plekken groter, maar op nog meer plekken kleiner dan normaal. De tekorten hadden te maken met bovennormale luchttemperaturen en het bovengemiddelde aandeel ijs met lager dan normale temperaturen. Op dit moment zie je vooral dat de koude lucht boven de Noordpool als het ware vast zit tussen allerlei druksystemen. Het zorgt ervoor dat de smelt langzamer gaat.

Op afbeelding 2 is te zien hoe dat ongeveer in zijn werk gaat. We zien op de kaart de wereld van boven. Je kijkt op de Noordpool. Het poolgebied heeft allerlei lagedrukgebieden boven zich, en daaromheen zijn meerdere hogedrukgebieden actief. Die hogedrukgebieden houden de lucht als het ware vast boven de pool. De luchtstroming is in de lagedrukzone ook altijd meer naar binnen gericht, terwijl deze bij hogedrukgebieden naar buiten draait. Het betekent dat de kou zich gemakkelijker handhaaft.

In afbeeldingen 3 en 4 zien we de gevolgen van die luchtdrukverdeling. In eerstgenoemde is de blauwe lijn het huidige jaar. Vanaf begin juni komt de lijn van de hoeveelheid zee-ijs boven die van het hoofdsmeltjaar 2012. In afbeelding 4 staan de 9 jaren die we nu voorbij zijn voor wat betreft minimumwaarden halverwege juli. De streeplijn is weer 2012, waarin het uiteindelijk dieptepunt aan ijs zich afspeelde aan het begin van de herfst.

Of de huidige trend -iets minder snelle smelt- zich voortzet is uiteraard nog onduidelijk. Het smeltseizoen loopt nog vele maanden. Het stromingspatroon in Noordwest-Europa gaat in ieder geval veranderen, midden volgende week. Dit zou kunnen betekenen dat koudere lucht gemakkelijker wegglijdt vanaf de pool en de smelt juist weer sneller gaat.

Bronnen: Meteogroup, NSIDC, Pixabay