Een greep uit het weer van 2017

Door middel van een greep uit de vele mooie foto’s van onze vrijwillige waarnemers, blikken we weerkundig terug op het jaar 2017.

Met nog twee dagen te gaan, en dan zit 2017 er op. Tijd om ook weerkundig terug te blikken. Dat doen we niet door middel van opsomming van een aantal dorre cijfertjes, maar aan de hand van een greep uit de vele foto’s die de vele vrijwillige waarnemers ons het afgelopen jaar hebben toegezonden. Het is slechts een greep uit vele mooie plaatjes, waarbij we een aantal weerkundige feitjes van het afgelopen jaar voor het voetlicht halen, zonder dat we daarbij suggereren volledig te zijn. We doen dat door middel van een aantal steekwoorden. Daar gaan we!

Mist

Het spreekwoordelijke ‘soepkippenweer’ kwam vooral in november en december van dit jaar veelvuldig voor en vooral deze maand was de zon een zeer schaars artikel. In De Bilt scheen de zon tot en met gisteren slechts 24 uur. Dat is gemiddeld nog geen uur per dag en maar 11% van de tijd is, daar waar 20% het gemiddelde is. Maar de dichtste mist kwam voor toen 2017 nog geen kwartier oud was, geholpen door het vuurwerk. Op meerdere plekken liep het zicht terug tot minder dan 30 meter. Toch kan ook dat mooie plaatjes opleveren (foto 1).

Schaatsen

Een geliefde bezigheid van veel Nederlanders. Maar met het opwarmende klimaat, komt dat er in ons land nog maar weinig van. De laatste paar winters moest men zich wat natuurijs betreft, dikwijls behelpen op een krakend ijsvloertje van slechts enkele centimeters dikte op een ondergelopen weiland. Maar zowaar… januari 2017 was een koude maand. De kou was in de tweede januaridecade net intens genoeg dat op meerdere plaatsen de schaatsen konden worden ondergebonden, wat mooie winterse plaatjes opleverde (foto 2).

Vier regenbogen

Een zeer lokaal, maar bijzonder verschijnsel kon Sytse Schoustra waarnemen op Terschelling op 28 april, waarbij hij maar liefst vier regenbogen zag! De twee gebogen regenbogen zijn de normale, die vaak zijn te zien. De twee meer rechtopstaande regenbogen worden maar zelden gezien en worden veroorzaakt door de weerspiegeling van de andere twee regenbogen boven een rimpelloos wateroppervlak (foto 3). Mijns inziens een van de meest bijzondere weerfoto’s  van dit jaar.

Meteo tsunami

Maar, dat kan ook gelden voor de beelden die in de vroege ochtend van 29 mei langs onze westkust konden worden geschoten. Twee vloedgolven, eigenlijk een soort mini tsunami’s, trokken langs de westkust noordwaarts (foto 4). Ze waren veroorzaakt door een kortstondige en sterke luchtdrukverstoring boven zee en de daarmee gepaard gaande verandering in windsterkte en richting. Die werden op hun beurt veroorzaakt door een actief onweerscomplex dat over het westen van het land noordwaarts trok.

Hitte

Vooral het voorjaar en de eerste zomerhelft verliepen warm in ons land. Sterker nog, in De Bilt was juni zelfs de allerwarmste junimaand sinds 1901, met 18,0 graden gemiddeld, samen met juni 1976. Lokaal werden er deze maand vijf tropische dagen genoteerd, met een maximumtemperatuur van 30,0 graden, of hoger. Een fontein kan dan dienen als ‘koelelement’, zoals hier in Breda, op 18 juni (foto 5).

Regen

Maar… we wonen in Nederland, dus de warme eerste zomerhelft kreeg daarna geen echt vervolg. Juli verliep ronduit nat, waarbij er in Groningen lokaal meer dan 200 millimeter neerslag viel. Augustus leverde genoeg droge perioden op, maar ook dan waren de hoosbuien niet afwezig. Je zou er als fietser maar in terecht komen, zoals hier op 8 augustus, in de buurt van Lunteren (foto 6).

Rookzon

Een bijzonder verschijnsel maakten we mee op 17 oktober. De verwachting was dat het een zonnige en warme herfstdag zou worden, maar al snel trok er een soort grauwsluier langs de hemel, waar de zon wazig, oranjeachtig doorheen scheen. In de middag was dat effect zo sterk, dat de zon, hoewel er geen duidelijk zichtbare bewolking was, zelfs nauwelijks meer schaduw wierp, zoals op foto 7, gemaakt in Bennekom, duidelijk is te zien. De opgetreden temperaturen bleven daardoor twee graden lager dan verwacht. De oorzaak was de rook van de vele bosbranden in Portugal, die door een stevige zuidelijke stroming naar ons land werd gevoerd. Dat op zijn beurt werd veroorzaakt door de tropische cycloon Ophelia, die de Ierse kusten zou gaan geselen met windstoten van orkaankracht.

Storm

Over storm gesproken… dat viel het afgelopen jaar in ons land wel mee. Uiteraard was het weleens stormachtig, zoals op 5 en 29 oktober. Op een enkel kuststation werd daarbij zelfs even windkracht tien bereikt, met windstoten tot rond 110 km per uur. Aan de kust kan je dan spectaculaire plaatjes schieten (foto 8).

Sneeuw

Al op 1 januari ontstond er her en der een witte wereld en hoewel de winter van 2017 ook zacht was, kwam het toch op diverse dagen tot sneeuw, zo ook in februari. Maar de sneeuwval die nog het best in het geheugen zal zitten, was de fikse sneeuwval op 10 en 11 december van dit jaar, waarbij de sneeuwhoogte lokaal op de Veluwe tot 40 cm opliep en resten zich tot en met de kerst wisten te handhaven. Dit sneeuwplaatje, geschoten op 10 december in Bennekom, zegt eigenlijk alles (foto 9).

Tot slot

Zal er vanmiddag en vannacht in vooral de oostelijke helft van het land wat natte sneeuw gaan vallen, de laatste twee dagen van dit jaar en ook de jaarwisseling zullen nat en uitzonderlijk zacht gaan verlopen. Het is niet ondenkbaar dat het zelfs een recordzachte oudejaarsdag gaat worden. Hoe dan ook, wij wensen alle lezers een fijne en veilige jaarwisseling toe en alle goeds voor 2018! En wat zal dat jaar weerkundig gaan brengen? Tja, dat weten alleen de weerdobbelstenen… (foto 10).

Bronnen: MeteoGroup, KNMI, diverse vrijwillige waarnemers.