Onweersbuien

Zondag, Moederdag, vallen verspreid enkele regen- en onweersbuien.

Het is een weekend met twee gezichten. Zaterdag schijnt de zon veel en is het droog. Zondag gaan er enkele stevige buien vallen, soms ook met onweer en hagel. Maar waar de buien precies gaan vallen en hoe laat, blijft altijd lastig te zeggen. We duiken er wat dieper in.

Tussen een hogedrukgebied boven Scandinavië en een lagedrukgebied boven Frankrijk in, waait er bij ons vandaag – zaterdag – een oostelijke wind. Deze voert vrij droge en warme continentale lucht aan en dat resulteert wederom in hoge middagtemperaturen. Vooral landinwaarts kan men rekenen op een zomerse 25 graden en een (versluierd) zonnetje.

Golvend front
Die sluierbewolking hoort bij een storing die ten westen van ons golft. Hoger in de atmosfeer ligt een uitgestrekte trog, een uitloper van een lagedrukgebied, van IJsland tot over de Britse Eilanden naar de Golf van Biskaje en Zuid-Frankrijk. De stroming op ongeveer 5 kilometer hoogte, het 500 hPa vlak, is daardoor bij ons zuidelijk. Parallel aan die stroming ligt het eerdergenoemde front, waardoor een oostwaartse beweging zaterdag nog uitblijft.

Lagedrukgebied snoert af
In de nacht naar zondag ontwikkelt zich in het meest zuidelijke puntje van die hoogtetrog echter een lagedrukgebied. Deze snoert af en trekt oostwaarts. Dit doorbreekt de zuidelijke stroming. Ook aan de grond ontstaat op diezelfde plek een lagedrukgebied en deze trekt vervolgens net ten zuiden van ons langs en neemt het front met zich mee. Aan het einde van de nacht valt daardoor in het zuidwesten van het land al een bui.

Ten zuiden van de grote rivieren buien
Op de zondagochtend, Moederdag, breiden die buien zich verder uit tot net ten zuiden van de grote rivieren. Een enkele bui kan dan al gepaard gaan met een klap onweer. De wind draait daar dan al naar het wat koelere westen tot zuidwesten, waardoor de maximumtemperaturen in dat gebied iets lager zullen uitkomen, tussen de 15 en 20 graden.

Grote verschillen
De rest van het land houdt het daar vooruit nog lange tijd droog, met zelfs nog flink wat ruimte voor de zon. Met een daar nog oostelijke wind blijft warme lucht aangevoerd worden, waardoor het kwik daar alsnog stijgt naar 22 tot lokaal 26 graden. Prima lenteweer dus!

Convergentielijn
Maar juist die tegenstelling levert later op de dag een aantal pittige regen- en onweersbuien op. Op zondagmiddag trekt het front vanuit het zuidwesten heel voorzichtig verder noordoostwaarts en ook de wind draait dan op steeds meer plekken naar het westen. Deze windrichting staat echter haaks op de oostelijke wind die in de rest van het nog waait. De twee verschillende luchtsoorten botsen als het ware tegen elkaar op, waardoor de lucht niets anders meer kan dan stijgen. We noemen dit in de meteorologie een convergentielijn. Bovenop de normale onstabiliteit in de warmere lucht, wordt de lucht dus nog eens extra opgetild, waardoor buien door die extra boost zeer actief kunnen uitpakken.

Regen- en onweersbuien
En volgens de huidige berekeningen gaan die buien vanaf de tweede middaghelft ook ontstaan op die convergentielijn. Zoals het er nu uitziet, komt die lijn wat diagonaal over het land te liggen, van grofweg het noordwestelijk kustgebied tot in Gelderland. Dat sluit echter niet uit, dat er elders in het land ook een los exemplaar kan ontstaan. De kans is echter het meest groot in de eerdergenoemde diagonale strook over het land, al moeten we daar ook een kanttekening bij maken, want komt het lagedrukgebied net iets noordelijker of juist zuidelijker uit, dan zullen de buien ook op een andere plek gaan ontstaan. Het is het komende etmaal dus een kwestie van ‘nowcasten’, ofwel de actuele waarnemingen op de voet volgen.



Pittige exemplaren
De buien die gaan ontstaan, kunnen dus behoorlijk pittig uitpakken. Het kan erbij onweren, hagelen en soms gaan ze gepaard met fikse windstoten. Omdat er zowel op hoogte als aan de grond niet veel wind staat, trekken de buien ook maar heel langzaam en kunnen ze op één plek volledig uitregenen. Plaatselijk zou er dan ook weleens meer dan 30 millimeter regen kunnen vallen. Waar dat precies is, blijft vooralsnog dus de vraag. Houdt onze website en apps dan ook in de gaten!