Brongebied orkanen wel erg koel

Er wordt een rond normale of net boven normale orkaanactiviteit verwacht, maar het wateroppervlak voor West-Afrika is nu nog beduidend kouder dan normaal.

Eind mei werd de verwachting voor het orkaanseizoen boven de noordelijke Atlantische Oceaan, de Caribische Zee en de Golf van Mexico uitgegeven. De opgestelde prognose stelt dat er komend seizoen 75% kans is op een normale, of net boven normale orkaan activiteit. Deze verwachting is gebaseerd op uitgebreide modelstudies waarin onder andere de verwachte oceaantemperaturen een rol spelen. Het gaat dan mede om de oceaantemperaturen ten westen van Afrika; de kraamkamer van veel orkanen. In het hoogseizoen van de orkanen verwacht men dat het water daar iets warmer is dan normaal. Momenteel is het water er juist duidelijk kouder.

De vier centra die intens samenwerken om tot een gefundeerde verwachting voor het orkaanseizoen te komen zijn de NOAA (the National Oceanic and Atmospheric Administration), het CPC (the Climate Prediction Center), het NHC (the National Hurricane Center) en de HRD (the Hurricane Research Division). Ter voorbereiding op het seizoen, dat loopt van 1 juni tot en met 30 november, wil men een beeld hebben van het hetgeen men ongeveer kan verwachten. Het gaat níet over waar of hoeveel orkanen aan land komen, die prognoses zijn niet te maken. Het gaat er om een verwachting te hebben over de mate van activiteit van het orkaanseizoen.

De verwachting
Voor het opstellen van een doorwrochte prognose wordt naar heel veel modelberekeningen en observaties gekeken. Men bestudeert langjarige atmosferische en oceaanstromingen. De aanwezigheid van een El Niño of La Niña wordt meegenomen, net zoals wat er gebeurt met verticale windscheringen, vochtgehalten en nog veel meer. Alles tezamen leidt tot de verwachting zoals die in afbeelding 1 staat weergegeven. Het lijkt een vrijwel normaal orkaanseizoen te worden (40 % kans), met een kans van 35% dat het een boven normaal seizoen wordt. Het percentage dat overblijft, 25%, staat voor de kans dat het een beneden normaal seizoen gaat worden. Naast deze percentages is ook het aantal verwachte stormen en orkanen berekend. Men verwacht dat er zo’n 10 tot 16 tropische stormen tot ontwikkeling zullen komen, waarvan er zich 5 tot 9 ontwikkelen tot orkanen. Van die groep kunnen 1 tot 4 zich tot ‘major hurricanes’ doorontwikkelen (vanaf categorie 3). De eerste tropische storm ontwikkelde zich overigens al eind mei; Alberto.

Brongebied orkanen
Eén van de drie belangrijkste factoren om deze complexe prognose te produceren, is de zeewatertemperatuur in de brongebieden van de orkanen. Dat zijn de zuidelijke delen van de Caribische Zee, het zeegebied ten westen van Afrika én de regio er tussenin. Alle klimaatmodellen die de deskundigen hebben geraadpleegd, geven aan dat de zeewatertemperaturen in deze ‘Main Development Region’ (de regio waar de meeste orkanen tot ontwikkeling komen) tijdens de piekmaanden lager zullen zijn dan de afgelopen twee seizoenen. De twee afgelopen jaren waren de zeewatertemperaturen juist hoog en was het orkaanseizoen mede daardoor actiever. Daarbij geldt dat het water in de prognoses voor de zuidelijke Cariben ietsje koeler lijkt te zijn dan normaal, en de oceaan ten westen van Afrika ietsje warmer lijkt te zijn dan normaal (maar dus minder warm dan voorgaande twee seizoenen). Op afbeelding 2 zijn die prognoses te zien, in de groene rechthoek.

Nu duidelijk lager dan normale zeewatertemperaturen
Op dit moment is de oceaan ten westen van Afrika juist opvallend koel. Precies daar waar toekomstige orkanen zich vaak beginnen te ontwikkelen, als tropische depressie, en in de stroming westwaarts richting de Cariben worden geduwd. De watertemperatuur varieert er nu tussen 19 en 24 graden. Duidelijk lager dan normaal in deze tijd van juni. De oorzaak hiervan moet gezocht worden in de langdurige afstroom van koude lucht vanuit het noorden. Het waren de koude noordelijke winden die de afgelopen weken continu kilte en vele buien brachten in Spanje, Portugal en Marokko. Die winden drongen ook dieper zuid door en leidden ertoe dat de bovenste laag van het oceaanwater ten westen van Afrika zo koel is gebleven. Op afbeelding 3 is tevens te zien dat de koudste zone van het oceaanwater omgeven is door een omvangrijk gebied met lichtblauwe kleuren waar het water dus óók kouder is dan normaal. De warmer dan normale wateren zijn te vinden in bijna het hele Middellandse Zeegebied, de Noordzee, Oostzee en langs grote delen van de westzijde van Europa (maar dus niet bij Portugal en Zuid-Spanje!).

De zone met kouder dan normaal zeewater (aan de oppervlakte) loopt vanaf de West-Afrikaanse kust vele duizenden kilometers westwaarts. De vraag is nu in hoeverre het water zal gaan opwarmen in de komende maanden. We gaan de kaarten met zeewatertemperaturen uiteraard in de gaten houden. Begin augustus komt de NOAA met een update van hun orkaanverwachting, vlak voor de piek van het orkaanseizoen.