Tornado net over de Duitse grens

Woensdag tegen het einde van de middag ontstond net over de grens bij Limburg in Duitsland een tornado.

Naar Amerikaanse maatstaven viel het misschien mee, maar voor onze omgeving was het best een flinke… de tornado die tegen het einde van de woensdagmiddag bij een stevige donderbui net over de Duitse grens ontstond. Slechts een kilometer of twintig vanaf de Limburgse grens raasde hij met windstoten rond 223 kilometer per uur, of 120 knopen door het Schwamtal in Noordijn-Westfalen.

Bij ons was het een relatief rustige woensdag. In de ochtend trok een gebiedje met wat buiige regen over het land, maar vooral ‘s middags brak de zon alsnog heel fraai door en warmde het ook snel op. Vooral langs de oostgrens tot afgerond 24 graden. In Duitsland was het warmer en met een actief lagedrukgebied boven de omgeving van Polen trokken er geregeld buien over het land. Vooral in die warmere lucht kregen ze nog eens een extra boost en het ging op sommige plaatsen dan ook flink tekeer. Ook in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen, tegen Nederland aan, ontstond een aantal stevige onweersbuien, waarvan een enkele ook over het zuiden van Limburg trok. De rest van ons land hield het woensdagmiddag en -avond droog.

Supercell
De meest actieve buien vielen dus in Duitsland, maar het scheelde maar een haar. Er leek rond dat tijdstip weinig windschering te zijn, iets wat je nodig hebt voor de vorming van een tornado, en ook was er sprake van een vrij noordelijk gelegen straalstroom, dus er werden wat dat betreft die middag buiten pittig onweer verder geen extremiteiten verwacht. Toch waren de omstandigheden tijdelijk goed genoeg voor het ontstaan van een supercell, want net voor zessen ontwikkelde er zich eentje boven de Duitse plaats Viersen/Dülken en kwam het zelfs tot een tornado.



(Bron: Bjorn Wobedo)

Analyse
Kijken we terug naar de radarbeelden van dat moment, dan is er heel duidelijk een flinke ‘pit’ te zien, maar sprake van een zogeheten ‘hookecho’ was er ogenschijnlijk niet. Wel was er op basis van een analyse van de wind, sprake van net voldoende windschering in de lagere luchtlagen. Hoger in de atmosfeer was er juist weinig windschering. Ook hadden de buien een vrij lage wolkenbasis, waaruit de tornado gemakkelijk kon ontstaan. Op kleine schaal dus wel de juiste omstandigheden, zo bleek.

EF3 tornado
Op een toevallig die middag geplaatst windstation in Viersen werd de tornado ook waargenomen. De windmeter sloeg plots uit naar 223 kilometer per uur. Rekenen we dat om naar de huidige schaal van Fujita zou dat een EF3 tornado zijn geweest, wat behoorlijk zwaar is in onze omgeving.

Tornado’s in Nederland
Ook in Nederland komt het af en toe tot een windhoos of tornado. Gelukkig lang niet allemaal zo zwaar dat ze veel schade aanrichten, maar soms gaat het toch ook hier goed mis. De meest bekende was de tornado van Chaam en Tricht in 1967, waarbij het tot meerdere doden kwam en ook veel materiele schade. De meest recente is waarschijnlijk de tornado van 24 augustus 2015; een tornado verwoestte toen een boerderij in Wieringerwerf in Noord-Holland.