Even (lekker?) chillen...

Eindelijk weer zonneschijn! Maar met kou en schrale wind. Voor de een is het lekker 'chillen', voor de ander is het onaangenaam 'chillen'. Dit winterweer is van korte duur.

Eindelijk is er weer eens veel zonneschijn! Het zonnetje gaat wel met kou en schrale wind gepaard. Maar juist dankzij de koude, droge lucht kan de zon zo goed uit de verf komen. Voor de een is het lekker 'chillen', voor de ander is het onaangenaam 'chillen'. Dit winterse weer is van korte duur.

Het is alweer een tijd terug dat de zon op veel plaatsen goed uit de verf kwam, zodat het een (deels) zonnige winterdag was. De laatste keer met in De Bilt minstens 4 uren zonneschijn op een dag was 17 december. Wel gaat het heldere weer van dit moment met schrale noordoostelijke wind gepaard. De term windchill kan weer eens worden gebruikt; er gaan weken of maanden voorbij dat de gevoelstemperaturen niet of minder van belang zijn. Immers: hoe meer wind en des te kouder (en droger) de lucht, des te kouder het gevoelsmatig is. Dit weertype is overigens van korte duur.

Schrale setting, gevoelstemperatuur tot -10
Deze zondag ligt er een hogedrukgebied op de Noordzee en een depressie boven Spanje, zodat er een stevige oostelijke tot noordoostelijke stroming - dus wind - in stand wordt gehouden. Er wordt droge en koude lucht aangevoerd, maar de koudste lucht blijft ten noorden en oosten van ons. Hoe dan ook, het is toch even een winterse of beter schrale setting op de weerkaart momenteel. Komende nacht gaat het 1 tot 4 graden vriezen. De wind neemt nauwelijks tot helemaal niet af, zodat we de lage gevoelstemperaturen houden... In het noorden zakt de gevoelstemperatuur in de nacht en morgenochtend vroeg tot ongeveer -10 graden. In het noorden waait het krachtig en bovendien is het hier het koudst. Kortom, een ijzig begin van de werkweek.

Iets minder koud, de wind blijft doorstaan
Morgen overdag (maandag) stroomt vanuit het zuiden langzamerhand alweer wat minder koude lucht binnen. Ook schuiven (enkele) wolkenvelden mee. Het noorden blijft het koudst maar ook het zonnigst. De maximumtemperaturen komen in Zuid-Limburg op 6 graden uit, terwijl het in de omgeving van Nieuw Beerta en Roodeschool maximaal 1 graad boven nul is. De schrale noordoostelijke wind neemt nog niet af en dus blijft het kouder dan de thermometers aangeven, al wordt de gevoelstemperatuur overdag langzamerhand minder laag. Op de weerkaart trekt het hogedrukgebied naar Polen weg, boven de Pyreneeën is morgen het eerdervermelde lagedrukgebied te vinden. Het verschil in luchtdruk boven ons land is nog dermate groot, dat de oostelijke wind nog op volle sterkte doorwaait.

Later grijs met motregen en aan de milde kant
Op dinsdag zwakt de wind echter af. Het luchtdrukverschil wordt namelijk kleiner. We zien het hogedrukgebied overdag verder 'weglopen' naar het oosten van Polen en daarna Oekraïne, al houdt het een uitloper boven het zuiden van Zweden in stand. Tegelijkertijd komen vanuit het westen oceaandepressies dichterbij, en hun verzwakte fronten schuiven naar de Benelux. In de nacht naar dinsdag kan het in het noorden en noordoosten nog helder zijn met als gevolg lichte vorst. In Nieuw Beerta daalt het kwik tot -4 graden. Verder zuidwaarts wordt het naar verwachting minder koud, met nipt geen vorst, minimumtemperaturen zo tussen 0 en 2 graden. Dit komt vooral ook door de aanwezigheid van wolkenvelden. 

Overdag is de wind nog wel oostelijk, maar wordt het minder schraal. De aangevoerde lucht wordt bovendien milder. De maximumtemperaturen gaan naar tussen 4 en 10 graden. De 4 graden in de omgeving van Noord-Friesland en de 10 graden in Limburg. Het waait zwak tot matig, in het Waddengebied eerst nog vrij krachtig ofwel 5 Bft. Is er op dinsdag nog wel wat ruimte voor de zon, op woensdag en ook donderdag is het vermoedelijk geheel bewolkt, grijs en nevelig weer. Het bekende weertype van laatst is in ieder geval terug op deze dagen. De wind ruimt naar het zuiden en voert vochtige en vrij zachte lucht aan op woensdag. Donderdag kiest de wind waarschijnlijk geen vaste richting, wordt dus veranderlijk en bovendien zwak. We komen dan in een soort niemandsland terecht als het om de luchtdruksituatie gaat. Woensdag loopt het kwik op naar 7 tot 10 graden, op donderdag wordt het een fractie frisser. Maar het is geen winterweer, het is dan gemiddeld over het land genomen aan de milde kant voor het jaargetijde. De norm qua maximumtemperaturen is 5,1 graden voor de eerste decade van januari, ofwel 1-10 januari, en 5,7 graden voor de tweede decade, ofwel 11-20 januari.

Voor de lange termijn zijn er wel winterkansen, gezien de pluim, maar dit is nu nog te ver weg en daarom flink onzeker.

Hoogwater, waarschijnlijk het maximum op woensdag
Tot slot hebben we het nog even over de hoogwatersituatie in met name Rijn, IJssel en Waal. Door de neerslag + sneeuwsmelt in Duitsland en Zwitserland van de afgelopen periode is de waterstand te Lobith in de Rijn (= zogeheten mengrivier) verhoogd. De komende paar dagen zal de waterstand nog wat hoger worden. Uiterwaarden en buitendijkse gebieden lopen nog meer onder. De hoogst verwachte waterstand te Lobith van 14 meter en 80 centimeter boven NAP wordt rond woensdag verwacht, aldus Rijkswaterstaat. Daarna lijkt een daling waarschijnlijk. Het ziet er naar uit dat er weinig of geen neerslag meer valt in de stroomgebieden van de Rijn, en ook wordt het in b.v. Zwitserland kouder, zodat het smelten van de sneeuw stopt. Dus op een gegeven moment lijkt een (lichte) daling in de waterpeilen wel in zicht. Het is nog even afwachten of dat al snel later deze week gaat gebeuren. Hoe dan ook…Rijkswaterstaat en de waterschappen zijn alert en nemen maatregelen zoals het waarschuwen van mensen die in de uiterwaarden werken, wonen en recreëren.

Bronnen: MeteoGroup, KNMI en Rijkswaterstaat.